VI KZP 15/65
PostanowienieIzba Karna1965-07-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego, w których prokurator nie objął oskarżenia, a czyn ma charakter chuligański, Sąd może zastosować przepisy ustawy o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo, czy też powinien zwrócić się do prokuratora o objęcie oskarżenia, a jeśli sąd I instancji pominął art. 65 k.p.k., czy brak ten może być naprawiony w postępowaniu rewizyjnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił odpowiedzi na przedstawione przez Sąd Wojewódzki pytanie prawne, uznając, że zagadnienie to było już przedmiotem wielu orzeczeń Sądu Najwyższego, w tym uchwał z 21 stycznia 1961 r. (VI KO 72/59) i 19 listopada 1964 r. (VI KO 32/64). Wskazano, że przestępstwo prywatno-skargowe nie traci swojej natury prawnej z powodu chuligańskiego charakteru czynu, a sąd może ocenić ten charakter na podstawie materiału dowodowego, stosując odpowiednio art. 324 § 2 k.p.k. Uprawnienie to przysługuje również sądowi rewizyjnemu.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia kwestię prawną dotyczącą możliwości zastosowania przepisów o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego, gdy prokurator nie objął oskarżenia. Zapytano również o możliwość naprawienia braku zastosowania art. 65 k.p.k. przez sąd I instancji w postępowaniu rewizyjnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić odpowiedzi na przedstawione przez Sąd Wojewódzki pytanie prawne.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestii prawnej, wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego, w których prokurator nie objął oskarżenia na podstawie art. 65 k.p.k., a z okoliczności sprawy wynika, że czyn ma charakter chuligański, Sąd władny jest zastosować przepisy ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo, uwzględniając przy tym formę art. 324 § 2 k.p.k., czy też winien zwrócić się do prokuratora o objęcie oskarżenia w trybie art. 65 k.p.k. oraz - czy w razie pominięcia przez Sąd Powiatowy przepisu art. 65 k.p.k. brak ten może być naprawiony w postępowaniu rewizyjnym"postanowił odmówić odpowiedzi na powyższe pytanie.Uzasadnienie faktycznePrzekazana przez Sąd Wojewódzki do rozstrzygnięcia kwestia prawna była już przedmiotem wielu orzeczeń Sądu Najwyższego, a w szczególności uchwały całej Izby Karnej z dnia 21 stycznia 1961 r., nr VI KO72/59, ogłoszonej w z. 3, OSN z 1961 r., poz. 32 oraz uchwały składu siedmiu sędziów SN z dnia 19 listopada 1964 r., nr VI KO 32/64, ogłoszonej w z. 2, OSN z 1964 r., poz. 11.Sąd Najwyższy w cytowanej uchwale z 21 stycznia 1961 r. wyjaśnił, że o złożenie oświadczenia co do popierania oskarżenia sąd zwraca się do prokuratora wówczas, gdy stwierdzi możliwość zakwalifikowania zarzucanego oskarżonemu przestępstwa publiczno-skargowego jako przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego.W sprawie o przestępstwo prywatno-skargowe, w której oskarżenie wniósł i popierał tylko oskarżyciel prywatny, nie ma podstaw do inicjatywy sądu w tej postaci.Przestępstwo prywatno-skargowe nie traci swojej natury prawnej z tej racji, że konkretny czyn sprawcy wykazuje charakter chuligański. Jeżeli akt oskarżenia wniesiony przez oskarżyciela prywatnego nie wskazał na chuligański charakter zarzucanego w nim przestępstwa, Sąd nie jest w żadnej mierze skrępowany w takiej właśnie ocenie tego przestępstwa w oparciu o materiał dowodowy, którym rozporządza, a gdyby w związku z tym stwierdzeniem groziły oskarżonemu surowsze konsekwencje prawne zarzucanego mu czynu, których na podstawie aktu oskarżenia nie mógł on przewidzieć, Sąd powinien go o tym uprzedzić, stosując odpowiednio przepis art. 324 § 2 k.p.k.Cytowana wyżej uchwała z 19.XI.1964 r. wyjaśnia, że uprawnienie co do uznania czynu za posiadający znamiona chuligańskiego charakteru i co do wyciągnięcia z tego właściwych konsekwencji prawnych ma również Sąd Rewizyjny, jeżeli Sąd I instancji je pominął.W tych warunkach należy uznać, że zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Wojewódzki nie wymaga obecnie zasadniczej wykładni ustawy.
Powiązane orzeczenia
- V KRN 686/67 1967-12-10Czy odstąpienie prokuratora od oskarżenia w sprawie o czyn o charakterze chuligańskim, rozpoznawanej w trybie przyspieszonym, wiąże sąd?
- V K 1462/59 1960-11-02Czy czyn oskarżonego, polegający na czynnej napaści na funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej podczas interwencji, powinien być oceniany jako chuligański w rozumieniu ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzi…
- V K 1474/59 1960-02-13Czy sąd powinien uprzedzić strony o możliwości zakwalifikowania czynu jako chuligański, jeśli akt oskarżenia tego nie zawiera, a sąd rozważa taką kwalifikację na podstawie ustaleń faktycznych?
- V KRN 311/67 1967-09-14Czy błędne zakwalifikowanie liczby popełnionych czynów (jednokrotne zamiast wielokrotnego) oraz nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących poczytalności i charakteru chuligańskiego czynów przez sądy niższych instan…
- Rw 236/74 1974-07-05Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował czyn oskarżonego jako przestępstwo o charakterze chuligańskim, stosując art. 59 § 1 k.k., oraz czy uzasadnienie wyroku spełnia wymogi określone w art. 372 § 1 pkt 2 k…
Powołane przepisy
art. 390 § 1 KPKart. 65 KPKart. 324 § 2 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.