V K 1474/59
WyrokIzba Cywilna1960-02-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd powinien uprzedzić strony o możliwości zakwalifikowania czynu jako chuligański, jeśli akt oskarżenia tego nie zawiera, a sąd rozważa taką kwalifikację na podstawie ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok, stwierdzając naruszenie przez Sąd Powiatowy przepisu art. 324 § 2 k.p.k. Sąd uznał, że jeśli akt oskarżenia nie wskazuje na chuligański charakter przestępstwa, a sąd na podstawie ustaleń faktycznych rozważa taką kwalifikację, powinien uprzedzić o tym strony. Brak takiego uprzedzenia uniemożliwia oskarżonemu obronę przed zarzutem chuligaństwa.Stan faktyczny
Stefan K. został skazany przez Sąd Powiatowy w Wałczu za uderzenie funkcjonariusza MO, znieważenie go oraz naruszenie nietykalności cielesnej innej osoby. Sąd warunkowo zawiesił wykonanie kary pozbawienia wolności. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę prawa przez warunkowe zawieszenie kary i brak wyjątkowych okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 61 k.k. Sąd Najwyższy uchylił wyrok, wskazując na naruszenie procedury w zakresie kwalifikacji czynu jako chuligańskiego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Wałczu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Stępczyński (sprawozdawca). Sędziowie: K. Czajkowski, W. Ostrowski. Prokurator: T. Garlicki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stefana K. skazanego za przestępstwa z art. 132 § 1, 133 § 1 i 239 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Wałczu z dnia 23 czerwca 1959 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 2 i 3, 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego w Wałczu z 23 czerwca 1959 r. Stefan K. został uznany za winnego tego, że:I.w dniu 1 maja 1959 r. w S. uderzył ręką w twarz pełniącego obowiązki służbowe funkcjonariusza MO Tadeusza G.II.w tymże czasie i miejscu znieważył tegoż funkcjonariusza obelżywymi słowami orazIII.w tym samym czasie i miejscu naruszył nietykalność cielesną Tomasza L. przez to, że uderzył go dwukrotnie ręką w twarz.Za czyn opisany w pkt I oskarżony został skazany z art. 133 § 1 k.k. w związku z art. 4 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 152) na karę 1 roku więzienia, za czyn pod pkt II z art. 132 § 1 k.k. na karę 3 miesięcy aresztu i za czyn pod pkt III z art. 239 § 1 k.k. na karę 400 zł grzywny - łącznie na karę 1 roku więzienia i 400 zł grzywny, przy czym wykonanie kary pozbawienia wolności zawieszono oskarżonemu na okres lat czterech.Od tego wyroku Minister Sprawiedliwości wniósł w dniu 1 grudnia 1959 r. rewizję nadzwyczajną, w której zarzuca obrazę art. 3 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 152) przez orzeczenie warunkowego zawieszenia wykonania kary w stosunku do oskarżonego Stefana K., mimo że ze względu na brak wyjątkowych okoliczności danego wypadku nie należało stosować art. 61 k.k.Na podstawie art. 383 pkt 2, 388 § 1 i 4 oraz art. 394 i nast. k.p.k. rewizja wnosi o uchylenie orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Jakkolwiek wyrok Sądu Powiatowego nie został uzasadniony na piśmie, mimo to zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu K. zdaje się naruszać przepis art. 3 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 152), gdyż okoliczności zajścia będącego przedmiotem niniejszej sprawy przemawiałyby przeciwko stosowaniu art. 61 k.k.Niezależnie od tego stwierdza się naruszenie przez Sąd Powiatowy przepisu art. 324 § 2 k.p.k., co powoduje uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a to z następujących powodów:Akt oskarżenia o czyn mający - zdaniem oskarżyciela publicznego - charakter chuligański powinien w swej treści wyraźnie na tę właściwość wskazać, co umożliwi oskarżonemu ustosunkowanie się między innymi i do tego zarzutu. Gdy akt oskarżenia nie wskazuje na ten szczególny charakter czynu, a sąd na podstawie poczynionych ustaleń uzna, że działanie sprawcy ma charakter chuligański, to powinien w myśl art. 324 § 2 k.p.k. uprzedzić o tym strony.W niniejszej sprawie akt oskarżenia nie wskazał na chuligański charakter przestępstwa z art. 133 § 1 k.k. Ponieważ stosowanie przepisu art. 4 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo nie następuje automatycznie, lecz w zależności od wyników przewodu sądowego (por. użyty w tym przepisie zwrot: "jeżeli (...)"), przeto oskarżony do chwili uprzedzenia go o możliwości surowszego zakwalifikowania czynu nie był zobowiązany do obrony zmierzającej do wykazania, że jego działanie było pozbawione charakteru chuligańskiego. Natomiast wskutek niesformułowania aktu oskarżenia w sposób właściwy powinien był Sąd Powiatowy uprzedzić oskarżonego o takiej możliwości.Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku.
Powiązane orzeczenia
- Rw 1055/64 1964-09-14Czy obrona konieczna lub jej urojony stan może stanowić podstawę do zmiany kwalifikacji czynu lub złagodzenia kary w przypadku przestępstwa o charakterze chuligańskim?
- VI KZP 15/65 1965-07-05Czy w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego, w których prokurator nie objął oskarżenia, a czyn ma charakter chuligański, Sąd może zastosować przepisy ustawy o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chu…
- Rw 236/74 1974-07-05Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował czyn oskarżonego jako przestępstwo o charakterze chuligańskim, stosując art. 59 § 1 k.k., oraz czy uzasadnienie wyroku spełnia wymogi określone w art. 372 § 1 pkt 2 k…
- V K 1462/59 1960-11-02Czy czyn oskarżonego, polegający na czynnej napaści na funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej podczas interwencji, powinien być oceniany jako chuligański w rozumieniu ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzi…
- V KRN 311/67 1967-09-14Czy błędne zakwalifikowanie liczby popełnionych czynów (jednokrotne zamiast wielokrotnego) oraz nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących poczytalności i charakteru chuligańskiego czynów przez sądy niższych instan…
Powołane przepisy
art. 132 § 1art. 394art. 133 § 1 KKart. 4art. 132 § 1 KKart. 239 § 1 KKart. 3art. 61 KKart. 383 pkt 2art. 324 § 2 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.