V K 1462/59

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Korzeń. Sędziowie: H. Kempisty (sprawozdawca), Z. Chełmicki. Prokurator: F. Przyjemski.Uzasadnienie faktyczneOd wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy - jako rewizyjnego - z dnia 26 czerwca 1959 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Powiatowego dla m. st. Warszawy z dnia 13 lutego 1959 r. w sprawie Romana D., skazanego prawomocnie z art. 132 § 1 i art. 133 § 1 k.k. łącznie na 8 miesięcy więzienia, założył rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego Prokurator Generalny PRL.Zaskarżonym wyrokom Prokurator Generalny zarzuca obrazę przepisu art. 4 ustawy z dnia 22 mija 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152) polegającą na wymierzeniu oskarżonemu Romanowi D. za dokonanie określonej w art. 133 § 1 k.k. czynnej napaści na funkcjonariusza MO kary 8 miesięcy więzienia, gdy tymczasem na zasadzie wyżej wymienionego przepisu prawa należało wymierzyć oskarżonemu karę w granicach od roku do lat pięciu, ponieważ działanie sprawcy miało charakter chuligański, i wnosi o uchylenie obu zaskarżonych wyroków oraz przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu dla m. st. Warszawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneW uzasadnieniuSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Wyrokiem z dnia 13 lutego 1959 r. Sąd Powiatowy dla m. st.. Warszawy uznał Romana D. za winnego zarzuconych mu aktem oskarżenia znieważenia i czynnej napaści na będącego na służbie funkcjonariusza MO i za to skazał go za występek z art. 132 § 1 k.k. - na trzy miesiące aresztu, a za występek z art. 133 § 1 k.k. - na osiem miesięcy więzienia, łącznie zaś - z mocy art. 31 k.k. - wymierzył mu karę 8 miesięcy więzienia.W uzasadnieniu tego wyroku sąd podniósł, że oskarżony działał w stanie nietrzeźwym oraz że jego zachowanie nie nosiło cech chuligańskich. Przyjmując chuligański charakter działania sprawcy, Sąd Powiatowy powinien był się oprzeć przy wymiarze kary za przypisany oskarżonemu czyn z art. 133 § 1 k.k. na przepisie art. 4 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152), czego jednak Sąd ten - z obrazą wyżej wymienionego przepisu prawa - nie uczynił.Należy przy tym nadmienić, że jakkolwiek karta karna oskarżonego wykazuje jego poprzednią niekaralność, to jednak z oświadczenia samego oskarżanego oraz z zeznania jego żony wynika, że był on karany z art. 127 i 133 § 1 k.k. w 1954 r. lub w 1956 r. oraz ze wymierzoną mu karę odbył.Również opinie o oskarżonym sporządzone w VIII Komisariacie MO w Warszawie oraz w miejscu pracy przedstawiają go w zdecydowanie ujemnym świetle.W tym stanie rzeczy słusznie Prokurator Powiatowy dla Dzielnicy Warszawa-Wola wywiódł rewizję od wyżej wymienionego wyroku, zarzucając w niej obrazę przepisu art. 4 cytowanej ustawy z dnia 22 maja 1953 r. oraz domagając się skazania oskarżonego na podstawie art. 133 § 1 k.k. w związku z art. 4 wyżej wymienionej ustawy oraz orzeczenia odpowiednio surowej kary łącznej.Na skutek powyższej rewizji Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy wyrokiem z dnia 26 marca 1959 r. wyrok Sądu Powiatowego utrzymał w mocy, stwierdzając w uzasadnieniu, że rewizja prokuratora nie była trafna, gdyż w czynie oskarżonego brak cech chuligaństwa. Tezę powyższą uzasadnia Sąd Wojewódzki tym, że zajście miało miejsce podczas interwencji funkcjonariusza MO w trakcie zajścia między oskarżonym a jego sąsiadką, podłożem bowiem tego zajścia były nieporozumienia sąsiedzkie. Fakty te, wbrew poglądowi Sądu Wojewódzkiego, nie mogą decydować o braku chuligańskiego charakteru zdarzenia quaestionis. Milicjant jest stróżem porządku publicznego i jego obowiązkiem jest interweniować w każdym wypadku zakłócenia porządku bez względu na tło czy podłoże zdarzenia.W sprawie ustalono ponad wszelką wątpliwość, że funkcjonariusz MO został wezwany do interwencji wobec sprzecznego z elementarnymi zasadami współżycia społecznego zachowania się oskarżonego oraz że w tych okolicznościach działał on służbowo. Zachowanie się oskarżonego nosiło cechy zachowania się chuligańskiego jeszcze przed przybyciem milicjanta, a po jego przybyciu bynajmniej tego charakteru nie straciło, lecz przeciwnie, nabrało ostrości w związku z tym, że zostało skierowane właśnie przeciwko funkcjonariuszowi MO.Również i drugi argument uzasadnienia wyroku nie jest trafny. Sąd Wojewódzki wypowiada mianowicie tezę, że skoro Prokuratura oskarżyła Romana D. tylko z art. 133 § 1 k.k. bez powołania art. 4 wyżej wymienionej ustawy z 1958 r., to Sąd Powiatowy postąpił prawidłowo, rozpoznając sprawę w granicach wniosku prokuratora. Otóż stwierdzić trzeba, że cytowany art. 4 dotyczy zasad wymiaru kary, rodzi zatem obowiązki dla sądu orzekającego, a nie dla prokuratora. Stąd też, jakkolwiek byłoby oczywiście bardzo dobrze, gdyby prokurator powołał także artykuł 4 ustawy z 1958 r., brak powyższy nie zwalniał Sądu od zastosowania tego artykułu wobec ustalenia chuligańskiego charakteru czynu, wynikającego z materiału dowodowego i przyjętego zresztą przez sam Sąd orzekający w uzasadnieniu wyroku.W tych warunkach, wobec stwierdzenia obrazy przepisów prawa materialnego (art. 383 pkt 2 k.p.k.), zaszła konieczność uchylenia zaskarżonych wyroków i przekazania sprawy Sądowi Powiatowemu dla m. st. Warszawy do ponownego rozpoznania w innym składzie.