V K 82/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Korzeń (sprawozdawca).Sędziowie: E. Binkiewicz, Z. Nyczaj.Prokurator: S. Mocarski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Ernesta C. oskarżonego z art. 132 § 1 i 133 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego PRL rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Zabrzu z dnia 26 lipca 1963 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1, 383 pkt 2 i 3, 388 § l1. uchylił zaskarżony wyrok w części orzekającej o karze łącznej i karach wymierzonych oskarżonemu Ernestowi C. za poszczególne przestępstwa; 2) przyjmując, że przypisane oskarżonemu Ernestowi C. czyny noszą charakter przestępstw chuligańskich, skazał tegoż Ernesta C.: a) za czyn z art. 132 § 1 k.k. na podstawie tegoż przepisu - na 6 miesięcy więzienia, b) za czyn z art. 133 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 4 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 152) - na 1 rok i 6 miesięcy więzienia; jako nową karę łączną wymierzył oskarżonemu Ernestowi C. karę 1 roku i 6 miesięcy więzienia z zaliczeniem na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania i odbywania kary od dnia 20 czerwca 1963 r. (...).Ernest C. uznany został wyrokiem Sądu Powiatowego w Zabrzu z dnia 26 lipca 1963 r. za winnego tego, że "dnia 18 czerwca 1963 r. w Z. znieważył będącego w służbie funkcjonariusza MO Józefa O., używając w stosunku do niego obelżywych słów", tj. przestępstwa z art. 132 § 1 k.k., oraz tego, że "w czasie i miejscu jak wyżej uderzył ręką w twarz funkcjonariusza MO Józefa O. w czasie wykonywania przez niego czynności służbowych", tj. przestępstwa z art. 133 § 1 k.k., i za to z mocy art. 132 § 1 k.k. skazany został na karę 10 miesięcy więzienia. Na podstawie powyższych kar i art. 31 k.k. oskarżonemu wymierzono karę łączną 10 miesięcy więzienia.Wyroku powyższego strony nie zaskarżyły.Od wyroku Sądu Powiatowego w Zabrzu z dnia 26 lipca 1963 r. w sprawie Ernesta C., oskarżonego z art. 132 § 1 i 133 § 1 k.k., założył rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego Ernesta C. Prokurator Generalny PRL.Rewizja nadzwyczajna zarzuca powyższemu wyrokowi obrazę prawa materialnego polegającą na skazaniu oskarżonego Ernesta C. za przypisane mu czyny - mimo chuligańskiego charakteru popełnionych przestępstw - bez zastosowania przepisów ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 152).W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i uznanie oskarżonego Ernesta C. za winnego przestępstw z art. 132 § 1 i 133 § 1 k.k., dokonanych w sposób opisany w akcie oskarżenia, oraz o skazanie go za te czyny z mocy powołanych wyżej przepisów w związku z art. 1 i 4 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 152) na odpowiednio surowe kary więzienia i wymierzenie mu proporcjonalnie surowej kary łącznej z zaliczeniem na poczet tej kary okresu tymczasowego aresztowania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Rewizja jest zasadna.Wprawdzie brak uzasadnienia wyroku uniemożliwia ocenę przesłanek, jakimi się kierował Sąd Powiatowy przy orzekaniu o winie oskarżonego i wymierzonych mu karach, niemniej jednak z sentencji wyroku wynika, że Sąd skazał oskarżonego bez zastosowania przepisów ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 152), a w szczególności nie zastosował art. 114 tej ustawy mimo chuligańskiego charakteru przestępstw oskarżonego.Chuligański charakter działania oskarżonego wynika z okoliczności sprawy. Oskarżony, znajdując się w stanie nietrzeźwości, wziął udział w bójce. Następnie oskarżony w czasie doprowadzania go do komisariatu MO przez funkcjonariusza MO Józefa O., interweniującego w związku z agresywnym zachowaniem się oskarżonego, bez żadnego powodu uderzył trzykrotnie ręką w twarz tegoż funkcjonariusza, znieważając go ponadto słowami uznanymi powszechnie za obelżywe.W tych warunkach wobec chuligańskiego charakteru przestępstwa z art. 133 § 1 k.k. oskarżonemu należało wymierzyć za przypisany mu czyn z mocy art. 133 § 1 k.k. w związku z art. 4 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. poz. 152 karę nie niższą od 1 roku więzienia.Ponadto należało mieć na uwadze, że chuligański charakter czynu oraz stan nietrzeźwości oskarżonego stanowią ustawowe okoliczności obciążające (art. 1 cyt. ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo oraz art. 22 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu). Okoliczności powyższe powinny były mieć wpływ na orzeczoną oskarżonemu karę za przestępstwo z art. 132 § 1 k.k., która w tym stanie sprawy powinna się kształtować w znacznie wyższym rozmiarze aniżeli kara orzeczona przez Sąd Powiatowy.Wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w sprawie prawidłowego orzekania kar przez sądy (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 października 1957 r.) wskazują na to, że szkody, jakie społeczeństwo ponosi ze strony sprawców czynów chuligańskich, są oczywiste, toteż nie można nie doceniać "potrzeby poddawania dłuższej procedurze resocjalizacyjnej jednostek, które dopuszczają się tego rodzaju zamachów na życie i zdrowie obywateli".W tych warunkach wymierzone oskarżonemu kary pozbawienia wolności są niewspółmiernie łagodne w stopniu rażącym w stosunku do winy oskarżonego i szkodliwości społecznej popełnianych przestępstw, których oskarżony dopuścił się w stanie nietrzeźwości i z pobudek chuligańskich. Czyny przypisane oskarżonemu stanowią przestępstwa szerzące się nagminnie.Przy wymiarze kary za przestępstwo z art. 132 § 1 k.k. należało mieć również na uwadze, że chuligańskie pobudki czynu powinny być uznane za pobudki "niskie" w rozumieniu ustawy, w związku z czym oskarżonemu należało wymierzyć - w myśl art. 57 § 1 k.k. - karę więzienia, a nie karę aresztu.Dlatego Sąd Najwyższy, mając to wszystko na uwadze, orzekł jak w sentencji, przy czym przy wymiarze kary dla oskarżonego Ernesta C. - prócz okoliczności wyżej już przytoczonych - uwzględnił także fakt uprzedniego dwukrotnego ukarania Ernesta C. za przestępstwa przeciwko mieniu.