V K 879/64

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Kazimierza D., Jana N. i Ryszarda N. oskarżlonych z art. 236 § 1 lit. a k.k. i art. 240. § 1 k.k. po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 9 czerwca i 1964 r. i od wyroku Sądu Powiatowego w Częstochowie z dnia 12 grudnia 1963 r. na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k.1. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w części uniewinniającej oskarżonego Ryszarda N. i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach do ponownego rozpoznania,2. w pozostałej części rewizję nadzwyczajną pozostawił bez uwzględnienia.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Częstochowie wyrokiem z dnia 12 grudnia 1963 r. uznał za winnych:oskarżonego Kazimierza D., "że 29 maja 1963 r. w R. uderzył Eryka Z. kamieniem w głowę powodując u niego złamanie i wgniecenie kości czołowej czaszki, naruszając czynności centralnego systemu nerwowego i skutkujące rozstrój zdrowia na okres ponad 20 dni z tym, że działanie miało charakter chuligański".oskarżonego Jana N. oraz Ryszarda N. że "dnia 29 maja 1963 r. w R. brali udział w pobiciu Eryka Z. w wyniku czego doznał on na skutek uderzenia przedmiotem twardym i tępym złamania kości czołowej rany tłuczonej czoła i wgniecenia kości wołowej, co spowodowało ogólny rozstrój zdrowia na czas dłuższy niż dni 20" z tym, że czyn miał charakter chuligański i skazał oskarżonego Kazimierza D. na zasadzie art. 236 § 1 lit. a k.k. na 1 rok i 6 miesięcy-więzienia, oskarżonego Jana N. na zasadzie art. 240 § 1 k.k. na 1 rok i 6 miesięcy więzienia a oskarżonego Ryszarda N. na zasadzie art. 240 § 1 k.k., na 1 rok więzienia.Od wyroku tego założyli rewizję oskarżeni.Sąd Wojewódzki w Katowicach, jako rewizyjny, wyrokiem z dnia 9 czerwca 1964 r. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, co do oskarżonych Kazimierza D. i Jana N. a uchylił tenże wyrok co do oskarżonego Ryszarda N. uniewinniając go.Oba powyższe wyroki zaskarżył rewizją nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL.Rewizja zarzuca:I. wyrokowi Sądu Powiatowego w Częstochowie oraz wyrokowi Sądu Wojewódzkiego w Katowicach:- obrazę przepisów prawa materialnego polegającą na niezastosowaniu przepisu art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. z 1958 r. Nr 34, poz. 152) pomimo, że przypisane oskarżonemu czyny miały charakter chuligański.II. nadto wyrokowi Sądu Wojewódzkiego:- obrazę przepisu art. 320 i 391 § 1 k.p.k. polegającą na poczynieniu ustaleń dowolnych oraz sprzecznych z materiałem dowodowym ujawnionym w toku przewodu sądowego, co doprowadziło do niesłusznego uniewinnienia oskarżonego Ryszarda N.W konkluzji rewizja wnosi:1) o uchylenie obu zaskarżonych wyroków;2) o uznanie oskarżonego Kazimierza D. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 236 § 1 lit. a) k.k. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. z 1958 r. Nr 34, poz. 152) a oskarżonego Jana N. z art. 240 § 1 k.k. w związku z art. 1 cytowanej ustawy i o wymierzenie oskarżonym kar w rozmiarze orzeczonym przez Sąd Powiatowy;3) o przekazanie sprawy co do oskarżonego Ryszarda N. Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania w innym składzie.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo Dz. U. z 1958 r. Nr 34, poz. 152 stanowi ogólnie, że "chuligański charakter przestępstwa lub wykroczenia stanowi okoliczność wpływającą na zaostrzenie kary". Przepis ten wskazuje więc na ustawową okoliczność obciążającą podobnie jak to czyni np. art. 22 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 69, poz. 434) o zwalczaniu alkoholizmu, stanowiący, iż "stan nietrzeźwości w chwili popełnienia przestępstwa stanowi okoliczność obciążającą". Sentencja skazującego wyroku nie musi zawierać wskazania takowej okoliczności obciążającej, jeśli okoliczność ta nie zmienia przepisu zastosowanej ustawy karnej. Skoro zatem zarówno Sąd Powiatowy jak i Sąd Wojewódzki ustaliwszy nawet w sentencjach zaskarżonych wyroków chuligański charakter czynów przypisanych oskarżonym Kazimierzowi D. i Janowi N., skazały tych oskarżonych na kary mieszczące się w granicach ustawowych wymiarów kar, przewidzianych za przypisane im czyny, to nie nastąpiła przy tym obraza przepisów prawa materialnego zarzucona w rewizji.Zasadny natomiast jest drugi zarzut rewizji.Sąd Wojewódzki, uniewinniając oskarżonego Ryszarda N. stwierdza w uzasadnieniu wyroku, co następuje. "Co do oskarżonego Ryszarda N. to jedyną poszlaką przeciwko niemu jest pomówienie oskarżonego Kazimierza D., że po upadku Eryka Z. Jan N. i Ryszard N. kopali go. Wprawdzie w toku dochodzenia mówił o tym pokrzywdzony Eryk Z., ale na rozprawie okazało się, że są to tylko domysły pokrzywdzonego". Temu stanowisku Sądu Wojewódzkiego przeczy treść protokółu rozprawy głównej. W protokóle przesłuchania świadka Eryka Z. czytamy: Jan, N. mówił, abyśmy zabrali Z. do hotelu. My nie chcieliśmy go zabrać. Wtedy Jan N. uderzył W. i chciał mnie uderzyć. Wtedy Kazimierz D., który stał z rowerem rzucił go i złapał kamienie i zaczął mnie bić. Ryszard N. i Jan N. też mnie bili. Nie wiadomo więc, dlaczego Sąd Wojewódzki uważa, że fakt uczestnictwa Ryszarda N. w biciu pokrzywdzonego jest tylko domysłem tego ostatniego, Fakt ten wynika przecież wyraźnie z zacytowanego wyżej zeznania świadka Eryka Z. Na fakt uczestniczenia oskarżonego Ryszarda N. w pobiciu Eryka Z. wskazuje poza tym podana przez Eryka Z. okoliczność, że Kazimierz D. i Ryszard N. przychodzili do pokrzywdzonego z propozycjami pogodzenia się. Okoliczności powyższe nie zostały przez Sąd Wojewódzki z obrazą art. 320 i 391 § 1 k.p.k. rozważone, co powoduje uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Wojewódzkiego i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania.