Rw 1161/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk dr W. Sieracki (sprawozdawca), ppłk C. Bakalarski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: kpt. S. Przyjemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 1972 r. na rozprawie sprawy Eugeniusza G., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 182 § 1 k.k. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez podprokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N.1 z dnia 6 października 1972 r.częściowo uwzględniając rewizję prokuratora i z urzędu zmienił zaskarżony wyrok przez:a) poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego Eugeniusza G., polegającego na tym, że w dniu 2 stycznia 1972 r. około godz. 22 na podwórzu restauracji w N1. naraził Joachima K. na bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego rozstroju zdrowia w ten sposób, iż siedzącego na metalowej beczce i znajdującego się w stanie nietrzeźwości Joachima K. uderzył kilkakrotnie dłonią w twarz, a następnie używając siły zrzucił go z tej beczki (z wysokości około 50 cm) na betonowe podłoże, po czym nogą lub ręką przygniatał Joachima K. do betonowego podłoża, gdy ten po upadku na to podłoże usiłował się podnieść - z błędnej z art. 182 § 1 k.k. na prawidłową z art. 160 § 1 k.k. w zbiegu z art. 182 § 1 k.k.;b) podwyższenie wymierzonej oskarżonemu kary do 2 lat pozbawienia wolności, przyjmując art. 160 § 1 k.k. za podstawę prawną wymiaru kary.Uzasadnienie faktyczne(...) Przypisane oskarżonemu powołanym wyrokiem przestępstwo określone w art. 182 § 1 k.k. polegało na tym, że Eugeniusz G. w dniu 2 stycznia 1972 r. około godz. 22.20 - 22.30 na podwórzu restauracji w N1 naruszył nietykalność cielesną Joachima K. w ten sposób, iż kilkakrotnie uderzył go otwartą dłonią w twarz, a następnie siłą zrzucił go z beczki metalowej po piwie z wysokości około 50 cm na betonowe podłoże.Wyrok ten został zaskarżony rewizją podprokuratora. Skarżący wnosił w swej rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego z art. 182 § 1 k.k. na art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 210 § 1 k.k. i wymierzenie mu kary 8 lat pozbawienia wolności z pozbawieniem praw publicznych na okres 5 lat oraz 3.000 zł grzywny.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zawarty w rewizji wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego z art. 182 § 1 k.k. na art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 210 § 1 k.k. nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić należy, że - wbrew wywodom rewizji - brak jest jakichkolwiek podstaw do ustalenia, że oskarżony przed przeszukaniem kieszeni w ubraniu Joachima K. "doprowadził go do stanu bezbronności". Jedynym dowodem ilustrującym zachowanie się oskarżonego są zeznania świadka Anny S., która w czasie rozprawy sądowej wyraźnie stwierdziła, że oskarżony najpierw "obmacywał ubiór mężczyzny siedzącego na beczce" i dopiero "po chwili oskarżony uderzył go raz lub dwa razy dłonią w policzek, a następnie chwycił go za klapy płaszcza i zrzucił go na betonowe podłoże, po czym - gdy mężczyzna ten po upadku twarzą na betonową płytę usiłował podnieść się - oskarżony pchnął go ręką lub nogą (...)" i szybkim krokiem oddalił się z tego miejsca. Gdyby nawet uznało się, że "obmacywanie ubioru" Joachima K. przez oskarżonego było wyrazem jego zamiaru dokonania zaboru mienia pokrzywdzonego, to i tak brak byłoby dostatecznych podstaw do ustalenia, iż oskarżony dopuścił się przestępstwa określonego w art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 210 § 1 k.k. Określona bowiem w art. 210 § 1 k.k. zbrodnia rozboju jest przestępstwem, które znamionuje się podwójną kierunkowością działania sprawcy.. Kierunkowość ta wyraża się tym, że sprawca działa w celu przywłaszczenia mienia i że sprawca chcąc ten cel osiągnąć stosuje określone w art. 210 § 1 k.k. środki zmierzające przez sparaliżowanie woli ofiary do zaboru mienia znajdującego się w jej posiadaniu. Z tego też względu użycie na osobie gwałtu lub zastosowanie groźby natychmiastowego użycia takiego gwałtu albo doprowadzenie człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności musi - zgodnie z art. 210 § 1 k.k. - bądź poprzedzać zabór mienia, bądź też nastąpić jednocześnie z nim. Z treści przytoczonych zeznań świadka Anny S. wyraźnie wynika, że oskarżony przed "obmacywaniem ubioru" Joachima K. nie stosował żadnego spośród środków znamionujących sposób działania określony w art. 210 § 1 k.k. Użycie przez oskarżonego gwałtu w stosunku do Joachima K. nastąpiło już po "obmacywaniu" jego ubioru, a po uderzeniu Joachima K. w twarz oraz po zrzuceniu go z beczki na betonowe podłoże oskarżony nie przedsięwziął żadnej czynności zmierzającej do zaboru mienia pokrzywdzonego. Z tego też powodu brak jest podstaw do ustalenia, że oskarżony stosując gwałt względem Joachima K., działał w celu zabrania mienia znajdującego się w posiadaniu pokrzywdzonego. Niezależnie od tego zaznaczyć należy, że "obmacywanie" przez oskarżonego ubioru Joachima K. czy przeszukiwanie kieszeni jego ubrania - jak to w toku śledztwa zeznawała Anna S. - nie świadczy jednoznacznie o tym, by tę czynność przedsięwziął oskarżony w celu dokonania zaboru mienia, znajdującego się w posiadaniu Joachima K.W świetle przedstawionych rozważań należało uznać, że brak jest podstaw do ustalenia, iż oskarżony dopuścił się przestępstwa określonego w art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 210 § 1 k.k.Nie oznacza to jednak, że przyjęta w zaskarżonym wyroku kwalifikacja prawna czynu oskarżonego z art. 182 § 1 k.k. jest prawidłowa. Przede wszystkim podkreślić należy, że opisane w zaskarżonym wyroku działanie oskarżonego miało miejsce w dniu 2 stycznia 1972 r., a więc zimą. Następnie zwrócić należy uwagę na to, że Joachim K. w czasie uderzenia go i zrzucenia z beczki na betonowe podłoże znajdował się - jak to ustalił sąd pierwszej instancji - "w stanie zupełnego zamroczenia alkoholowego". Jeżeli zatem zważy się, że oskarżony w tych warunkach (niska temperatura) i w tym stanie najpierw uderzył Joachima K. w twarz, a następnie urzywając siły zrzucił ga na betonowe podłoże, po czym usiłującego podnieść się Joachima K., który upadł twarzą na betonową podłogę, pchnął ręką lub nogą, nie pozwalając mu wstać, i w takim stanie w czasie późnej zimowej nocy pozostawił go bez żadnej opieki, to należało uznać, że oskarżony swym zachowaniem się, wykraczającym znacznie poza ramy znamion przestępstwa określonego w art. 182 § 1 k.k., naraził umyślnie Joachima K. na bezpośrednie niebezpieczeństwo co najmniej ciężkiego rozstroju zdrowia, a zatem dopuścił się przestępstwa określonego w art. 160 § 1 k.k.Z tych względów należało zmienić zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego z art. 182 § 1 k.k. na art. 160 § 1 k.k. w zbiegu z art. 182 § 1 k.k.Biorąc pod uwagę, że opisane poprzednio zachowanie się oskarżonego nacechowane było znaczną brutalnością i zupełną obojętnością wobec losu pozostawionego w niekorzystnych warunkach nietrzeźwego Joachima K., a zatem uwzględniając poważny stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu oskarżonego, należało uznać, że wymierzona oskarżonemu kara jest rażąco łagodna, co uzasadnia jej podwyższenie do kary w niniejszym wyroku określonej.