Rw 20/76
WyrokIzba Karna1976-02-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pobicie pokrzywdzonego, które spowodowało obrzęk oka i naderwanie ucha, stanowi narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo doznania ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia w rozumieniu art. 158 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że obrzęk oka u pokrzywdzonego, będącego narządem wrażliwym na urazy, stanowił wystarczającą podstawę do ustalenia, że istniało realne poważne prawdopodobieństwo spowodowania ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia. Tym samym kwalifikacja czynu z art. 158 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. była prawidłowa, nawet jeśli w rzeczywistości pokrzywdzony doznał jedynie uszkodzenia ciała w rozumieniu art. 156 § 2 k.k. Sąd podkreślił również, że pobicie miało charakter publiczny, co uzasadniało zastosowanie art. 59 § 1 k.k.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę skazanych Zdzisława K. i Andrzeja S. za przestępstwa z art. 210 § 1 k.k. oraz art. 158 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. Obrońca Zdzisława K. wnosił o uniewinnienie od zarzutu rozboju i zmianę kwalifikacji prawnej czynu z pobicia. Andrzej S. wnosił o warunkowe zawieszenie kary. Sąd Najwyższy utrzymał wyrok w mocy w części dotyczącej Zdzisława K., a w części dotyczącej Andrzeja S. zmienił wyrok przez warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy w części dotyczącej Zdzisława K. i utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Uwzględniając rewizję Andrzeja S., Sąd Najwyższy zmienił wyrok przez warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności i orzekł grzywnę, utrzymując wyrok w mocy z tymi zmianami.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk C. Bakalarski, płk W. Sieracki (sprawozdawca).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr S. Przyjemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 1976 r. na rozprawie sprawy nieprawomocnie skazanych: 1) Zdzisława K. za przestępstwa określone w: a) art. 210 § 1 k.k. na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 500 zł grzywny i karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na okres 2 lat, b) art. 158 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności wraz z nawiązką w kwocie 1.500 zł na rzecz PCK i łącznie na karę 4 lat pozbawienia wolności, 500 zł grzywny i pozbawienia praw publicznych na okres 2 lat, 2) Andrzeja S. za przestępstwo określone w art. 158 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności wraz z nawiązką w kwocie 1.500 zł na rzecz PCK, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę i oskarżonego Andrzeja S. od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 22 grudnia 1975 r.:1) nie uwzględnił rewizji obrońcy i zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonego Zdzisława K. utrzymał w mocy,2) uwzględniając rewizję oskarżonego, zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonego Andrzeja S. przez warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 2 lata z jednoczesnym wymierzeniem na podstawie art. 75 § 1 k.k. grzywny w kwocie 2.000 zł, i z tymi zmianami wyrok ten utrzymał w mocy. Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca oskarżonego Zdzisława K. wnosił w swej rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 210 § 1 k.k. oraz poprawienie kwalifikacji prawnej czynu z art. 158 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. na art. 156 § 2 lub 182 § 1 k.k. bez stosowania przepisu art. 59 § 1 k.k. i złagodzenie wymierzonej za ten czyn kary.Oskarżony Andrzej S. wnosił w swej rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej kary pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy, wnoszącego o uwzględnienie rewizji w sprawie oskarżonego Zdzisława K., oraz po wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zawarte w rewizji wywody, zmierzające do uzasadnienia wniosku o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego Zdzisława K. od zarzutu popełnienia przezeń przestępstwa określonego w art. 210 § 1 k.k., nie są przekonujące. Podstawą tego wniosku jest stwierdzenie skarżącego, że zeznania pokrzywdzonego - świadka Edwarda M., jako odosobnione, nie są wiarygodne. To twierdzenie nie odpowiada wynikom przewodu sądowego. Pokrzywdzony Edward M., niemal bezpośrednio po opisanym w zaskarżonym wyroku zdarzeniu, udał się do MO i zrelacjonował przebieg dokonanego na nim rozboju przez nieznanego mu wówczas sprawcę. Te relacje w odniesieniu do istotnych okoliczności zdarzenia powtórzył pokrzywdzony zarówno w toku postępowania przygotowawczego, jak i w czasie rozprawy głównej. O dokonanym rozboju opowiedział pokrzywdzony następnego dnia Januszowi P. Okoliczności, że nikt spośród przesłuchanych w czasie rozprawy głównej świadków nie zauważył momentu, w którym oskarżony zrabował portfel pokrzywdzonemu, nie może stanowić podstawy stwierdzenia, że zeznania pokrzywdzonego są niewiarygodne (...).Niezasadny jest również zawarty w rewizji zarzut obrazy prawa materialnego, polegającej na nieprawidłowym - zdaniem skarżącego - zakwalifikowaniu czynu oskarżonego Zdzisława K. z art. 158 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k., zamiast z art. 156 § 2 k.k. lub z art. 182 § 1 k.k. Sam skarżący bowiem w swojej rewizji przyznaje, że zarówno oskarżony Zdzisław K., jak i współoskarżony Andrzej S. uderzyli pokrzywdzonego Janusza P. bądź to otwartą dłonią, bądź to pięścią. Skarżący pomija jednak istotny w aspekcie kwalifikacji prawnej tego działania oskarżonych fakt, że każdy z nich uderzył pokrzywdzonego w głowę i że to działanie oskarżonych spowodowało u pokrzywdzonego obrzęk oka prawego i naderwanie koniuszka lewego ucha, z którego dość mocno ciekła krew. Stwierdzony w wyniku pobicia u pokrzywdzonego zwłaszcza obrzęk oka, które jest narządem niezwykle wrażliwym na wszelkie urazy i w związku z tym wysoce podatnym na poważne uszkodzenie, stanowi z reguły wystarczającą podstawę ustalenia, że istniało realne poważne prawdopodobieństwo spowodowania u pobitego uszkodzenia narządu wzroku, co w konsekwencji oznacza, iż pokrzywdzony był - w ujęciu art. 158 § 1 k.k. - narażony w pobiciu na bezpośrednie niebezpieczeństwo doznania ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia. Okoliczność, że pokrzywdzony w wyniku pobicia doznał w rzeczywistości jedynie uszkodzenia ciała w rozumieniu art. 156 § 2 k.k., nie wyłącza możliwości ustalenia, że pokrzywdzony został narażony w pobiciu na ciężkie uszkodzenie ciała lub ciężki rozstrój zdrowia.W świetle przedstawionego poglądu brak podstaw do skutecznego kwestionowania prawidłowości kwalifikacji prawnej czynu oskarżonych z art. 158 § 1 k.k.Niesłuszne jest twierdzenie skarżącego, że oskarżeni nie działali publicznie, skoro bezsporną rzeczą jest, że fakt pobicia Janusza P. widział świadek Edward M., a nie opodal miejsca, w którym pobito pokrzywdzonego, przebywały w altanie trzy lub cztery osoby, mające realną możliwość zaobserwowania zdarzenia (...). W tym stanie rzeczy ustalenie, że czyn obu oskarżonych dokonany został publicznie, znajduje oparcie w wynikach przewodu sądowego, co w konsekwencji (uwzględniając fakt, że oskarżeni pobili Janusza P. z oczywiście błahego powodu okazując przez to rażące lekceważenie zasad porządku prawnego) uzasadnia zastosowanie w sprawie obu oskarżonych przepisu art. 59 § 1 k.k. Zawarty w rewizji wniosek o złagodzenie kary wymierzonej w sprawie oskarżonego Zdzisława K. nie zasługuje na uwzględnienie. Pomijając już fakt, że skarżący tego wniosku w ogóle nie uzasadnił, należy podkreślić, iż za popełnione przez oskarżonego przestępstwo określone w art. 210 § 1 k.k. wymierzona została kara grawitująca ku dolnej granicy ustawowego zagrożenia, a karę łączną wymierzono stosując zasadę asperacji (...).Natomiast uznać należało, że w sprawie oskarżonego Andrzeja S. istnieją szczególne (w ujęciu art. 59 § 2 k.k.) okoliczności, przemawiające za warunkowym zawieszeniem wykonania wymierzonej kary pozbawienia wolności. Przede wszystkim podkreślić należy, że oskarżony Andrzej S. - według przepisu art. 120 § 4 k.k. - jest młodocianym. Oskarżony tylko jeden raz uderzył Janusza P. w twarz. Oskarżony przyznał się do popełnienia przestępstwa, mimo iż pokrzywdzony Janusz P. nie rozpoznał go jako sprawcy pobicia, co może być świadectwem szczerej skruchy ze strony oskarżonego, a zarazem wskazywać na pozytywne cechy jego charakteru (...). Przytoczone okoliczności uzasadniają przekonanie, że oskarżony pomimo niewykonania wymierzonej kary pozbawienia wolności będzie przestrzegał porządku prawnego, co w konsekwencji pozwala zawiesić warunkowo wykonanie wymierzonej kary pozbawienia wolności, przy czym fakt, że popełnione przez oskarżonego przestępstwo było występkiem o charakterze chuligańskim z jednoczesnym uwzględnieniem konieczności zadośćuczynienia wymaganiom zarówno prewencji szczególnej, jak i ogólnej, uzasadnia orzeczenie - na podstawie art. 75 § 1 k.k. - grzywny, której wysokość dostosowano do warunków rodzinnych oskarżonego (oskarżony jest kawalerem) i jego dochodów z tytułu zatrudnienia. W świetle przedstawionych rozważań należało orzec jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- Rw 22/75 1975-02-07Czy obrażenia ciała w postaci zasinienia powiek oka i wylewu pod spojówką mogą być uznane za bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia w rozumieniu art. 158 § 1 k.k.?
- II KR 66/75 1975-07-03Czy pobicie pokrzywdzonej, które skutkowało długotrwałym rozstrojem zdrowia, powinno być oceniane w kontekście próby zgwałcenia, a jeśli tak, to jak wpływa to na wymiar kary?
- Rw 382/80 1980-11-05Czy można przypisać sprawcom czyny z art. 158 i 159 k.k. (pobicie), jeśli każdy z nich atakował innego pokrzywdzonego, ale działali wspólnie i jednocześnie?
- IV KR 7/75 1975-03-18Czy strzelenie z karabinka pneumatycznego w kierunku głowy pokrzywdzonego, skutkujące ciężkim uszkodzeniem oka, stanowi przestępstwo z art. 148 § 1 k.k. (zabójstwo w zamiarze ewentualnym) czy z art. 155 § 1 pkt 2 k.k. (s…
- V KK 359/15 2016-01-14Czy obrona konieczna może być podstawą do uniewinnienia oskarżonego, jeśli jego działania, choć początkowo podjęte w celu interwencji, przerodziły się w pobicie skutkujące śmiercią pokrzywdzonego?
Powołane przepisy
art. 210 § 1 KKart. 158 § 1 KKart. 59 § 1 KKart. 75 § 1 KKart. 156 § 2art. 156 § 2 KKart. 182 § 1 KKart. 59 § 2 KKart. 120 § 4 KK§ 1§ 2§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.