IV KR 7/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia dr T. Majewski (sprawozdawca). Sędziowie: R. Młynkiewicz, dr T. Świt.Prokurator Prokuratury Generalnej: E. Sanecki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Zbigniewa J., oskarżonego z art. 148 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez Prokuratora Powiatowego w Grajewie i przez obrońcę od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 9 listopada 1974 r.z m i e n i ł zaskarżony wyrok w ten sposób, że uznał Zbigniewa J. za winnego tego, iż dnia 27 lipca 1974 r. w G. przewidując możliwość spowodowania ciężkiego uszkodzenia ciała Tomasza M. i godząc się z tym, strzelił z karabinka pneumatycznego w kierunku jego głowy z odległości 20-50 cm, trafiając w jego lewe oko oraz powodując w następstwie długotrwałą chorobę tego oka, tj. przestępstwa określonego w art. 155 § 1 pkt 2 k.k., i za to skazał oskarżonego Zbigniewa J. na karę 6 lat pozbawienia wolności z zaliczeniem okresu tymczasowego aresztowania od dnia 27 lipca 1974 r., na podstawie art. 40 § 2 k.k. orzekł karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat, a na podstawie art. 49 k.k. zarządził podanie wyroku do publicznej wiadomości za pośrednictwem "Gazety Białostockiej" (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Białymstoku, wyrokiem z dnia 9 listopada 1974 r., uznał oskarżonego Zbigniewa J. za winnego tego, że dnia 27 lipca 1974 r. w G., będąc pod wpływem alkoholu, w zamiarze pozbawienia życia Tomasza M. strzelił z karabinka pneumatycznego w okolicę jego głowy, trafiając go w oko i za to na podstawie art. 148 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 1, art. 57 § 1 i 3, art. 40 § 2 i art. 49 k.k. skazał go na karę 4 lata pozbawienia wolności, orzekając karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na okres lat 3 i zarządzając podanie wyroku do publicznej wiadomości w "Gazecie Białostockiej".Od powyższego wyroku strony wniosły rewizje.Rewizja prokuratora zarzuca rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu za przypisane przestępstwo, wynikającą z nadzwyczajnego jej złagodzenia na podstawie art. 57 § 1 i 3 k.k., mimo że uwzględniony przez sąd przy wymiarze kary zespół okoliczności, wskazujący na znaczny stopień niebezpieczeństwa społecznego czynu oskarżonego, przemawia przeciwko skorzystaniu przez sąd z możliwości takiego złagodzenia kary.Stawiając ten zarzut, rewizja wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie Zbigniewowi J. stosownej kary pozbawienia wolności przewidzianej za przestępstwo tego rodzaju.Rewizja obrońcy oskarżonego zarzuca:a) obrazę art. 148 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 1 k.k., gdyż w tym wypadku powinien mieć zastosowanie art. 156 § 1 k.k.;b) obrazę art. 357 i 372 k.p.k. polegającą na nierozważeniu wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności treści opinii sądowo-lekarskiej, z której wynika, że nieudzielenie natychmiastowej pomocy nie doprowadziłoby do śmierci pokrzywdzonego;c) rażącą niewspółmierność kary w stosunku do czynu mogącego być przypisanym.Rewizja wnosi o zmianę wyroku przez przypisanie oskarżonemu Zbigniewowi J. przestępstwa określonego w art. 156 § 1 k.k. oraz skazanie na znacznie łagodniejszą karę, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Co do winy i kwalifikacji prawnej czynuSąd pierwszej instancji ustalił okoliczności faktyczne zgodnie z wynikami przewodu sądowego, wysnuł jednak zbyt daleko idące wnioski co do zasięgu zamiaru przestępnego oskarżonego Zbigniewa J. i w konsekwencji zastosował nieprawidłową kwalifikację prawną jego czynu.Oskarżony strzelił wprawdzie z karabinka pneumatycznego (tzw. wiatrówki) w kierunku głowy pokrzywdzonego, nie jest to jednak broń, której użycie kojarzy się z reguły z przewidywaniem pozbawienia życia, a tym bardziej z godzeniem się na pozbawienie życia osoby ugodzonej pociskiem śrutowym.Skoro więc oskarżony strzelił z tak niewielkiej odległości (20-50 cm) i w kierunku głowy pokrzywdzonego, należy przyjąć, że przewidywał oraz godził się na skutek w postaci ciężkiego uszkodzenia ciała.W rzeczywistości taki właśnie skutek nastąpił, gdyż pocisk śrutowy trafił w lewe oko pokrzywdzonego, powodując ciężką długotrwałą jego chorobę (pobyt w szpitalu przez 22 dni, a następnie konieczność dalszego leczenia).Spowodowanie ciężkiej długotrwałej choroby nie musi być według art. 155 § 1 pkt 2 k.k. połączone z ciężką chorobą "nieuleczalną" lub "zazwyczaj zagrażającą życiu", gdyż przepis ten określa te rodzaje choroby jako alternatywne skutki przestępstwa.Należało więc uznać za słuszny wysunięty w rewizji obrońcy oskarżonego zarzut obrazy przepisów prawa materialnego i należało zakwalifikować przestępstwo, którego dopuścił się oskarżony Zbigniew J., w sposób uwzględniający granice zamiaru przestępnego i znamiona przedmiotowe.II. Co do wymiaru karyOskarżony Zbigniew J. popełnił przypisane mu przestępstwo w okresie przebywania na przerwie udzielonej mu przez zakład poprawczy. Wszedł więc nie po raz pierwszy w konflikt z prawem.Kierował się chęcią wywarcia zemsty na pokrzywdzonym tylko za to, że pokrzywdzony odmówił sprzedania mu kwiatka, który w ogóle nie był przeznaczony do sprzedaży. Sam sposób zażądania kwiatka wskazuje na szczególnego rodzaju groźbę w wypadku odmowy ("daj dla git człowieka kwiatek").Ponadto okoliczności czynu oskarżonego świadczą o jego wysokim stopniu demoralizacji i o lekceważącym stosunku do podstawowych zasad współżycia społecznego (mimo stosowanych środków wychowawczych w zakładzie poprawczym). Mając na względzie te okoliczności, należy zgodzić się ze stanowiskiem rewizji prokuratora, że wymierzona oskarżonemu kara 4 lat pozbawienia wolności jest rażąco niewspółmiernie łagodna.Mimo zmiany kwalifikacji prawnej przestępstwa na łagodniejszą, należało jednak zmienić zaskarżony wyrok w części dotyczącej wymierzenia kary pozbawienia wolności przez podwyższenie jej do 6 lat, utrzymując w mocy kary dodatkowe z powodów przytoczonych już w uzasadnieniu wyroku Sądu Wojewódzkiego.W tej sytuacji należało uznać za bezprzedmiotowe zarzuty rewizji obrońcy zarówno w kwestii rażącej surowości kary, jak i co do ewentualnego uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (rewizja w ogóle nie podała argumentów w tym kierunku).Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.