Rw 125/76
WyrokIzba Karna1976-04-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustalenie, że sprawca działał w celu częściowego, a nie zupełnego uchylenia się od służby wojskowej, może stanowić podstawę do złagodzenia kary pozbawienia wolności, jeśli czyn został popełniony w sposób ostentacyjny i spowodował przestępstwo innej osoby?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że choć istnieją wątpliwości co do celu działania oskarżonego (zupełne czy częściowe uchylenie się od służby wojskowej), co zgodnie z zasadą in dubio pro reo powinno przemawiać za ustaleniem celu częściowego, to jednak ostentacyjny sposób popełnienia czynu i spowodowanie przestępstwa przez inną osobę uzasadniają utrzymanie orzeczonej kary. Kara ta, niższa od średniego ustawowego zagrożenia, nie była rażąco surowa w kontekście tych okoliczności.Stan faktyczny
Oskarżony Sławomir M. został skazany za uszkodzenie własnego ciała w celu uchylenia się od służby wojskowej. Obrońca wniósł rewizję, domagając się ustalenia, że celem było jedynie częściowe uchylenie się od służby i złagodzenia kary. Sąd Najwyższy przyjął, że istniały wątpliwości co do celu działania oskarżonego, jednakże ze względu na ostentacyjny sposób popełnienia czynu i fakt, że namówił inną osobę do popełnienia przestępstwa, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w N.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk C. Bakalarski, płk W. Sieracki (sprawozdawca). Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 1976 r. na rozprawie sprawy Sławomira M., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 306 pkt 1 k.k. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 27 lutego 1976 r. nie uwzględnił rewizji obrońcy i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, przy czym przyjął, że oskarżony działał nie w celu zupełnego, lecz jedynie częściowego uchylenia się od pełnienia służby wojskowej. Uzasadnienie faktyczneSkarżący wnosił w swej rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez ustalenie, że oskarżony dopuścił się uszkodzenia swojego ciała w celu częściowego, a nie zupełnego uchylenia się od służby wojskowej, i złagodzenie wymierzonej przez sąd pierwszej instancji kary pozbawienia wolności. Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy, wnoszącego o uwzględnienie wniesionej przezeń rewizji, i po wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie jest pozbawione słuszności zawarte w rewizji twierdzenie, że w świetle wyników przewodu sądowego brak podstaw do jednoznacznego ustalenia, że celem opisanego w zaskarżonym wyroku działania oskarżonego Sławomira M. było zupełne uchylenie się od pełnienia służby wojskowej. (...) W sprawie bowiem istnieją nie dające się usunąć wątpliwości w kwestii, czy oskarżony działał w celu zupełnego, czy też tylko częściowego uchylenia się od pełnienia służby wojskowej, co w myśl procesowej zasady in dubio pro reo uzasadnia konieczność ustalenia, że opisany w zaskarżonym wyroku czyn dokonany został przez oskarżonego w celu częściowego uchylenia się przezeń od służby wojskowej. Na tle wywodów rewizji należy wyrazić pogląd, że czyn sprawcy działającego tylko w celu częściowego uchylenia się od służby wojskowej wykazuje - ogólnie rzecz ujmując - mniejszy stopień społecznego niebezpieczeństwa niż czyn sprawcy działającego w celu zupełnego uchylenia się sprawcy od pełnienia służby wojskowej, i w związku z tym wymiar kary za przestępstwo określone w przepisie art. 306 k.k. powinien być zróżnicowany w zależności od ustalenia określonego w tym przepisie celu, jakim kierował się sprawca. Zważywszy jednak, że oskarżony Sławomir M. namawiał kolejno dwóch żołnierzy do złamania mu kości ręki, a następnie (wobec odmowy z ich strony) nakłonił do dokonania tego czynu Andrzeja S., a zatem że oskarżony dopuścił się omawianego czynu w sposób ostentacyjny, a jednocześnie spowodował to, że jego kolega (towarzysz broni) stał się sprawcą przestępstwa, należało uznać, iż ustalenie, że oskarżony działał jedynie w celu częściowego uchylenia się od pełnienia służby wojskowej, nie może stanowić podstawy do złagodzenia wymierzonej przez sąd pierwszej instancji kary pozbawienia wolności, gdyż w świetle przytoczonych okoliczności kara ta, znacznie niższa od tzw. średniego ustawowego zagrożenia, nie jest rażąco surowa (...).
Powiązane orzeczenia
- Rw 1001/85 1985-11-05Czy obrońca może skutecznie wnieść rewizję od wyroku skazującego za przestępstwo uchylania się od służby wojskowej, podnosząc zarzut rażąco surowej kary i wnosząc o warunkowe zawieszenie jej wykonania?
- Rw 1299/70 1970-11-22Czy Sąd Najwyższy powinien złagodzić karę orzeczoną za przestępstwo włamania i kradzieży, uwzględniając rolę sprawcy, jego korzyść majątkową oraz dotychczasową niekaralność?
- IV KR 324/73 1973-12-12Czy wymierzona kara pozbawienia wolności jest rażąco surowa, biorąc pod uwagę dobrowolne naprawienie szkody przez oskarżoną?
- Rw 577/85 1985-06-21Czy wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej czynu popełnionego przez oskarżonego art. 316 k.k. uzasadnia zmianę wyroku w zakresie kary, jeśli kara została już nadzwyczajnie złagodzona?
- Rw 549/75 1975-11-03Czy okoliczność, że sprawca przestępstwa przeciwko obowiązkowi pełnienia służby wojskowej jest zdolny do tej służby jedynie na określonych stanowiskach, ma istotne znaczenie dla wymiaru kary, jeśli nie pełnił służby na s…
Powołane przepisy
art. 306 pkt 1 KKart. 306 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.