Rw 125/76

WyrokIzba Karna1976-04-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ustalenie, że sprawca działał w celu częściowego, a nie zupełnego uchylenia się od służby wojskowej, może stanowić podstawę do złagodzenia kary pozbawienia wolności, jeśli czyn został popełniony w sposób ostentacyjny i spowodował przestępstwo innej osoby?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że choć istnieją wątpliwości co do celu działania oskarżonego (zupełne czy częściowe uchylenie się od służby wojskowej), co zgodnie z zasadą in dubio pro reo powinno przemawiać za ustaleniem celu częściowego, to jednak ostentacyjny sposób popełnienia czynu i spowodowanie przestępstwa przez inną osobę uzasadniają utrzymanie orzeczonej kary. Kara ta, niższa od średniego ustawowego zagrożenia, nie była rażąco surowa w kontekście tych okoliczności.
Stan faktyczny
Oskarżony Sławomir M. został skazany za uszkodzenie własnego ciała w celu uchylenia się od służby wojskowej. Obrońca wniósł rewizję, domagając się ustalenia, że celem było jedynie częściowe uchylenie się od służby i złagodzenia kary. Sąd Najwyższy przyjął, że istniały wątpliwości co do celu działania oskarżonego, jednakże ze względu na ostentacyjny sposób popełnienia czynu i fakt, że namówił inną osobę do popełnienia przestępstwa, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w N.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk C. Bakalarski, płk W. Sieracki (sprawozdawca). Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 1976 r. na rozprawie sprawy Sławomira M., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 306 pkt 1 k.k. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 27 lutego 1976 r. nie uwzględnił rewizji obrońcy i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, przy czym przyjął, że oskarżony działał nie w celu zupełnego, lecz jedynie częściowego uchylenia się od pełnienia służby wojskowej. Uzasadnienie faktyczneSkarżący wnosił w swej rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez ustalenie, że oskarżony dopuścił się uszkodzenia swojego ciała w celu częściowego, a nie zupełnego uchylenia się od służby wojskowej, i złagodzenie wymierzonej przez sąd pierwszej instancji kary pozbawienia wolności. Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy, wnoszącego o uwzględnienie wniesionej przezeń rewizji, i po wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie jest pozbawione słuszności zawarte w rewizji twierdzenie, że w świetle wyników przewodu sądowego brak podstaw do jednoznacznego ustalenia, że celem opisanego w zaskarżonym wyroku działania oskarżonego Sławomira M. było zupełne uchylenie się od pełnienia służby wojskowej. (...) W sprawie bowiem istnieją nie dające się usunąć wątpliwości w kwestii, czy oskarżony działał w celu zupełnego, czy też tylko częściowego uchylenia się od pełnienia służby wojskowej, co w myśl procesowej zasady in dubio pro reo uzasadnia konieczność ustalenia, że opisany w zaskarżonym wyroku czyn dokonany został przez oskarżonego w celu częściowego uchylenia się przezeń od służby wojskowej. Na tle wywodów rewizji należy wyrazić pogląd, że czyn sprawcy działającego tylko w celu częściowego uchylenia się od służby wojskowej wykazuje - ogólnie rzecz ujmując - mniejszy stopień społecznego niebezpieczeństwa niż czyn sprawcy działającego w celu zupełnego uchylenia się sprawcy od pełnienia służby wojskowej, i w związku z tym wymiar kary za przestępstwo określone w przepisie art. 306 k.k. powinien być zróżnicowany w zależności od ustalenia określonego w tym przepisie celu, jakim kierował się sprawca. Zważywszy jednak, że oskarżony Sławomir M. namawiał kolejno dwóch żołnierzy do złamania mu kości ręki, a następnie (wobec odmowy z ich strony) nakłonił do dokonania tego czynu Andrzeja S., a zatem że oskarżony dopuścił się omawianego czynu w sposób ostentacyjny, a jednocześnie spowodował to, że jego kolega (towarzysz broni) stał się sprawcą przestępstwa, należało uznać, iż ustalenie, że oskarżony działał jedynie w celu częściowego uchylenia się od pełnienia służby wojskowej, nie może stanowić podstawy do złagodzenia wymierzonej przez sąd pierwszej instancji kary pozbawienia wolności, gdyż w świetle przytoczonych okoliczności kara ta, znacznie niższa od tzw. średniego ustawowego zagrożenia, nie jest rażąco surowa (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 306 pkt 1 KKart. 306 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.