Rw 168/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Wizelberg.Sędziowie: płk Z. Furtak (sprawozdawca), ppłk M. Bieniaszewski.Prokurator: ppłk J. Bilicki.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej obrońcy, sprawę Jana Bogusława N., skazanego wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 24 stycznia 1963 r. na podstawie art. 114 § 1 k.k.W.P. na karę 10 miesięcy więzienia za to, że w dniu 30 października 1962 r. nie stawił się zgodnie z otrzymaną kartą powołania do odbycia służby wojskowej w jednostce wojskowej, lecz w zamiarze dłuższego uchylania się od jej odbycia przebywał poza jednostką do dnia 15 listopada 1962 r.Obrońca wnosił w skardze rewizyjnej o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania przeciwko oskarżonemu Janowi Bogusławowi N.Sąd Najwyższy postanowił w związku ze skargą rewizyjną obrońcyuchylić wyrok Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 24 stycznia 1963 r. w sprawie Jana Bogusława N. i sprawę tę przekazać Sadowi I instancji do ponownego jej rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:W toku przewodu sądowego Sąd I instancji doszedł do przekonania, że zachodzi potrzeba zbadania stanu umysłowego oskarżonego, i w związku z tym zarządził zbadanie go przez biegłego specjalistę chorób psychicznych.Biegły wskazał w swym orzeczeniu, że oskarżony Jan Bogusław N. nie jest psychicznie chory ani niedorozwinięty umysłowo, "zdradza natomiast cechy neuropatyczne i objawy wzmożonej psychopatii, którą sklasyfikować by można jako psychopatię asteniczną, przejawiającą się brakiem inicjatywy, lękiem przed trudnościami, skłonnością do przygnębień, wzmożoną wrażliwością, obniżoną odpornością psychiczną".Sąd Najwyższy podziela stanowisko wyrażone na posiedzeniu niejawnym przez prokuratora i obrońcę, że tego rodzaju orzeczenie specjalisty psychiatry zobowiązywało Sąd do ustalenia, czy Jan Bogusław N. jest w ogóle zdolny do pełnienia służby wojskowej i czy powinien być wcielony do wojska. Dlatego też należało zarządzić poddanie skazanego badaniu przez właściwą Wojskową Komisję Lekarską w celu ustalenia jego zdolności do służby wojskowej i przydatności do tej służby, która w świetle powołanego wyżej orzeczenia biegłego wydaje się dość problematyczna. Niewyjaśnienie tej okoliczności, mogącej mieć dla wymiaru kary duże znaczenie, stanowi naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść wyroku i powoduje uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego jej rozpoznania.W związku z wywodami skargi rewizyjnej należy podnieść, że całkowicie bezzasadny jest pogląd obrońcy, jakoby z faktu dobrowolnego zgłoszenia się skazanego do jednostki wynikało, iż nie miał on w ogóle zamiaru uchylania się od służby wojskowej, a zatem nie wyczerpał znamion przestępstwa z art. 114 § 1 k.k.W.P. Poborowy Jan Bogusław N. powinien był stawić się do jednostki wojskowej w dniu 30 października 1962 r. Tymczasem bez żadnych uzasadnionych powodów stawił się on do jednostki dopiero po upływie 16 dni od daty określonej w karcie powołania. Tak długie opóźnienie stawienia się do jednostki wojskowej dowodzi, że oskarżony miał zamiar uchylić się przez dłuższy czas od służby wojskowej, co też Sąd I instancji trafnie ustalił w zaskarżonym wyroku. Czyn ten wyczerpuje zatem znamiona przestępstwa z art. 114 § 1 k.k.W.P., a nie przestępstwa z art. 113 § 1 k.k.W.P. Przestępstwo z art. 113 § 1 k.k.W.P. ma miejsce wówczas, gdy sprawca nie zgłasza się do odbywania służby wojskowej we właściwym czasie, natomiast zgłasza się z opóźnieniem nie przekraczającym 14-tu dni.Zgodnie z ustalonym orzecznictwem sądów wojskowych nieobecność żołnierza w jednostce przez okres dłuższy niż 14 dni daje podstawę do przyjęcia, że sprawca miał zamiar uchylać się dłuższy czas od służby wojskowej. Analogicznie należy też rozumieć określony w dyspozycji art. 114 § 1 k.k.W.P. zamiar dłuższego uchylania się od służby wojskowej poborowego, który zgłasza się do jej odbycia po upływie 14 dni od daty stawiennictwa do właściwej jednostki wojskowej, ustalonej w karcie powołania (...).