V K 420/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Dziowgo (sprawozdawca).Sędziowie: W. Dąbrowski, Z. Nyczaj.Prokurator: S. Mocarski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Kazimierza W. oskarżonego z art. 237 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego PRL rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 12 stycznia 1962 r. utrzymującego w mocy wyrok Sądu Powiatowego w Oławie z dnia 29 maja 1961 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1, 383 pkt 2 i 388 § 1 k.p.k.uchylił oba zaskarżone wyroki i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Oławie do ponownego rozpoznania.Kazimierz S. wniósł do Sądu Powiatowego w dniu 31 maja 1960 r. skargę, oskarżając Kazimierza W. z art. 237 § 1 k.k. o pobicie go łopatą po plecach. Na rozprawie sądowej w dniu 4 października 1960 r. został przesłuchany w charakterze biegłego lekarz Walerian C. i na podstawie karty informacyjnej uzyskanej ze szpitala wydał opinię, w której oświadczył, że wobec złamania dwóch żeber rozstrój zdrowia oskarżyciela prywatnego trwał przez okres przeszło 20 dni.Na podstawie tej opinii Sąd Powiatowy w Oławie na tej samej rozprawie postanowił umorzyć postępowanie w sprawie na zasadzie art. 3 lit. c) w związku z art. 2 § 1 k.p.k. - dla braku uprawnionego oskarżyciela.Następnie Sąd przesłał akta sprawy do Prokuratury Powiatowej w Oławie celem wszczęcia dochodzenia przeciwko Kazimierzowi W. o przestępstwo z art. 236 § 1 lit. a) k.k.W toku prowadzonego dochodzenia uzyskano opinię sądowo-lekarską z Zakładu Medycyny Sądowej A.M. w W. Z opinii tej wynika, że na podstawie badania Kazimierza S. stwierdzono u niego stan po niepowikłanym złamaniu dwóch żeber po stronie prawej i uznano, iż obrażenia te naruszyły czynności organizmu na okres poniżej 20 dni.W związku z tym Prokurator Powiatowy w Oławie - bez umorzenia postępowania prowadzonego z urzędu i bez powiadomienia o tym pokrzywdzonego - przesłał według właściwości akta sprawy Sądowi Powiatowemu w Oławie, a to wobec danych wskazujących na znamiona przestępstwa z art. 237 § 1 k.k. ściganego z oskarżenia prywatnego.Na podstawie zarządzenia przewodniczącego Sądu z dnia 22 grudnia 1960 r. wzywającego do złożenia aktu oskarżenia Kazimierz S. wniósł ponownie akt oskarżenia i uiścił ponownie opłatę przewidzianą w art. 435 k.p.k.Sąd Powiatowy w Oławie, po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 26 maja 1961 r., wyrokiem z dnia 29 maja 1961 r. umorzył postępowanie w sprawie na zasadzie art. 3 lit. c) k.p.k.Sąd Wojewódzki we Wrocławiu, po rozpoznaniu rewizji wniesionej przez oskarżyciela prywatnego, wyrokiem z dnia 12 stycznia 1962 r. zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Od powyższych wyroków założył rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL.Rewizja nadzwyczajna zarzuca obrazę art. 251 § 3 k.p.k. polegającą na niesłusznym niepodjęciu na nowo postępowania (umorzonego postanowieniem Sądu Powiatowego w Oławie z dnia 4 października 1960 r.) wobec zaistnienia nowych faktów, za jakie uznać należy odmienne orzeczenie lekarskie co do rodzaju obrażeń odniesionych przez Kazimierza S., i na umorzeniu postępowania na zasadzie art. 3 lit. c) k.p.k. i w konkluzji wnosi o uchylenie obu zaskarżonych wyroków oraz o przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu w Oławie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja nadzwyczajna jest słuszna.Sąd nie miał podstaw do umorzenia postępowania w niniejszej sprawie.Jak wynika z uzasadnień wyroku, sądy obu instancji uznały, że postanowienie z dnia 4 października 1960 r., wobec jego niezaskarżenia przez oskarżyciela prywatnego, uprawomocniło się i że w tych warunkach postanowienie to - w myśl zasady powagi rzeczy osądzonej - stało się przeszkodą do dalszego postępowania w sprawie.To stanowisko jest błędne.Opinia Zakładu Medycyny Sądowej A.M. w W. była nowym dowodem, który dawał podstawę do poczynienia odmiennych niż poprzednio ustaleń co do rodzaju obrażeń odniesionych przez Kazimierza S. Przesądzała ona nie tylko o kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego Kazimierza W., ale również i o trybie, w którym sprawa powinna być rozpoznawana.Skoro zatem Sąd Powiatowy w Oławie postanowieniem z dnia 4 października 1960 r. umorzył postępowanie w trybie prywatno-skargowym, to wobec zaistnienia tego nowego faktu i dowodu powinien był podjąć to postępowanie na nowo w trybie przewidzianym w art. 251 § 3 k.p.k., wprowadzonym ustawą z dnia 28 marca 1958 r. o zmianie przepisów k.p.k.Oczywistym uchybieniem Sądu było w tych warunkach zarówno wezwanie Kazimierza S. jako oskarżyciela prywatnego do złożenia nowego aktu oskarżenia, jak i następnie umorzenie postępowania w sprawie na zasadzie art. 3 lit. c) k.p.k. wobec powagi rzeczy osądzonej, która w niniejszej sprawie w istocie nie miała miejsca.Uchybienie to miało zatem istotny wpływ na treść wyroku, a w konsekwencji doprowadziło do rozstrzygnięcia krzywdzącego oskarżyciela prywatnego i przekreślającego przysługujące mu prawo ścigania sprawcy pobicia, Kazimierza W., w trybie prywatnoskargowym.Z tych względów zachodzi konieczność uchylenia obu zaskarżonych wyroków i przekazania sprawy Sądowi Powiatowemu w Oławie do ponownego rozpoznania.Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji.