I K 1360/51

WyrokIzba Karna1952-02-01

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może uchylić wyrok sądu niższej instancji i zmienić kwalifikację prawną czynu, jeśli dowody wskazują na popełnienie innego przestępstwa niż przypisane przez sąd niższej instancji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, rozpoznając rewizję nadzwyczajną, może uchylić zaskarżony wyrok i zmienić kwalifikację prawną czynu, jeśli dowody zebrane w sprawie, w szczególności opinia biegłego lekarza i zeznania świadków, jednoznacznie wskazują na popełnienie innego przestępstwa niż przypisane przez sąd niższej instancji. W przypadku, gdy śmierć pokrzywdzonego była nieumyślnym następstwem umyślnego uszkodzenia ciała, a sprawca mógł przewidzieć skutek w postaci śmierci, czyn należy kwalifikować jako spowodowanie śmierci w wyniku umyślnego uszkodzenia ciała, a nie jako udział w pobiciu skutkującym śmiercią.
Stan faktyczny
Oskarżony M. został pierwotnie skazany za spowodowanie śmierci D. poprzez uderzenie go kołkiem w głowę. Sąd Wojewódzki zmienił kwalifikację prawną na udział w pobiciu skutkującym śmiercią. Rewizja nadzwyczajna Generalnego Prokuratora R.P. zarzuciła błędną ocenę dowodów. Sąd Najwyższy ustalił, że śmierć D. nastąpiła wskutek uderzenia kołkiem w głowę zadanego przez M., co spowodowało pęknięcie naczynia krwionośnego mózgu i porażenie centrum oddechowego. Sąd Najwyższy uznał, że zamiarem oskarżonego było ciężkie pobicie, a śmierć była nieumyślnym następstwem, przy czym oskarżony mógł przewidzieć taki skutek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej skazania za przestępstwo z art. 240 k.k. i skazał oskarżonego M. na karę siedmiu lat więzienia za czyn z art. 230 § 2 k.k.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy przy udziale Prokuratora Generalnej Prokuratury na rozprawie rewizyjnej dnia 1 lutego 1952 roku w sprawie M., osk. z art. 225 § 1 k.k., po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Generalnego Prokuratora R. P. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w.... Nr IV Kr. 422/51 z dnia 10 maja 1951 roku na podstawie art. 394 - 396, 400 § 1, 383 pkt. 2 i 3,388, 459 § 1 k.p.k. oraz art. 4 dekretu o o.s.k. uchyla zaskarżony wyrok w stosunku do M., w części skazującej za przestępstwo z art. 240 k.k., przypisane mu w tym wyroku, i oskarżonego uznaje za winnego, że dnia 11 czerwca 1950 r. w L. zadał ciężkie uszkodzenie ciała D., uderzając go kołkiem drewnianym w głowę w okolicy kości potylicznej, czym spowodował śmierć D. i i za ten czyn na mocy art. 230 § 2 k.k. skazuje oskarżonego M. na karę siedmiu lat więzienia; zalicza na poczet wymierzonej oskarżonemu kary okres tymczasowego aresztowania od dnia 16 czerwca 1950 r., zwalnia oskarżonego od zwrotu kosztów postępowania karnego i opłaty sądowej za obie instancje.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem b. Sądu Okręgowego w ...... z dnia 14 grudnia 1950 r. M. uznany został za winnego tego, że 11 czerwca 1950 r. w zamiarze pozbawienia życia D., uderzył go kołkiem drewnianym w okolicę kości potylicznej, czym spowodował pęknięcie naczynia krwionośnego mózgu i porażenie centrum oddechowego, wskutek czego nastąpiła śmierć D. Za czyn ten M. skazany został na podstawie art. 225 § 1 k.k. na karę 10 lat więzienia. Tym samym wyrokiem skazani zostali również na podstawie art. 240 k.k. P, K, S, oraz K.Sąd Wojewódzki w ...... na skutek rewizji oskarżonego wyrokiem z dnia 10 maja 1951 r. uchylił wyrok I instancji w części, dotyczącej skazania M z art. 225 § 1 k.k., i uznał go za winnego tego, że w dniu 11 czerwca 1951 r. wziął udział w pobiciu D, w wyniku czego nastąpiła śmierć tegoż D. Za czyn ten oskarżony M. skazany został na podstawie art. 240 k.k. na 5 lat więzienia.Od wyroku Sądu Wojewódzkiego przed upływem 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku założył na niekorzyść oskarżonego M. rewizję nadzwyczajną Generalny Prokurator Rzeczypospolitej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w stosunku do M., w części skazującej go za przestępstwo z art. 240 k.k. i orzeczenie co do istoty sprawy przez utrzymanie w mocy w stosunku do oskarżonego wyroku b. Sądu Okręgowego w ...... z dnia 14 grudnia 1950 r.Rewizja nadzwyczajna w oparciu o art. 371 pkt. 3 k.p.k. zarzuca wyrokowi błędną ocenę przyjętych za jego podstawę okoliczności faktycznych, a w szczególności protokołu oględzin zwłok i opinii biegłego lekarza, zeznań świadka U., oraz wyjaśnień oskarżonego M, wskutek czego, zdaniem rewizji, Sąd Wojewódzki skazał oskarżonego M., z art. 240 k.k., mimo że w przypisanym mu czynie mieszczą się znamiona przestępstwa z art. 225 § 1 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest częściowo uzasadniona.Sąd Wojewódzki zastosował względem oskarżonego M. kwalifikację z art. 240 k.k., wychodząc z założenia, iż "przewód sądowy nie daje dostatecznej podstawy dla przyjęcia, iż śmierć D nastąpiła od uderzenia M."Powyższa ocena dowodów jest nietrafna i jest wynikiem nieuwzględnienia przez Sąd szeregu niespornie ustalonych okoliczności. W szczególności opinia biegłego-lekarza K. (k. 60 i 7) stwierdza, że bezpośrednią przyczyną śmierci D. było porażenie centrum oddechowego, które nastąpiło wskutek ucisku wewnątrzczaszkowego krwiaka po pęknięciu naczynia krwionośnego, pęknięcie zaś powstało wskutek uderzenia w okolicę kości potylicznej narzędziem tępym i twardym. Z zeznań zaś św. U. (k. 14, 18 i 39) i wyjaśnień oskarżonego M., złożonych w toku śledztwa i uznanych przez Sąd za wiarogodne (k. 12, 23, 34), wynika, że M. pierwszy doskoczył do D. i uderzył go dębowym kijem w tylną część głowy, wskutek czego denat natychmiast upadł. Dalszy przebieg zajścia, a mianowicie bicie leżącego już D. przez pozostałych oskarżonych, pozostał bez wpływu na jego śmierć, skoro uderzenia te nie pozostawiły nawet śladów na ciele denata, a według opinii lekarza "natychmiastowa pomoc lekarska nie zdołałaby uratować życia".Z powołanego wyżej materiału dowodowego niezakwestionowanego przez Sąd Wojewódzki wynika więc bezspornie, że śmierć D. pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowym z działaniem oskarżonego M.Przewód sądowy nie dostarczył dostatecznych danych do stwierdzenia, iż oskarżony M., uderzając D. kołkiem w okolicę głowy, godził na jego życie, natomiast wszystko przemawia za tym, że oskarżony wraz ze swymi "przyjaciółmi", współoskarżonymi w niniejszej sprawie, chciał jedynie ciężko pobić pokrzywdzonego. Niewątpliwie zamiarem oskarżonego M., który zaopatrzył się uprzednio w pałkę drewnianą, było zadanie pokrzywdzonemu ciężkiego uszkodzenia ciała. Śmierć pokrzywdzonego była tutaj nie umyślnym następstwem umyślnego uszkodzenia ciała. Oskarżony, zadając pokrzywdzonemu grubym kołkiem cios w głowę, mógł przewidzieć, że zadane przez niego uderzenie spowoduje śmierć pokrzywdzonego i dlatego w czynie oskarżonego mieszczą .się znamiona przestępstwa z art. 230 § 2 k.k.Przy wymiarze kary Sąd Najwyższy wziął pod uwagę okoliczności przytoczone w wyroku Sądu Okręgowego, a ponadto względy prewencji ogólnej, wymagające surowej represji karnej ze względu na wielką szkodliwość społeczną czynu przypisanego oskarżonemu.Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 225 § 1 KKart. 394art. 4art. 240 KKart. 230 § 2 KKart. 371 pkt. 3 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.