V K 422/61
WyrokIzba Karna1961-08-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ucieczka osoby umieszczonej w zakładzie wychowawczym na podstawie postanowień wydanych w trybie Kodeksu rodzinnego stanowi przestępstwo z art. 150 § 1 k.k. (ucieczka osoby pozbawionej wolności)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienia o umieszczeniu w zakładzie wychowawczym wydane na podstawie Kodeksu rodzinnego nie są równoznaczne z pozbawieniem wolności w trybie postępowania karnego. W związku z tym, ucieczka z takiego zakładu nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 150 § 1 k.k., co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania na podstawie art. 3 lit. a) k.p.k. z powodu braku cech przestępstwa.Stan faktyczny
Maria C., nieletnia, została skazana za ucieczki z zakładu wychowawczego, do którego została umieszczona na podstawie postanowień wydanych w trybie Kodeksu rodzinnego. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę prawa przez uznanie czynu za przestępstwo z art. 150 § 1 k.k. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję, badając charakter postanowień o umieszczeniu w zakładzie wychowawczym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Powiatowego dla Nieletnich w Toruniu i umorzył postępowanie karne przeciwko Marii C.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Kafarski.Sędziowie: T. Gdowski, S. Kotowski (sprawozdawca).Prokurator: J. Smoleński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Marii C. oskarżonej z art. 150 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego dla Nieletnich w Toruniu z dnia 7 marca 1961 r., na podstawie art. 394 - 396, 400 § 1 i 4, 378 § 1 lit. a) w związku z art. 3 lit. a), 378 k.p.k.1) uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie karne przeciwko Marii C., wszczęte postanowieniem sędziego dla nieletnich w Toruniu z dnia 31 stycznia 1961 r.(...).Wyrokiem Sądu Powiatowego dla Nieletnich w Toruniu z dnia 7 marca 1961 r. Maria C., nieletnia, urodzona 25 marca 1946 r., uznana została za winną czynu z art. 150 § 1 k.k. popełnionego w ten sposób, że będąc umieszczona w Zakładzie Wychowawczym w C. na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego w Toruniu z dnia 19 sierpnia 1959 r. i z dnia 2 lipca 1960 r., w okresie od 15 stycznia 1960 r. do 17 stycznia 1961 r. uciekała kilkakrotnie z wyżej wymienionego Zakładu. Za czyn ten Maria C. została skazana na podstawie art. 70 k.k. na umieszczenie w zakładzie poprawczym.Od tego wyroku po jego uprawomocnieniu się założył Minister Sprawiedliwości rewizję nadzwyczajną na korzyść oskarżonej Marii C., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie sprawy. Wniosek ten rewizja nadzwyczajna opiera na zarzucie obrazy przepisu art. 3 lit. a) k.p.k. przez wydanie wyroku skazującego, gdy tymczasem zachodziły przyczyny do umorzenia postępowania w myśl art. 3 lit. a) k.p.k. wskutek braku cech przestępstwa w czynie oskarżonej Marii C.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja nadzwyczajna jest w pełni słuszna, gdyż jak to wynika z akt sprawy Sądu Powiatowego dla Nieletnich w Toruniu, postanowienia będące podstawą do umieszczenia Marii C. w zakładzie wychowawczym zostały wydane na podstawie art. 60 kodeksu rodzinnego. Postanowień tych nie można uznać za polecenia sądowe lub za prawne nakazy władzy publicznej pozbawiające Marię C. wolności, a więc nie można uznać, aby mogły one rodzić skutki karnoprawne przewidziane w art. 150 k.k. Podmiotem bowiem przestępstwa przewidzianego w art. 150 § 1 k.k. może być osoba pozbawiona wolności w trybie ustalonym dla postępowania karnego, co w wypadku Marii C. nie miało miejsca.Dlatego też przyjąć należy, że w czynie oskarżonej brak znamion przestępstwa z art. 150 § 1 k.k. i wobec tego postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 3 lit. a) k.p.k.Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- VI KRN 378/76 1976-11-06Czy ucieczka nieletniego z zakładu wychowawczego, do którego został umieszczony na podstawie orzeczenia sądu, stanowi przestępstwo z art. 256 § 1 k.k. (w związku z art. 70 k.k. z 1932 r.)?
- III K 703/62 1963-01-14Czy oskarżony, który zbiegł z aresztu, popełnił przestępstwo z art. 150 § 2 k.k., jeśli współdziałał tylko z jedną inną osobą?
- II KK 46/13 2013-03-05Czy ucieczka z miejsca zdarzenia, polegająca na porzuceniu pojazdu i dotarciu przez las do miejsca spotkania ze znajomymi, a także nakłonienie innej osoby do fałszywego zawiadomienia o kradzieży pojazdu, świadczy o zamia…
- Rw 62/72 1972-12-02Czy ucieczka sprawcy z miejsca wypadku drogowego, spowodowanego w stanie nietrzeźwości i zniszczeniem mienia, stanowi okoliczność obciążającą przy wymiarze kary, a czy uszkodzenie pojazdu o wartości 15.000 zł stanowi "po…
- VI KZP 19/79 1980-01-23Czy pobyt nieletniego w zakładzie poprawczym po prawomocnym wyroku skazującym na karę pozbawienia wolności stanowi przesłankę "powrotu do przestępstwa" w rozumieniu art. 60 § 1 k.k.?
Powołane przepisy
art. 150 § 1 KKart. 394art. 3art. 70 KKart. 60art. 150 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.