V KB 149/25
Izba Karna2025-08-20
Skład orzekający: Zbigniew Kapiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku odrzucenia wniosku o przeprowadzenie testu niezależności złożonego przez obrońcę, Sąd Najwyższy ma obowiązek zawiadomić właściwą radę adwokacką?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w niniejszym zarządzeniu odrzucił wniosek o przeprowadzenie testu niezależności, uznając, że nie spełnia on wymogów formalnych. Wskazano, że przepis art. 29 § 11 ustawy o Sądzie Najwyższym, który przewiduje obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku, odnosi się wyłącznie do pełnomocników, a nie obrońców. Sąd podkreślił, że prawodawca rozróżnia te role procesowe, a brak jest podstaw do szerokiego rozumienia pojęcia 'pełnomocnik' w kontekście tego przepisu.Stan faktyczny
Złożono wniosek o przeprowadzenie testu niezależności sędziego. Wniosek został odrzucony przez Sąd Najwyższy z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w szczególności braku wskazania, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego miałyby wpływać na naruszenie jego niezawisłości lub bezstronności. Wnioskodawcą był obrońca.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o przeprowadzenie testu niezależności i stwierdził brak obowiązku zawiadomienia rady adwokackiej.Pełny tekst orzeczenia
V KB 149/25 ZARZĄDZENIE Dnia 20 sierpnia 2025 r. X UZASADNIENIE Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role
V KB 149/25 2 procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje. [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I KB 6/26 2026-04-08Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez obrońcę skazanego, powinien skutkować zawiadomieniem organu samorządu zawodowego o odrzuceniu wniosku?
- III KB 17/23 2023-10-24Czy wniosek obrońcy o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, który nie spełnia wymogów formalnych, powinien zostać odrzucony?
- IV KB 42/26 2026-05-19Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez obrońcę uniewinnionych, powinien skutkować zawiadomieniem Okręgowej Rady Adwokackiej o odrzuceniu wniosku, jeśli przepis stanowi o obow…
- III KB 118/25 2025-08-21Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, który nie wskazuje, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowaniem…
- I KB 62/26 2026-04-08Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez prokuratora, powinien skutkować zawiadomieniem organu samorządu zawodowego o odrzuceniu wniosku?
Powołane przepisy
art. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11art. 29 § 10art. 20 § 1 KPK§ 2§ 5§ 11§ 10§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy