V KK 106/19
WyrokIzba Karna2019-04-16
Skład orzekający: Andrzej Tomczyk, Piotr Mirek, Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może rozpoznać sprawę i wydać wyrok zaoczny, jeśli obwiniony skutecznie cofnął sprzeciw od wyroku nakazowego, który stał się prawomocny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że cofnięcie sprzeciwu od wyroku nakazowego powoduje jego prawomocność. Rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku zaocznego w takiej sytuacji stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, będące bezwzględną przyczyną odwoławczą. Wystąpienie ujemnej przesłanki procesowej, określonej w art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w. (postępowanie co do tego samego czynu zostało prawomocnie zakończone), obliguje sąd do umorzenia postępowania.Stan faktyczny
Obwiniony został uznany za winnego wykroczenia wyrokiem nakazowym. Wniósł sprzeciw, a następnie skutecznie go cofnął. Mimo cofnięcia sprzeciwu, sąd pierwszej instancji przeprowadził rozprawę i wydał wyrok zaoczny, uznając obwinionego za winnego popełnienia tego samego wykroczenia. Wyrok ten został zaskarżony kasacją przez Prokuratora Generalnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, obciążając Skarb Państwa kosztami.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 106/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 kwietnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk (przewodniczący) SSN Piotr Mirek (sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński w sprawie J. P. B. obwinionego z art. 92 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 kwietnia 2019 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt III W […], uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w. umarza postępowanie wywołane wniesieniem sprzeciwu od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w P. z dnia 23 listopada 2015 r., sygn. akt III W […], a kosztami tego postępowania obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w P., wyrokiem nakazowym z dnia 23 listopada 2015 r., III W […], uznał obwinionego za winnego popełnienia wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. w zw. z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw
2 Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych, za które, na podstawie art. 92 § 1 k.w., wymierzył mu karę 50 zł grzywny. Obciążył go też kosztami postępowania. Od powyższego wyroku obwiniony wniósł w ustawowym terminie sprzeciw. Sprzeciw przyjęto i skierowano sprawę na rozprawę w dniu 3 lutego 2016 r., powiadamiając o jej terminie obwinionego. W dniu 2 lutego 2016 r. obwiniony cofnął wniesiony sprzeciw. Pismo zawierające oświadczenie obwinionego o cofnięciu sprzeciwu w płynęło do Sądu Rejonowego w P. w dniu 2 lutego 2016 r., a do Wydziału III Karnego tego Sądu zostało przekazane w dniu 3 lutego 2016 r. W dniu 3 lutego 2016 r., Sąd Rejonowy w P., po przeprowadzeniu rozprawy, wydał wyrok zaoczny, którym uznał J. P. B. za winnego popełnienia wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. w zw. z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych i na podstawie art. 92 § 1 k.w. wymierzył mu karę 50 zł grzywny. Obciążył go też kosztami postępowania. Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 20 lutego 2016 r. Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając go całości na korzyść obwinionego, zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w. i art. 94 § 3 k.p.s.w., polegające na rozpoznaniu sprawy na rozprawie głównej w dniu 3 lutego 2016 r. i wydaniu wyroku zaocznego, pomimo sprzeciwu od wyroku nakazowego z dnia 23 listopada 2015 r., sygn. akt III W […], który stał się prawomocny, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. W konkluzji kasacji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. umorzenie postępowania. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co pozwoliło na uwzględnienie jej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., choć sformułowany
3 przez skarżącego wniosek nie zasługiwał na pełną akceptację. Konkluzja kasacji nie ma jednak charakteru wiążącego i nie wyznacza granic zaskarżenia. Wydaje się zresztą, że w kontekście całokształtu treści kasacji, wnioskowanie przez Prokuratora Generalnego o wprowadzenie do podstawy umorzenia przepisu art. 45 § 1 k.w. traktować należy w kategoriach omyłki. Przepis ten określa termin przedawnienia karalności wykroczenia, a kasacja w żadnym miejscu kwestii przedawnienia nawet nie dotyka. Przedstawiona powyżej sekwencja czynności procesowych poprzedzających wydanie zaskarżonego wyroku nie pozostawia wątpliwości, iż zaskarżony kasacją wyrok został wydany mimo tego, że postępowanie co tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone, co stanowiło ujemną przesłankę procesową określona w art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w. Jej wystąpienie obligowało Sąd Rejonowy do umorzenia postępowania wywołanego wniesieniem przez obwinionego sprzeciwu od wydanego wcześniej wyroku nakazowego. Zgodnie z treścią art. 506 § 5 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 k.p.s.w. obwiniony może cofnąć sprzeciw od wyroku nakazowego do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej. Cofnięcie sprzeciwu powoduje, że wyrok nakazowy staje się prawomocny – art. 94 § 3 k.p.s.w. Z akt sprawy wynika, że obwiniony, składając w dniu 2 lutego 2016 r. w Sądzie Rejonowym w P. pismo zawierające stosowne oświadczenie, skutecznie cofnął sprzeciw od wyroku nakazowego z dnia 23 listopada 2015 r., III W […], czyniąc ten wyrok prawomocnym. Niedostrzeżenie tej okoliczności przez sąd rozpoznający sprawę obwinionego na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. sprawiło, że wydany w tym dniu wyrok został skażony uchybieniem o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. w zw. z art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w. W tym stanie rzeczy koniecznym stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania wywołanego wniesieniem przez obwinionego sprzeciwu od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w P. z dnia 23 listopada 2015 r., sygn. akt III W […], który jako prawomocny podlegał wykonaniu.
4 O kosztach umorzonego postępowania orzeczono po myśli art. 118 § 2 k.p.s.w.
Powiązane orzeczenia
- II KK 179/14 2014-07-09Czy cofnięcie sprzeciwu od wyroku nakazowego, które nastąpiło przed rozpoczęciem przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej, skutkuje prawomocnością wyroku nakazowego i tym samym stanowi negatywną przesłankę proces…
- I KK 425/24 2025-01-09Czy sąd może wydać wyrok nakazowy, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego budzą wątpliwości, a obwiniony zaprzecza popełnieniu czynu zabronionego, mimo częściowego przyznania się do winy?
- I KK 269/25 2025-10-31Czy wyrok nakazowy wydany w sprawie o wykroczenie, gdy postępowanie dotyczące tego samego czynu zostało już wcześniej wszczęte i prawomocnie zakończone, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego skutkujące uchyleniem z…
- V KK 552/20 2021-07-07Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał środek odwoławczy w sytuacji, gdy skazany nie był obecny na rozprawie, a jego obrońca nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy?
- IV KK 555/20 2021-03-31Czy wydanie wyroku nakazowego w sprawie o wykroczenie, gdy postępowanie w tej samej sprawie zostało już prawomocnie zakończone innym wyrokiem nakazowym, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego skutkujące uchyleniem z…
Powołane przepisy
art. 92 § 1art. 5 § 1 pkt 8 KPart. 94 § 3 KPart. 104 § 1 pkt 7 KPart. 45 § 1art. 535 § 5 KPKart. 506 § 5 KPKart. 94 § 1 KPart. 118 § 2 KP§ 1§ 1 pkt 8§ 16 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy