V KK 188/22

WyrokIzba Karna2023-03-16

Skład orzekający: Zbigniew Puszkarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może wydać postanowienie o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, jeśli pierwotne orzeczenie kończące postępowanie nie zawierało takiego rozstrzygnięcia, a pomoc prawna była świadczona jedynie w postępowaniu kasacyjnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może wydać odrębne postanowienie o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, nawet jeśli pierwotne orzeczenie kończące postępowanie nie zawierało takiego rozstrzygnięcia. Jest to dopuszczalne, gdy pomoc prawna była świadczona wyłącznie w postępowaniu kasacyjnym, a pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o zasądzenie tych kosztów.
Stan faktyczny
W sprawie o sygn. akt V KK 188/22 Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W postępowaniu kasacyjnym oskarżycielom posiłkowym wyznaczono pełnomocnika z urzędu, adwokata B. O., który substytuował adwokat A. Ś. do udziału w rozprawie. Po wydaniu wyroku kasatoryjnego, w którym nie zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej, pełnomocnik złożył wniosek o ich przyznanie, wskazując, że nie zostały one uiszczone. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata B. O. kwotę 1476 złotych (w tym 23% VAT) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżycielom posiłkowym.

Pełny tekst orzeczenia

V KK 188/22 POSTANOWIENIE Dnia 16 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie M. M. i A. G. oskarżonych o czyny z art. 279 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 marca 2023 r. wniosku pełnomocnika z urzędu oskarżycieli posiłkowych o przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej na podstawie art. 626 § 2 k.p.k., § 4 ust. 1 i 3, § 7, § 17 ust. 2 pkt 6 i ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 18) postanowił: zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. B. O. (Kancelaria Adwokacka w W.), pełnomocnika z urzędu oskarżycieli posiłkowych D. M. i J. M., kwotę 1476 (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych, w tym 23% VAT, za reprezentowanie ich przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. akt V KK 188/22. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2023 r., w sprawie V KK 188/22, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej M. M. i A. G. i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Łodzi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W sprawie tej w postępowaniu V KK 188/22 2 kasacyjnym na wniosek oskarżycieli posiłkowych D. M. i J. M. wyznaczono im pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata B. O.. Substytuował on do udziału w postępowaniu adw. A. Ś. , która na rozprawie kasacyjnej w dniu 17 stycznia 2023 r. m.in. wystąpiła o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżycielom posiłkowym. W wyniku przeoczenia w wyroku nie zamieszczono w tym przedmiocie rozstrzygnięcia, w związku z czym pełnomocnik z urzędu osobnym pismem przypomniał o potrzebie jego wydania, informując przy tym – co ważne z uwagi z treść § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu i brak w tym względzie wzmianki w protokole rozprawy kasacyjnej – że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych zasługiwał na uwzględnienie. W postępowaniu toczącym się przed Sądem Najwyższym oskarżycielom posiłkowym D. M. i J. M. rzeczywiście była świadczona pomoc prawna przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika, w szczególności w rozprawie kasacyjnej uczestniczyła substytuowana przez pełnomocnika adwokat, która przedstawiła stanowisko co do kasacji wniesionych na rzecz skazanych i postulowała wydanie przez Sąd Najwyższy określonej treści orzeczenia. W związku z tym wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi oskarżycieli posiłkowych należało przyznać stosowne wynagrodzenie, przy zastosowaniu powołanych wyżej przepisów. Jakkolwiek w przedmiotowej sprawie Sąd Najwyższy wydał wyrok kasatoryjny, zaś art. 626 § 2 k.p.k. mówi o niezamieszczeniu rozstrzygnięcia o kosztach w „orzeczeniu wymienionym w § 1”, tj. w orzeczeniu kończącym postępowanie, to należało przyjąć, iż nie stanowi to przeszkody do wydania niniejszego postanowienia, skoro adw. B. O. został wyznaczony do reprezentowania oskarżycieli posiłkowych tylko w postępowaniu kasacyjnym. Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. V KK 188/22 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 279 § 1 KKart. 626 § 2 KPK§ 1§ 2§ 4 ust. 1§ 7§ 17 ust. 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy