V KK 29/26
WyrokIzba Karna2026-03-25
Skład orzekający: Dariusz Świecki, Michał Laskowski, Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara ograniczenia wolności może być wymierzona za wykroczenie polegające na spożywaniu alkoholu w miejscu objętym zakazem, jeśli przepis przewiduje karę grzywny?Ratio decidendi
Kara ograniczenia wolności nie może być wymierzona za wykroczenie z art. 43¹ ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, który przewiduje karę grzywny. Wymierzenie takiej kary stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Iławie wyrokiem nakazowym uznał P.S. i M.T. za winnych popełnienia wykroczenia z art. 43¹ ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i wymierzył im karę ograniczenia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego poprzez wymierzenie kary nieprzewidzianej przez przepis. Sąd Najwyższy uchylił wyrok.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Iławie, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
V KK 29/26 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący) SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) SSN Barbara Skoczkowska w sprawie P. S. i M. T. ukaranych za popełnienie czynu z art. 43ą ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, bez udziału stron w dniu 25 marca 2026 r. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Iławie z dnia 9 grudnia 2024 r., sygn. akt II W 563/24, uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Iławie, a kosztami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. [J.J.] Michał Laskowski Dariusz Świecki Barbara Skoczkowska UZASADNIENIE
V KK 29/26 2 Sąd Rejonowy w Iławie, wyrokiem nakazowym z 9 grudnia 2024 r., uznał P. S. i M. T. za winnych popełnienia wykroczenia z art. 43¹ ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i za to wymierzył im karę jednego miesiąca ograniczenia wolności polegającej na wykonaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne. Wyrok pierwszoinstancyjny nie został zaskarżony i uprawomocnił się ostatecznie 1 lutego 2025 r. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego na korzyść ukaranych wniósł Prokurator Generalny. Zarzucił w niej rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa materialnego tj. art. 43¹ ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi polegające na wymierzeniu obwinionym kary ograniczenia wolności, w sytuacji gdy taka sankcja nie była przewidziana przez ten przepis i postulował uchylenie wyroku nakazowego Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z art. 43¹ ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ,,Kto spożywa napoje alkoholowe wbrew zakazom określonym w art. 14 ust. 1 i 2a-6 albo nabywa lub spożywa napoje alkoholowe w miejscach nielegalnej sprzedaży, albo spożywa napoje alkoholowe przyniesione przez siebie lub inną osobę w miejscach wyznaczonych do ich sprzedaży lub podawania, podlega karze grzywny.”. Skoro więc P. S. i M. T. zostali uznani za winnych popełnienia czynu zabronionego polegającego na spożywaniu alkoholu w miejscu objętym zakazem z art. 14 ust. 2a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, to wymierzenie im za to kary ograniczenia wolności stanowiło rażące uchybienie przepisu statuującego zakaz spożywania napojów alkoholowych wbrew przepisom (art. 43¹ ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi). W toku ponownego rozpoznania należy uwzględnić treść wskazanych wyżej przepisów. [J.J.]
V KK 29/26 3 [a.ł] Michał Laskowski Dariusz Świecki Barbara Skoczkowska
Powiązane orzeczenia
- IV KK 123/19 2019-04-18Czy kara ograniczenia wolności może być orzeczona za wykroczenie polegające na spożywaniu alkoholu w miejscu objętym zakazem, zgodnie z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, oraz czy jej wymi…
- I KK 406/24 2024-12-17Czy sąd może wymierzyć karę ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jeśli przepis ten przewiduje jedynie karę grzywny?
- III KK 63/19 2019-02-19Czy kara ograniczenia wolności może być orzeczona za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, które zagrożone jest jedynie karą grzywny?
- III KK 607/24 2025-02-05Czy wymierzenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, którego sankcja przewiduje jedynie karę grzywny, stanowi rażące naruszenie pr…
- V KK 275/15 2015-09-03Czy sąd może wymierzyć karę ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jeśli przepis ten przewiduje wyłącznie karę grzywny?
Powołane przepisy
art. 43art. 535 § 5 KPKart. 14 ust. 1art. 14 ust. 2§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy