IV KK 123/19
WyrokIzba Karna2019-04-18
Skład orzekający: Rafał Malarski, Kazimierz Klugiewicz, Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara ograniczenia wolności może być orzeczona za wykroczenie polegające na spożywaniu alkoholu w miejscu objętym zakazem, zgodnie z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, oraz czy jej wymiar może przekroczyć jeden miesiąc w postępowaniu wykroczeniowym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kara ograniczenia wolności nie może być orzeczona za wykroczenie polegające na spożywaniu alkoholu w miejscu objętym zakazem, gdyż ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przewiduje za to wyłącznie karę grzywny. Ponadto, nawet gdyby kara ograniczenia wolności była dopuszczalna, jej wymiar w postępowaniu wykroczeniowym nie może przekroczyć jednego miesiąca, zgodnie z Kodeksem wykroczeń.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał A. K. wyrokiem nakazowym za spożywanie alkoholu w miejscu publicznym objętym zakazem, orzekając karę roku ograniczenia wolności. Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, ponieważ ustawa przewiduje jedynie karę grzywny, a kara ograniczenia wolności nie może przekroczyć miesiąca. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 123/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 kwietnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Jarosław Matras (sprawozdawca) Protokolant Małgorzata Gierczak w sprawie A. K. ukaranego z art. 43 1 ust.1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 18 kwietnia 2019 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. z dnia 21 maja 2018 r., sygn. akt II W […], uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. w zakresie orzeczenia o karze i sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B. UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym z dnia 21 maja 2018 r. w sprawie II W […] Sąd Rejonowy w B. uznał A. K. za winnego popełnienia w dniu 13 lutego 2018 r. w B., wykroczenia polegającego na spożywaniu alkoholu w miejscu publicznym
2 objętym zakazem i za ten czyn, na mocy art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj. Dz.U. z 2018, poz. 2137) i skazał go na karę roku ograniczenia wolności polegającego na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin. Wyrok ten uprawomocnił się bez jego zaskarżenia z dniem 6 czerwca 2018 r. Prokurator Generalny zaskarżył ten wyrok kasacją wniesioną na korzyść obwinionego, w części dotyczącej orzeczenia o karze i podniósł w niej zarzut: „rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 43¹ ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz. U. z 2018 r., poz. 2137, ze zm./ oraz art. 20 § 1 k.w., polegającego na orzeczeniu wobec ukaranego A.K. za popełnienie wykroczenia, polegającego na spożywaniu alkoholu w miejscu publicznym objętym zakazem, kary 1 roku ograniczenia wolności, w sytuacji, gdy przepis art. 43¹ ust. 1 powołanej wyżej ustawy przewiduje w sankcji wymierzenie obwinionemu jedynie kary grzywny, a nadto kara ograniczenia wolności w postępowaniu wykroczeniowym nie może przekroczyć okresu 1 miesiąca”. W konkluzji, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwia jej uwzględnienie w trybie z art. 535 § 5 k.p.k. Podniesiony w kasacji zarzut jest trafny, albowiem zgodnie z treścią art. 43¹ ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2137) wykroczenie polegające na spożywaniu alkoholu w miejscu objętym zakazem określonym w art. 14 ust. 1 i 2a - 6 cyt. ustawy zagrożone jest wyłącznie karą grzywny. Wobec tego, ewidentnym jest, że wymierzenie obwinionemu przez sąd meriti kary ograniczenia wolności nastąpiło z rażącym i mającym istotny wpływ na treść tego rozstrzygnięcia, naruszeniem tego przepisu prawa. Już niezależnie od tego stwierdzić trzeba, że nie tylko orzeczono karę, która nie jest przewidziana
3 w sankcji przepisu, ale nadto określono jej wymiar na okres roku, podczas gdy zgodnie z treścią art. 20 § 1 k.w. kara ograniczenia wolności trwa 1 miesiąc. Powyższe uchybienie skutkowało koniecznością uchylenia wyroku Sądu Rejonowego w B. w zaskarżonej części, a więc w części orzeczenia o karze i przekazania sprawy w tym zakresie, temu sądowi do ponownego rozpoznania. Z tych powodów należało orzec jak w wyroku.
Powiązane orzeczenia
- V KK 29/26 2026-03-25Czy kara ograniczenia wolności może być wymierzona za wykroczenie polegające na spożywaniu alkoholu w miejscu objętym zakazem, jeśli przepis przewiduje karę grzywny?
- V KK 275/15 2015-09-03Czy sąd może wymierzyć karę ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jeśli przepis ten przewiduje wyłącznie karę grzywny?
- III KK 63/19 2019-02-19Czy kara ograniczenia wolności może być orzeczona za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, które zagrożone jest jedynie karą grzywny?
- I KK 406/24 2024-12-17Czy sąd może wymierzyć karę ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jeśli przepis ten przewiduje jedynie karę grzywny?
- III KK 607/24 2025-02-05Czy wymierzenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, którego sankcja przewiduje jedynie karę grzywny, stanowi rażące naruszenie pr…
Powołane przepisy
art. 43art. 535 § 5 KPKart. 431 ust. 1art. 20 § 1art. 14 ust. 1§ 5§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy