V KK 375/23

V KK 375/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Welpa w sprawie P.D. ukaranego za czyny art. 86 § 1 k.w. i z art. 94 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 listopada 2023 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść, od wyroku Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II W 893/22 1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. postępowanie w sprawie umarza, 2. obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania w sprawie. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2023 r. o sygn. akt II W 893/22 Sąd Rejonowy w Chojnicach obwinionego P.D. uznał za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w pkt 1 wniosku o ukaranie, tj. wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. oraz czynu V KK 375/23 2 zarzuconego mu w pkt 2 wniosku o ukaranie, tj. wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. i wymierzył obwinionemu łącznie karę grzywny w wysokości 3.000 zł. Nadto, orzekł wobec obwinionego środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Wskazany wyżej wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 8 lutego 2023 r. Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając powyższy wyrok w całości, na korzyść ukaranego oraz zarzucając: „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., polegające na przypisaniu obwinionemu P.D. przez Sąd Rejonowy w Chojnicach wyrokiem z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II W 893/22, który uprawomocnił się w dniu 8 lutego 2023 r., wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. polegającego na tym, że w dniu 5 sierpnia 2022 r. o godzinie 20:45 w L. na ul. […] kierując samochodem osobowym marki A. o nr rej. […] umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że nie zachował należytej ostrożności i nie dostosował techniki jazdy i prędkości do warunków panujących na drodze, w wyniku czego utracił panowanie nad pojazdem i zjechał na przeciwny pas ruchu doprowadzając do zderzenia z prawidłowo jadącym samochodem osobowym marki V. o nr rej. […], czym spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym dla pasażerki pojazdu V. oraz wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. polegającego na tym, że w dniu 5 sierpnia 2022 r. o godzinie 20:45 w L. na ul. […] kierował samochodem osobowym marki A. o nr rej. […], na drodze publicznej, nie mając do tego uprawnień, pomimo tego, że w zakresie pierwszego czynu postanowieniem Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 22 listopada 2022 r. o sygn. akt II W 720/22, rozstrzygnięto na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. o umorzeniu postępowania, które uprawomocniło się w dniu 17 grudnia 2022 r., z uwagi na fakt, iż zarzucane obwinionemu zachowanie nie wypełniło znamion wykroczenia z art. 86 § 1 k.w., a w zakresie drugiego czynu obwiniony został już prawomocnie skazany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 14 października 2022 r., sygn. akt II W 705/22, który uprawomocnił się w dniu 17 grudnia 2022 r., wobec czego w zakresie obydwu czynów zachodziła konieczność umorzenia V KK 375/23 3 postępowania, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia wskazaną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w.” Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II W 893/22 i umorzenie postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym, co pozwala na jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu bez udziału stron. Odnośnie do wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. wyrokiem nakazowym z dnia 14 października 2022 r. o sygn. akt II W 705/22 Sąd Rejonowy w Chojnicach obwinionego P.D. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, stanowiącego wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. i za to skazał go na karę grzywny w wysokości 2.500 zł oraz orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazów mechanicznych na okres roku (k. 45 akt II W 705/22 i II W 720/22). Następnie, odnośnie do wykroczenia z art. 86 § 1 k.k., postanowieniem z dnia 22 listopada 2022 r. o sygn. II W 720/22 Sąd Rejonowy w Chojnicach, działając na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. umorzył postępowanie przeciwko obwinionemu P.D. uznając, iż jego zachowanie nie wypełniło znamion wykroczenia z art. 86 § 1 k.k., lecz ewentualnie znamiona występku z art. 177 § 1 k.k (k. 55 akt II W 705/22 i II W 720/22). Z analizy akt ww. spraw wynika, że zaskarżonym przedmiotową kasacją wyrokiem Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 31 stycznia 2023 r. o sygn. akt II W 893/22 ukarano obwinionego za czyny, który były już przedmiotem zakończonych prawomocnie postępowań. W efekcie w obrocie prawnym funkcjonują niezależnie od siebie trzy prawomocne orzeczenia, dotyczące takich samych czynów i tej samej osoby, która w przypadku czynu z art. 94 § 1 k.w. poniosła podwójną odpowiedzialność karną za to samo wykroczenie, a w przypadku czynu z art. 86 § 1 k.w. skazano ją pomimo uprzedniego prawomocnego postanowienia Sądu o umorzeniu postępowania. Nie rozstrzygając kwestii prawidłowości orzeczenia zapadłego w sprawie II W 720/22, zgodzić się należy ze stanowiskiem prokuratora, że skoro nie zostało ono we V KK 375/23 4 właściwym czasie zaskarżone kasacją, to nie może być konwalidowane, a więc obowiązuje w takim kształcie, w jakim się uprawomocniło. Niewątpliwie treść art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. przewiduje bezwzględny nakaz umorzenia postępowania, gdy wcześniejsze postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt V KK 379/19, LEX nr 3220954). Naruszenie tego przepisu ma charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w., której stwierdzenie powodowuje konieczność uchylenia prawomocnego wyroku i umorzenia postępowania. Jednocześnie należy podkreślić, że granice prawomocności zakreślane są przez tożsamość osoby sprawcy oraz przypisanego mu czynu jako zdarzenia faktycznego. W realich niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że przeciwko P.D. prowadzone były postępowania sądowe o sygn. akt II 705/22, II W 720/22 i II W 893/22, obejmujące to samo zdarzenie jakie miało miejsce w dniu 5 sierpnia 2022 r. około godziny 20:45, a zakwalifikowane jako wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. i 94 § 1 k.w. W konsekwencji należało uchylić zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II W 893/22 i umorzyć postępowanie na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. Kosztami postępowania w sprawie obciążono Skarb Państwa. (kf) [ms]