V KK 415/21

Sygn. akt V KK 415/21 POSTANOWIENIE Dnia 19 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk w sprawie J. W. skazanego z art. 178 b k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 19 października 2021 r. na posiedzeniu bez udziału stron (art. 532 § 3 k.p.k.) wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII Ka (...) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ś. Zamiejscowy VI Wydział Karny w S. z dnia 19 sierpnia 2020 r., sygn. akt VI K (…), na podstawie art. 532 § 1 a contrario k.p.k. postanowił: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE W kasacji złożonej od wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. VII AKa (…) przez obrońcę skazanego J. W., jej autor sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia. Adw. P. M. w argumentacji wniosku wskazał na to, że jego zdaniem istnieje realna szansa na uwzględnienie kasacji z uwagi na „naruszenie prawa skazanego do obrony w postępowaniu odwoławczym”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek obrońcy nie zasługiwał na uwzględnienie. 2 Suspensywność zaskarżonego orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym ma charakter wyjątkowy, jedynie w zupełnie szczególnych przypadkach dopuszczalne jest wstrzymanie zaskarżonego kasacją rozstrzygnięcia. Wyrok posiadający atrybut prawomocności podlega bezzwłocznemu wykonaniu (art. 9 § 1 i 2 k.k.w.). Regulacja ta bazuje na przyjęciu, że rozstrzygnięcie to korzysta z domniemania prawidłowości (res iudicata pro veritate habetur). Z kolei implikacją tego założenia dla postępowania zainicjowanego wniesieniem nadzwyczajnego środka zaskarżenia ⎯ którego przedmiot stanowi weryfikacja prawomocnego orzeczenia sądu odwoławczego kończącego postępowanie, którym poddano kontroli wyrok sądu I-szej instancji ⎯ jest to, że wniesienie kasacji nie wstrzymuje w sposób automatyczny wykonania prawomocnego rozstrzygnięcia. Przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie określa przesłanek skutkujących wstrzymaniem wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia (lub innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji). W judykaturze przyjmuje się jednak, że wstrzymanie wykonania orzeczenia możliwe jest w razie kumulatywnego zmaterializowania się dwóch kryteriów. Po pierwsze chodzi o to, że ocena zarzutów wyartykułowanych w nadzwyczajnym środku zaskarżenia (dokonana, co wypada podkreślić, wyłącznie na potrzeby rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia i wydania rozstrzygnięcia o charakterze incydentalnym) pozwala już prima facie na stwierdzenie wysokiego prawdopodobieństwa ich zasadności oraz postawienia — w miarę kategorycznej — prognozy co do możliwości uwzględnienia zarzutów kasacyjnych przez Sąd Najwyższy. Niezbędne jest więc ustalenie, że postawione orzeczeniu sądu odwoławczego zarzuty (i argumentacja zaprezentowana na ich poparcie w kasacji) dają asumpt do przyjęcia poglądu o ewidentnej, niejako „rzucającej się w oczy” wadliwości zaskarżonego wyroku sądu odwoławczego. Po wtóre zaś, konieczne jest wykazanie przez autora wniosku, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki dla skazanego. Przy analizie potrzeby wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia w związku z wniesieniem kasacji posiłkowo należy posługiwać się także rezultatem oceny, czy ewentualne wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia zarzutu bądź 3 zarzutów sformułowanych w nadzwyczajnym środku zaskarżenia doprowadziłoby do wydania przez najwyższą instancję sądową orzeczenia skutkującego potrzebą odstąpienia od dalszego wykonywania wobec skazanego orzeczonej w stosunku do niego kary (czy środka karnego). Nie w każdym bowiem przypadku stwierdzenia istnienia wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia zarzutów kasacyjnych nieodzowne stanie się wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia — także z uwagi na uwarunkowania wynikające z innych zaszłości współkształtujących aktualny status prawny skazanego w płaszczyźnie wykonywania orzeczonych wobec niego (innych) kar. Nie przesądzając obecnie treści rozstrzygnięcia, które po merytorycznym rozpoznaniu kasacji zapadnie w niniejszej sprawie (i finalnej oceny zaprezentowanego w niej zarzutu) należało skonstatować, że zupełnie wstępna analiza zarzutu postawionego w kasacji obrońcy skazanego J. W. ⎯ dokonana przez Sąd Najwyższy jedynie w ograniczonym zakresie, bo tylko w płaszczyźnie niezbędnej dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia i wyłącznie na użytek rozpoznania tego wniosku ⎯ nie upoważnia do wyrażenia poglądu, iżby zarzut ten był zasadny w stopniu oczywistym („rzucającym się w oczy”) czy formułowania stanowczej prognozy o istnieniu wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia zarzutu w wyniku rozpoznania kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego. Tymczasem ⎯ jak już powiedziano wyżej ⎯ to wyłącznie stwierdzenie zaistnienia tych okoliczności otwiera drogę do rozważenia potrzeby wstrzymania wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją. Formułując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia autor kasacji podniósł, że wniosek motywowany jest wysokim prawdopodobieństwem uwzględnienia kasacji, z uwagi na „naruszenie prawa skazanego do obrony w postępowaniu odwoławczym”, które miało polegać na rażącym naruszeniu prawa procesowego, mającym wpływ na treść wydanego orzeczenia, tj. art. 6 k.p.k. oraz art. 117 § 2 k.p.k., przejawiającym się przeprowadzeniem kontroli odwoławczej na rozprawie apelacyjnej pod usprawiedliwioną nieobecność obrońcy. Poza wyrażeniem subiektywnego zapatrywania co do charakteru (rangi) zarzutu kasacyjnego nie wskazał jednak 4 dokładniej obrońca, na czym opiera on tezę o „prawdopodobieństwie uwzględnienia” w postępowaniu kasacyjnym podniesionego zarzutu kasacyjnego. Konkludując należy zatem stwierdzić, że brak było podstaw do uwzględnienia sformułowanego w kasacji adw. P. M. wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Rejonowego w Ś. Zamiejscowy VI Wydział Karny w S. z dnia 19 sierpnia 2020 r., sygn. VI K (…), utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Z. z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. VII AKa (…) (który to wyrok został obecnie zaskarżony kasacją obrońcy).