V KO 105/23
Izba Karna2023-11-30
Skład orzekający: Anna Dziergawka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżona jest matką zmarłej sędzi tego sądu, a partnerka oskarżycielki prywatnej jest adwokatem pracującym w tym sądzie?Ratio decidendi
Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana tylko w sytuacjach, gdy przemawiają za tym szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Wystarczające podstawy do przekazania sprawy zachodzą tylko wówczas, gdy w sprawie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Same powiązania rodzinne oskarżonej z byłym sędzią sądu ani służbowy charakter kontaktów partnera oskarżycielki prywatnej z sądem nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy, jeśli nie wpływają na swobodę orzekania ani nie stwarzają przekonania o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Grudziądzu zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej z oskarżenia prywatnego przeciwko M. C. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku były powiązania oskarżonej z sądem – jest ona matką zmarłej sędzi tego sądu. Ponadto, partnerka oskarżycielki prywatnej jest adwokatem pracującym w tym sądzie. Sąd Rejonowy uznał, że te okoliczności mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności orzekania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
V KO 105/23 POSTANOWIENIE Dnia 30 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Dziergawka w sprawie z oskarżenia prywatnego przeciwko M. C., o czyn z art. 217 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 30 listopada 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 26 października 2023 r., sygn. akt II K 345/23, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Grudziądzu postanowieniem z dnia 26 października 2023 r., sygn. akt II K 345/23, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy M. C., oskarżonej o czyn z art. 217 § 1 k.k., innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że oskarżycielką prywatną jest Y. I., partnerka adwokata Ł. K., mającego kancelarię w […], zaś oskarżoną jest M. C., matka zmarłej A. K., byłej żony Ł. K., która była Sędzią Sądu Rejonowego w […] a wcześniej adwokatem w […], co zdaniem tego Sądu mogłoby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności w zakresie orzekania w tej sprawie. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
V KO 105/23 2 Wniosek Sądu Rejonowego w Grudziądzu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter instytucji uregulowanej w art. 37 k.p.k., podkreślając, że zbyt szerokie jej stosowanie może spowodować skutki wręcz sprzeczne z ratio legis powołanego przepisu, osłabiając poczucie zaufania nie tylko do konkretnego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2000 r., II KO 156/00, Prok. i Pr. 2001, Nr 1, poz. 9). Zatem uwzględniając utrwalone w tym zakresie orzecznictwo Sądu Najwyższego zaznaczyć należy, że przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k., winno nastąpić tylko wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości, co oznacza, że w sprawie muszą wystąpić tego rodzaju okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie, co jednocześnie mogłoby wywołać, nawet mylne przekonanie, że w sądzie właściwym miejscowo nie ma wystarczających warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż argumenty zawarte w uzasadnieniu wniosku Sądu meriti nie stanowią, w ocenie Sądu Najwyższego, takich okoliczności, które nasuwałyby wątpliwości odnośnie braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w sądzie właściwym. Oskarżona jest wprawdzie matką zmarłej sędzi tego sądu, jednak nie łączą jej żadne więzi ani zawodowe, ani koleżeńskie z sędziami tego sądu. Również fakt, że partnerem oskarżycielki posiłkowej jest adwokat, nie może stanowić o istnieniu uzasadnionej obawy co do braku bezstronności orzekających w sprawie sędziów. Służbowy charakter kontaktów Ł. K. – partnera oskarżycielki posiłkowej - z Sądem Rejonowym w Grudziądzu, nie może podważać obiektywizmu sądu i nie stanowi zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Pamiętać bowiem należy, że tylko szczególne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania
V KO 105/23 3 sprawy w sposób obiektywny, mogą uzasadniać korzystanie z dyspozycji przepisu art. 37 k.p.k., w niniejszej sprawie tego rodzaju sytuacja nie zachodzi. Zatem podnoszone przez Sąd I instancji argumenty, zdaniem Sądu Najwyższego, nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do zastosowania instytucji określonej w art. 37 k.p.k. i przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy mając powyższe na uwadze, orzekł jak w postanowieniu. [PGW] [ms]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 49/16 2016-07-28Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżona jest córką emerytowanego prokuratora, a część sędziów sądu właściwego złożyła wnio…
- V KO 40/23 2023-05-17Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony popełnił przestępstwo na szkodę sędziego sądu właściwego miejscowo, a w tym samym…
- III KO 150/25 2025-10-22Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na relacje koleżeńskie oskarżycielki prywatnej z sędziami sądu właściwego miejscowo oraz fakt, że oskarżony jest kontrahentem tego…
- IV KO 15/15 2015-04-09Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony jest mężem sędzi orzekającej w tym samym sądzie?
- III KO 56/16 2016-09-08Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzona jest sędzią w stanie spoczynku, a jej córka orzeka w tym samym sądzie?
Powołane przepisy
art. 217 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy