V KO 106/10
Izba Karna2011-01-18
Skład orzekający: Michał Laskowski, Rafał Malarski, Dariusz Świecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów, wynikające z potencjalnego wpływu decyzji administracyjnej burmistrza na opinię publiczną, stanowią podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sam fakt, iż oskarżonym jest burmistrz miasta, w którym znajduje się sąd, a także korzystna dla sądu decyzja administracyjna burmistrza dotycząca należności miasta, nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi. Wątpliwości co do bezstronności muszą mieć charakter realny i rozpowszechniony, a nie jedynie hipotetyczny lub oparty na spekulacjach medialnych.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w N. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej burmistrza N. innemu sądowi, powołując się na wątpliwości co do obiektywizmu sędziów. Wniosek uzasadniono tym, że burmistrz umorzył część należności sądu na rzecz miasta i rozłożył pozostałą część na raty, co w miejscowej prasie zasugerowało możliwość wpływu tej decyzji na korzystny wyrok dla burmistrza w innej sprawie. Sąd Rejonowy uznał, że może to budzić uzasadnione wątpliwości mieszkańców co do bezstronności sędziów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 106/10 POSTANOWIENIE Dnia 18 stycznia 2011 r. Sąd Najwyższy - Izba Karna w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) Sędziowie: SSN Rafał Malarski SSN Dariusz Świecki w sprawie J. B. Z. P. i W. S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 stycznia 2011 r., wniosku Sądu Rejonowego w N. z dnia 14 grudnia 2010 r., o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku. U Z A S A D N I E N I E Sąd Rejonowy w N. postanowieniem z dnia 14 grudnia 2010 r. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o sygnaturze akt II K …/10 innemu sądowi równorzędnemu, podnosząc, że w odczuciu powszechnym może powstać wątpliwość co do obiektywizmu sędziów tego Sądu, bowiem rozpoznać należy akt oskarżenia skierowany m. in. przeciwko Burmistrzowi N. Tymczasem osoba pełniąca tę funkcję i będąca oskarżoną w sprawie umorzyła
2 część należności sądu na rzecz miasta i rozłożyła pozostałą część należności na korzystne raty. Spowodowało to, iż w artykule opublikowanym w miejscowym tygodniku zasugerowano, iż decyzja ta mogła wpłynąć na wydanie korzystnego wyroku w stosunku do burmistrza w innej sprawie. W ocenie sądu formułującego wniosek okoliczność ta może wywoływać u mieszkańców N. uzasadnione wątpliwości, co do bezstronności wszystkich sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w tym mieście. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zmiana właściwości miejscowej na podstawie art. 37 k.p.k. może nastąpić w wyjątkowych sytuacjach. Nadzwyczajny charakter tej instytucji procesowej powoduje, że przepis ten nie podlega wykładni rozszerzającej. Dotyczy to przede wszystkim pojęcia dobra wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w tym artykule Kodeksu postępowania karnego. Niewątpliwie sam fakt, że jedną z oskarżonych jest burmistrz miasta, w którym siedzibę ma sąd właściwy, nie stanowi podstawy do uwzględnienia wniosku. Nawet decyzja burmistrza w sprawie należności sądu na rzecz miasta, oceniana jako korzystna dla sądu, w powiązaniu z wyrażaną w miejscowej prasie wątpliwością co do bezstronności sądu wobec burmistrza, nie powoduje, że każda ewentualnie korzystna dla oskarżonej decyzja będzie postrzegana jako nieobiektywna. Decyzja o charakterze administracyjnym, dotycząca należności na rzecz miasta jest korzystna dla budżetu sądownictwa, a przez to dla budżetu państwa, nie ma jednak żadnego wpływu na sytuację sędziów orzekających w sądzie nyskim. Brak zatem jakiegokolwiek obiektywnego powodu, dla którego należałoby wątpić w bezstronność sędziów z Sądu Rejonowego w N.. Przyznać można, że u niektórych osób istnieć może przekonanie o przychylności sędziów dla oskarżonej z powodów opisanych we wniosku. Do pewnego jednak stopnia, w odniesieniu do każdego orzeczenia sądu wydawanego w stosunku do osób znanych w danej społeczności są artykułowane podobne zarzuty. Tylko zatem realne i rozpowszechnione przekonanie o braku bezstronności sędziów w danym
3 sądzie może skutkować zmianą właściwości miejscowej w oparciu o art. 37 k.p.k. Przewidywanie negatywnego odbioru orzeczeń sądu już obecnie nie służy budowaniu autorytetu sądu. Uwzględnienie wniosku mogłoby rodzić przekonanie, że sąd albo nie jest w stanie wydać obiektywnej decyzji w odniesieniu do burmistrza miasta, albo, że próbuje unikać rozpoznania sprawy dla siebie niewygodnej. Obie wersje nie odpowiadają wymogom dobra wymiaru sprawiedliwości (zob. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 listopada 2009 r., III KO 81/09, OSNKW z 2010 r., z. 2, poz., 20; z dnia 25 listopada 2009 r., III KO 77/09, LEX nr 553898; z dnia 2 grudnia 2009 r., II KO 118/09, LEX nr 553687). Z powyższych względów postanowiono jak w części dyspozytywnej orzeczenia. /tp/
Powiązane orzeczenia
- V KO 83/23 2023-09-13Czy powiązania administracyjnoprawne między urzędującym burmistrzem a sądem rejonowym uzasadniają przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- V KO 10/13 2013-02-21Czy obawy dotyczące potencjalnego braku obiektywizmu sądu w sprawie dotyczącej funkcjonariusza publicznego, wynikające z lokalnych kontrowersji i zainteresowania mediów, stanowią wystarczającą podstawę do przekazania spr…
- III KO 3/13 2013-02-07Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżony zajmuje odpowiedzialne stanowisko w samorządzie?
- V KO 40/20 2020-05-13Czy obawa przed krytyką opinii publicznej uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy burmistrz miasta złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez radneg…
- IV KO 85/20 2020-08-13Czy okoliczności takie jak piastowanie przez oskarżonego funkcji publicznej (prezydenta miasta), interakcje administracyjne między władzą wykonawczą a sądowniczą, szerokie nagłośnienie sprawy przez media oraz dyskusja pu…
Powołane przepisy
art. 37 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy