V KO 120/20

Sygn. akt V KO 120/20 POSTANOWIENIE Dnia 30 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie T. D., J. S., W. P., M. C., oskarżonych z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 listopada 2020 r., wystąpienia Sądu Okręgowego w W., Wydział IV Karny Odwoławczy o przekazanie sprawy IV Ka (…) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt V K (...), prowadzonej z oskarżenia prywatnego T. K. , skazał T. D., J. S. , W. P. , M. C. za przestępstwa z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k. i wymierzył im kary grzywny oraz nawiązki na rzecz P. Wyrok ten został zaskarżony apelacją przez obrońcę oskarżonych , który sformułował w apelacji wniosek o zwrócenie się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Przywołał wcześniej składane w tym trybie wnioski, które nie zostały uwzględnione. Były one motywowane tym, że oskarżyciel prywatny jest prokuratorem pełniącym obowiązki w Prokuraturze Okręgowej w W. . Postanowieniem z dnia 30 października 2020 r. Sąd Okręgowy w W. zwrócił się z takim wnioskiem do Sądu Najwyższego. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że oskarżyciel prywatny jest prokuratorem Prokuratury Okręgowej w W. . W ocenie Sądu, w badanej sprawie poczucie 2 oskarżonych, że zachodzą warunki do bezstronnego rozpoznania sprawy, nie może być zapewnione. Potwierdza to okoliczność, że niemal wszyscy sędziowie orzekający w Wydziale IV Karnym Odwoławczym oraz Wydziale III Karnym Sądu Okręgowego w W. złożyli oświadczenia z wnioskiem o wyłączenie od rozpoznania sprawy ze względu na wiążące ich z oskarżycielem prywatnym relacje koleżeńskie. Dodać jeszcze należy ,iż sprawa ta dwukrotnie toczyła się przed Sądem Rejonowym w W. . Pierwszy zapadły w niej wyrok tego Sądu z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt V K (…) warunkowo umarzający postępowanie wobec T. D. ,J. S. , W. P. i M. C. został zaskarżony przez nich samych ( w tej apelacji już był sformułowany wniosek o zwrócenie się do Sądu Najwyższego w celu przekazania sprawy innemu równorzędnemu sądowi ) oraz pełnomocnika oskarżyciela prywatnego. Wówczas 124 sędziów Sądu Okręgowego w W. oraz sędziowie do tego Sądu delegowani złożyło oświadczenia w trybie art. 41 § 1 k.p.k., potwierdzając łączące ich – towarzyskie lub zawodowe – relacje z oskarżycielem prywatnym . Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 6 lutego 2018 r. wyłączył tych sędziów od rozpoznania sprawy. Sprawa została rozpoznana w tym Sądzie w dniu 16 maja 2018 r. Sąd stwierdził wówczas brak podstaw do wystąpienia do Sądu Najwyższego i w dniu 30 maja 2018 r. wydał wyrok w części uchylający wyrok Sądu I instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania (w zakresie dotyczącym przywołanych na wstępie oskarżonych), zaś w części uniewinnienia K. S. utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w W. jest zasadny. Przewidziana w art. 37 k.p.k. instytucja przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości ma charakter wyjątkowy. Mając na uwadze, że przepisy o właściwości miejscowej i rzeczowej mają charakter gwarancyjny, powinna być ona interpretowania ściśle. Wskazane w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku okoliczności związane z osobą oskarżonego, miejscem jego publicznej służby, aż tak szerokimi prywatnymi relacjami koleżeńskimi łączącymi go według ich zapewnień z sędziami orzekającymi w Wydziale III i Wydziale IV Sądu Okręgowego w W. , mogą rodzić przekonanie w opinii publicznej, iż sąd właściwy do rozpoznania sprawy nie może tego uczynić w sposób całkowicie bezstronny, wolny od uprzedzeń, czy nacisków. Podkreślić należy, że decyzja o przekazaniu sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości nie wymaga, aby takie okoliczności, jak bezstronność rzeczywiście wystąpiły. Przekazanie sprawy innemu sądowi nie stanowi wyrazu 3 potwierdzenia przez Sąd Najwyższy rzeczywistego braku zdolności Sędziów Sądu Okręgowego w W. do bezstronnego rozpoznania sprawy. Wystarczy, że wymienione okoliczności mogą wywoływać racjonale – bo potwierdzone zaistniałymi w sprawie zaszłościami – wątpliwości dotyczące owej bezstronności. Dlatego w sytuacji, w której oskarżony jest prokuratorem pełniącym służbę na terenie właściwości miejscowej Sądu, przed którym zawisła sprawa, utrzymuje z sędziami kontakty służbowe i towarzyskie, dobro wymiaru sprawiedliwości nakazuje przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2019 r., V Ko 53/19, Lex nr 2690847; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2020 r., IV KO 117/20, Lex nr 3075152). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.