V KO 21/15
Izba Karna2015-04-23
Skład orzekający: Tomasz Grzegorczyk, Jerzy Grubba, Dariusz Świecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty formułowane przez skarżącego pod adresem sędziów są wystarczającą podstawą do przekazania sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 kpk?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo formułowanie przez skarżącego zarzutów pod adresem sędziów nie może być automatycznie traktowane jako okoliczność uzasadniająca wątpliwość co do bezstronności sądu właściwego do rozpoznania zażalenia na postanowienie prokuratora. W przypadku rozpoznawania zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa, sąd jedynie kontroluje orzeczenie organu niesądowego, a nie rozstrzygnięcie wydane przez sąd, co nie rodzi realnego niebezpieczeństwa braku bezstronności.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy we W. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia R.O. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek uzasadniono tym, że zarzuty R.O. dotyczyły przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Okręgowego i Rejonowego we W. oraz Prokuratora Rejonowego w W. Sąd Rejonowy uznał, że fakt, iż zarzuty dotyczą sędziów tego sądu, uzasadnia wystąpienie o przekazanie sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 21/15 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Grzegorczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba SSN Dariusz Świecki w sprawie R. O. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 kwietnia 2015 r., wniosku Sądu Rejonowego w W., zawartego w postanowieniu tego Sądu z dnia 6 marca 2015 r., sygn. akt V Kp […], o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia R.O. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 kpk p o s t a n o w i ł : wniosku nie uwzględnić UZASADNIENIE W swoim wniosku Sąd Rejonowy wskazuje, że zażalenie złożone przez R.O. dotyczy postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. o odmowie wszczęcia śledztwa, które w świetle zawiadomienia skarżącego miało dotyczyć przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Okręgowego w W. oraz sędziów Sądu Rejonowego w W. , w tym jego prezesa i wiceprezesa oraz Prokuratora Rejonowego w W.. W ocenie Sądu miejscowo właściwego okoliczność, że zarzuty stawiane przez zawiadamiającego dotyczyły m.in. sędziów tego Sądu, to zasadnym jest wystąpienie o przekazanie jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu poza obszarem właściwości Sądu Rejonowego w W. Rozpoznając ten wniosek, Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek ten nie może być uznany za zasadny i to z kilku względów.
2 Po pierwsze przepis art. 37 k.p.k., upoważniający Sąd Najwyższy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ma charakter szczególny, a jak wskazuje się w orzecznictwie, to że skarżący formułuje zrzuty pod adresem sędziów nie może być automatycznie traktowane jako okoliczność uzasadniająca wątpliwość co do bezstronności właściwego do rozpoznania zażalenia na postanowienie prokuratora. Tym samym fakt odmowy przez prokuratora wszczęcia śledztwa, które dotyczyć miało sędziego pracującego w danej jednostce sądownictwa powszechnego, nie jest wystarczający dla stwierdzenia braku warunków dla obiektywnego rozpoznania sprawy (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 września 2013r., II KO 54/13, LEX nr 1375173, z dnia 23 października 2013 r., IV KO 68/13, LEX nr 1385695, czy z dnia 27 września 2014 r., IV KO 65/14, LEX nr 1508997). Po wtóre, nie można zapominać, że – jak również podnosi się w orzecznictwie – w przypadku rozpoznawania zażalenia chodzi jedynie o kontrolę orzeczenia organu niesądowego, a nie rozstrzygnięcia wydanego przez sąd (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 lutego 2012 r., III KO 114/11, LEX nr 1119537, z dnia 29 sierpnia 2012 r., II KO 42/12, LEX nr 1220829). Kontrolowane w tej sprawie rozstrzygnięcie dotyczy przy tym jedynie samej dopuszczalności wszczęcia postępowania o określone, wskazane w zawiadomieniu zachowania i zbadanie, czy mają one, czy też nie mają cech przestępstwa, a więc czy trafnie, czy też nietrafnie odmówiono wszczęcia śledztwa. Nie chodzi więc o kwestię odpowiedzialności karnej określonej osoby. W związku z tym trudno dopatrzeć się istnienia dobra wymiaru sprawiedliwości przemawiającego za przeniesieniem rozpoznania tej kwestii do innego sądu. Wreszcie po trzecie dokumentacja tej sprawy wskazuje, że Sąd Rejonowy w W. rozpoznawał już zażalenia nie tylko na odmowę wszczęcia postępowania, lecz także na umorzenie śledztwa, które obejmowało zarówno prokuratorów, jak i sędziów tego Sądu, w tym i pełniących funkcję prezesa (zob. np. postanowienie z dnia 6 września 2011 r., w sprawie o sygn. akt V Kp […] w dołączonych do sprawy aktach 2 Ds. […]). I nic nie wskazywało, aby kontrola takiego rozstrzygnięcia prokuratora stwarzała realne niebezpieczeństwo braku bezstronności sędziów jej dokonującej.
3 Sam Sąd występujący obecnie z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie wskazuje zaś, poza powołaniem się na to, że zawiadomienie skarżącego odnosiło się do wskazanych wyżej sędziów i prokuratora, na inne okoliczności, które uzasadniałyby realną obawę braku obiektywizmu sędziów Sądu właściwego, a tym samym rzeczywiście wywoływały z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości konieczność przekazania jej innemu sądowi. Powyższe wskazuje, że wniosek ten nie jest zasadny i dlatego orzeczono, jak na wstępie. l.n
Powiązane orzeczenia
- IV KO 64/18 2018-09-26Czy zarzuty podniesione przez stronę w uzasadnieniu zażalenia, dotyczące potencjalnego braku bezstronności sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na pods…
- IV KO 8/20 2020-02-05Czy w sytuacji, gdy strona złożyła zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczące zachowań sędziów, a sąd właściwy miejscowo do rozpoznania zażalenia jest sądem, w którym orzekają ci sędzio…
- II KO 82/23 2023-07-26Czy w sytuacji, gdy zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczy czynów zarzucanych sędziemu sądu, w którym miałoby być rozpoznawane to zażalenie, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przek…
- III KO 136/23 2023-12-20Czy w sytuacji, gdy sąd właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o przekroczenie uprawnień przez sędziego, obawia się o postrzeganie swojej bezstronności, zachodzą podstaw…
- IV KO 32/13 2013-05-22Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. powinien obejmować zarówno zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa, jak i zażalenie na zarządzenie…
Powołane przepisy
art. 37 kpk
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy