V KO 23/20

Izba Karna2020-03-11

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy sąd właściwy miejscowo jest instancyjnie podległy sądowi, którego sędziów dotyczą zarzuty zawarte w akcie oskarżenia?
Ratio decidendi
Dobro wymiaru sprawiedliwości może wymagać przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, nawet jeśli sąd właściwy miejscowo jest obiektywnie bezstronny, gdy zarzuty dotyczą sędziów sądu wyższej instancji, a instancyjna podległość może budzić wątpliwości co do obiektywnego prowadzenia postępowania lub wpływać na swobodę orzekania. Przekazanie sprawy jest odstępstwem od zasady właściwości miejscowej i dopuszczalne jest tylko w wyjątkowych przypadkach.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w P. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na dobro wymiaru sprawiedliwości. Powodem były zarzuty J. M. wobec sędziów Sądu Okręgowego w P. o przekroczenie uprawnień w postępowaniu apelacyjnym, w tym o sfałszowanie protokołu. Sąd Rejonowy w P. jest instancyjnie podległy Sądowi Okręgowemu w P., co mogło budzić wątpliwości co do obiektywnego prowadzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KO 23/20 POSTANOWIENIE Dnia 11 marca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie rozpoznania zażalenia J. M. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 24 czerwca 2019 r., sygn. akt Ds. (…) o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Okręgowego w P. w toku procedowania w sprawie XVII Ka (…), po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 11 marca 2020 r., na posiedzeniu w przedmiocie wniosku Sądu Rejonowego w P. z dnia 21 lutego 2020 r., sygn. VIII Kp (…), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 lutego 2020 r., sygn. VIII Kp […], Sąd Rejonowy w P. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie powyżej opisanej sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi – w trybie art. 37 k.p.k. – gdyż wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Skarżący bowiem popełnienia 2 przestępstwa upatruje w działaniu sędziów Sądu Okręgowego w P. rozpoznających jego sprawę w postępowaniu apelacyjnym o sygnaturze XVII Ka (…) podnosząc, iż m.in. mieli oni dopuścić do sfałszowania protokołu z rozprawy apelacyjnej, co ma potwierdzać posiadane przez niego nagranie. Z uwagi na to, że wnioskujący Sąd jest instancyjnie podległy Sądowi Okręgowemu w P. , okoliczność ta może w odbiorze społecznym budzić wątpliwości co do możliwości obiektywnego prowadzenia postępowania odwoławczego przez sąd właściwy do rozpoznania zażalenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w P. jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Niejednokrotnie podnoszono w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., jako odstępstwo od fundamentalnego prawa do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, jest możliwe tylko w zupełnie wyjątkowych przypadkach, kiedy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za takim właśnie przekazaniem przemawiają. Tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Sąd Rejonowy w P. stanął przed koniecznością rozpoznania zażalenia J. M. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie w której zarzuca on sędziom nadrzędnego instancyjnie nad tym Sądem Rejonowym - Sądu Okręgowego w P. działania – w jego przekonaniu – przestępne. W ocenie Sądu Najwyższego rozpoznanie niniejszej sprawy w Sądzie Rejonowym – właściwym z mocy ustawy do jej rozpoznania - mogłoby, z racji tego rodzaju zaszłości, tworzyć subiektywne przekonanie – zarówno u samego skarżącego, jak i w odbiorze społecznym - o braku warunków do bezstronnego rozpoznania w tym sądzie przedmiotowego zażalenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2008 r., IV KO 116/08, OSNwSK 2008, poz. 2077). Nadto instancyjna podległość sądu właściwego nad tym sądem, którego sędziów stawiane w sprawie przez skarżącego zarzuty dotyczą, może nie pozostać obojętna na swobodę orzekania tegoż sądu właściwego. Okoliczności te, nawet w sytuacji, gdy obiektywnie oceniając, brak jest obiektywnych powodów do powątpiewania w bezstronność sędziów Sądu Rejonowego w P., prowadzą 3 jednak do uznania, że w interesie wymiaru sprawiedliwości leży rozpoznanie przedmiotowej sprawy przez sąd inny niż właściwy, i to usytuowany poza terenem właściwości Sądu Okręgowego w P.. Takim sądem jest z pewnością Sąd Rejonowy w M.. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy