V KO 23/22

Izba Karna2022-05-19

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, oparty na zarzutach dotyczących procedury nominacyjnej, powinien zostać zawieszony do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy zagadnień prawnych związanych z oceną konstytucyjności procedur nominacyjnych i niezawisłości sędziowskiej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie w sprawie wniosku o wyłączenie sędziów, ponieważ rozstrzygnięcie tego wniosku mogło mieć istotne znaczenie dla zagadnień prawnych dotyczących zakresu związania Sądu Najwyższego orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego oraz wykładni art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w związku z oceną niezawisłości i bezstronności sędziego. Sąd uznał, że zaistniały podstawy do zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w sprawie I KZP 14/21, który dotyczy tych samych kwestii.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego S. T. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Marka Siwka i Antoniego Bojańczyka od rozpoznania kasacji. Podstawą wniosku były wątpliwości co do konstytucyjności procedury nominacyjnej, w której sędziowie uzyskali nominacje. W międzyczasie Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego złożył wniosek o rozstrzygnięcie przez skład siedmiu sędziów zagadnień prawnych dotyczących oceny prawnego charakteru orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz dopuszczalności oceny niezawisłości sędziego i bezstronności sądu w oparciu o abstrakcyjne uregulowania prawne procedury nominacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie w sprawie wniosku o wyłączenie sędziów SN Antoniego Bojańczyka i Marka Siwka od rozpoznania kasacji obrońcy skazanego wniesionej w sprawie o sygn. akt V KK 420/20.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KO 23/22 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon na posiedzeniu bez udziału stron po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 19 maja 2022 r., w sprawie wniosku obrońców o wyłączenie sędziów SN Marka Siwka i Antoniego Bojańczyka od rozpoznania kasacji obrońcy S. T. wniesionej w sprawie V KK 420/20, z urzędu zawieszenia postępowania w sprawie na podstawie art. 22 § 1 k.p.k., postanowił zawiesić postępowanie w sprawie wniosku o wyłączenie sędziów SN Antoniego Bojańczyka i Marka Siwka od rozpoznania kasacji obrońcy skazanego wniesionej w sprawie o sygn. akt V KK 420/20. UZASADNIENIE W dniu 26 listopada 2021 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego S. T. o wyłączenie sędziów SN Antoniego Bojańczyka i Marka Siwka od rozpoznania wniesionej na rzecz tego skazanego przez jego obrońcę – na podstawie art. 41 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., z uwagi na to, iż sędziowie ci „uzyskali nominacje na stanowiska sędziów Sądu Najwyższego w procedurze nominacyjnej prowadzonej na podstawie noweli ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa”. Ich udział w tej procedurze i uzyskanie w jej efekcie statusu sędziów Sądu Najwyższego oraz budzące w tym zakresie wątpliwości, co do konstytucyjności takiego trybu nie daje gwarancji rozpoznania sprawy przez 2 niezależny i bezstronny sąd w takim znaczeniu, że okoliczność ta winna być , w kontekście normy z art. 41 § 1 k.p.k. rozpoznawana jako spełniająca lub nie gwarancje rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd. Według obrońcy wyłącznie Europejski Trybunał Praw Człowieka jest uprawniony do dokonywania wykładni art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka , zaś konsekwencją udziału w rozpoznawaniu sprawy kasacyjnej obu sędziów , których przedmiotowy wniosek dotyczy, będzie naruszenie standardu tego przepisu Konwencji i uznanie, , że taki skład orzekający nie jest niezależnym i bezstronnym sądem, co może spowodować odpowiedzialność odszkodowawczą paz urzędu ństwa, ale też może doprowadzić do uzasadnionego wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o treść art. 540 § 3 k.p.k. W dniu 25 października 2021 r. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniosła o rozstrzygnięcie przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – Izby Karnej następujących zagadnień prawnych: 1. Czy w świetle art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Sąd Najwyższy uprawniony jest do oceny prawnego charakteru (ważności) orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i tym samym do odmowy uznania wywołanych przez nie skutków prawnych? 2. Czy w świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, dopuszczalne jest dokonywanie oceny niezawisłości sędziego oraz bezstronności sądu w oparciu o abstrakcyjne uregulowania prawne kształtujące procedurę nominacyjną, w której wyłoniono kandydata rekomendowanego następnie Prezydentowi RP. Do dnia dzisiejszego przywołany wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego- stanowiący przedmiot rozpoznania w sprawie o sygn. I KZP 14/21- nie został rozpatrzony. Tymczasem nie ulega wątpliwości, iż istotne znaczenie dla postępowania w niniejszej sprawie może mieć rozstrzygnięcie tego wniosku, skoro dotyczy on zagadnienia prawnego dotyczącego zakresu związania Sądu Najwyższego orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego oraz wykładni art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w związku z oceną niezawisłości i bezstronności sędziego. Tym samym zaistniały podstawy do 3 zawieszenia niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia wskazanego wniosku. Dodać należy, iż tożsame stanowisko przyjął Sąd Najwyższy w sprawie IV KO 118/21 (por. postanowienie z dnia 19 stycznia 2022 r) - w analogicznej sytuacji faktycznej i prawnej. Z tych to względów postanowiono jak wyżej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 22 § 1 KPKart. 41 KPKart. 42 § 1art. 41 § 1 KPKart. 6 ust. 1art. 540 § 3 KPKart. 190 ust. 1art. 45 ust. 1§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy