V KO 30/17
Izba Karna2017-06-13
Skład orzekający: Andrzej Ryński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na pokrewieństwo oskarżonego z sędziami orzekającymi w sądzie właściwym miejscowo, co może budzić wątpliwości co do bezstronności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione, gdy istnieją okoliczności mogące stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy. W niniejszej sprawie, pokrewieństwo oskarżonego z sędziami sądu właściwego miejscowo, a także potencjalne wątpliwości opinii publicznej co do bezstronności, przemawiają za przekazaniem sprawy dla dobra wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Z. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu. Powodem było pokrewieństwo jednego z oskarżonych z sędziami orzekającymi w Sądzie Okręgowym w Z., co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Okręgowy wskazał również na potencjalne negatywne postrzeganie sprawy przez opinię publiczną. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do merytorycznego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 30/17 POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Ryński po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 13 czerwca 2017 r., w sprawie M. O. i M. Z. oskarżonych z art. 53 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wniosku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…) o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił przekazać sprawę do merytorycznego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Z. postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…), wystąpił o przekazanie opisanej wyżej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu podnosząc, że jeden z oskarżonych – M. O. jest synem SSO w Z. A. O. oraz SSO w Z. H. R. , a także wnukiem SSO w stanie spoczynku B. J., który był jednocześnie wieloletnim egzaminatorem i wykładowcą w zakresie procedury cywilnej w ramach przygotowania przyszłych sędziów do egzaminów końcowych. Zdaniem Sądu, okoliczność ta uzasadnia wystąpienie z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k., albowiem rozpoznanie tej sprawy zgodnie z właściwością miejscową przez Sąd Okręgowy w Z. mogłoby skutkować powstaniem w opinii osób postronnych sytuacji niemożności bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy.
2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w Z. zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, że przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. może zatem nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Za takie okoliczności należy uznać sytuacje, które mogłyby wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w społeczeństwie nawet mylne przekonanie, podjęte jednak w oparciu o racjonalne przesłanki, że w sądzie właściwym miejscowo nie ma wystarczających warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68, z dnia 10 grudnia 1999 r., III KO 98/99, Prok. i Pr. 2000/Nr 3, poz. 7, z dnia 21 października 2008 r., IV KO 116/08, OSNKW - R 2008, poz. 2072, z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, OSNKW - R 2008, poz. 2280). W rozważanej sprawie okoliczności faktyczne wskazane przez Sąd Okręgowy w Z., a także analiza akt tej sprawy są tego rodzaju, że przemawiają za jej przekazaniem do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Należy do nich zaliczyć kontekst sytuacyjny powodujący, że z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości jest rzeczą niewskazaną, aby w przedmiotowej sprawie, dotyczącej oskarżenia syna i wnuka sędziów sądu właściwego miejscowo, orzekali sędziowie tego sądu. Nie bez znaczenia jest także fakt, na który zwrócił uwagę wnioskujący Sąd. Mianowicie, pozostawienie tej sprawy w sądzie właściwym miejscowo mogłoby prowadzić do kwestionowania przez opinię publiczną prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia niezależnie od jego treści. Sąd Najwyższy podziela także uwagi Sądu Okręgowego dotyczące drugiego z oskarżonych, tj. M. Z., wobec którego choć nie występują podobne przesłanki, to
3 z uwagi na specyfikę niniejszej sprawy, okoliczności podmiotowo – przedmiotowe w zakresie zarzutu z pkt I aktu oskarżenia oraz materiał dowodowy w postaci istotnych w tej mierze wyjaśnień M. Z., oczywiście niecelowym byłoby wyłączanie sprawy tego oskarżonego do odrębnego rozpoznania. Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Okręgowego w K..
Powiązane orzeczenia
- V KO 89/13 2014-01-22Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na pokrewieństwo jednego z oskarżonych z sędzią orzekającym w sądzie właściwym, a tym samym naruszenie dobra wymiaru sprawiedliwoś…
- V KO 93/23 2023-10-24Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzony wskazuje na bliskie relacje zawodowe między podejrzanym a sędziami sądu właściw…
- I KO 119/24 2024-12-03Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?
- IV KO 117/17 2017-12-07Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na pokrewieństwo oskarżonego z osobami orzekającymi w sądzie?
- III KO 68/23 2023-06-29Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny brak bezstronności sędziów sądu właściwego miejscowo?
Powołane przepisy
art. 53 ust. 2art. 37 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy