V KO 36/16
Izba Karna2016-05-24
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatrudnienie oskarżyciela prywatnego w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sam fakt zatrudnienia oskarżyciela prywatnego w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, a co za tym idzie, znajomość niektórych sędziów tego sądu z racji zawodowych, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. Wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu muszą mieć charakter obiektywny, a nie jedynie abstrakcyjny lub hipotetyczny.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w J. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej z oskarżenia prywatnego M. P. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku był fakt, że oskarżycielka prywatna jest pracownikiem Sądu Rejonowego w J., co mogłoby negatywnie wpływać na opinię o przebiegu postępowania i wzbudzać wątpliwości co do bezstronności sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w J. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 36/16 POSTANOWIENIE Dnia 24 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie z oskarżenia prywatnego M. P. o czyny z art. 212 § 2 k.k. po rozpoznaniu wniosku Sądu Rejonowego w J. z dnia 30 marca 2016 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 30 marca 2016 r. Sąd Rejonowy w J. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy z oskarżenia prywatnego M. P. dotyczącej czynów z art. 212 § 2 k.k. Uzasadniając wystąpienie, Sąd Rejonowy w J. stwierdził, że orzekanie w sprawie przez sąd właściwy, wobec faktu, że oskarżycielką prywatną jest w niej pracownik tego sądu, mogłoby negatywnie wpływać na opinię o przebiegu postępowania przed Sądem Rejonowym w J. oraz wzbudzić powszechne wątpliwości, co do bezstronności tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości nie zasługuje na uwzględnienie.
2 Odstąpienie od reguły rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawieniu sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobro wymiaru sprawiedliwości. W istocie więc, skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; z dnia 26 lutego 2007 r., IV KO 11/07, LEX nr 568451). Nie można, co do zasady, uznać, że sytuacja taka powstaje tylko z tego powodu, że oskarżycielem prywatnym w procesie karnym jest osoba znana sędziom sądu właściwego do rozpoznania sprawy wyłącznie z racji kontaktów o charakterze zawodowym. Sam fakt zatrudnienia oskarżycielki prywatnej w sekretariacie Sądu miejscowo właściwego i związana z tym znajomość niektórych sędziów tego Sądu, nie stanowią jeszcze dostatecznej przesłanki do uznania, że może powstać wątpliwość, co do obiektywizmu i bezstronności orzekania przez sąd występujący z wnioskiem o zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. Także powzięta przez Sąd Rejonowy w J., ale mająca w istocie charakter abstrakcyjny, obawa odnośnie pojawienia się w opinii publicznej wątpliwości co do braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy w sposób obiektywny, nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” stanowiącym, w rozumieniu art. 37 k.p.k., przesłankę do uwolnienia sądu właściwego miejscowo od obowiązku rozpoznania tej sprawy. Rzeczą sądu jest bowiem takie orzekanie, aby w opinii publicznej nie powstały wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie jest wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- II KO 40/21 2021-06-08Czy w sytuacji, gdy oskarżycielem prywatnym w sprawie jest sędzia sądu właściwego do jej rozpoznania, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- II KO 63/21 2021-08-04Czy fakt, że oskarżycielka prywatna jest notariuszem rozpoznawalnym w lokalnym środowisku prawniczym, uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- V KO 21/26 2026-02-26Czy w sytuacji, gdy oskarżycielka prywatna jest pracownikiem sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy, a zarzucane jej pomówienie dotyczy postępowania, w którym występowała jako pracownik tego sądu, zachodzi uzasa…
- V KO 125/20 2021-01-28Czy w sytuacji, gdy oskarżyciel prywatny jest sędzią sądu, do którego wpłynął akt oskarżenia, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?
- III KO 59/21 2021-10-12Czy relacje zawodowe między oskarżycielem prywatnym (będącym sędzią) a sędziami sądu odwoławczego uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Powołane przepisy
art. 212 § 2 KKart. 37 KPK§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy