V KO 39/24

Izba Karna2024-05-27

Skład orzekający: Jarosław Matras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, oparty na stanie zdrowia oskarżonego uniemożliwiającym mu udział w czynnościach procesowych, jest przedwczesny, jeśli opinia biegłego wskazuje na brak możliwości uczestnictwa w postępowaniu przez określony czas, a dalsza możliwość zależy od przyszłego leczenia i stabilizacji stanu zdrowia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest przedwczesny, gdy stan zdrowia oskarżonego uniemożliwia mu udział w czynnościach procesowych przez określony czas, a możliwość przyszłego uczestnictwa zależy od intensywnego leczenia i stabilizacji stanu zdrowia. Zmiana właściwości sądu nie ma znaczenia, skoro proces i tak nie może się toczyć. Kwestia ta staje się relewantna dopiero po ustaleniu stanu zdrowia oskarżonego po zakreślonym przez biegłego terminie i przy spełnieniu warunku podjęcia leczenia.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Łodzi wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko L. P. innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadnieniem był zły stan zdrowia oskarżonego, który według opinii biegłego kardiologa uniemożliwia mu udział w czynnościach procesowych przez 6 miesięcy. Biegły wskazał, że po intensywnym leczeniu stan zdrowia mógłby się poprawić, umożliwiając udział w postępowaniu przed sądem bliżej miejsca zamieszkania oskarżonego. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku jako przedwczesnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

V KO 39/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie L. P. oskarżonego o czyn z art. 273 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 maja 2024 r. wniosku Sądu Okręgowego w Łodzi o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. [J.J.] UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Łodzi wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania w trybie art. 37 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, sprawy toczącej się przeciwko L. P. W uzasadnieniu postanowienia sąd wskazał, że obecnie zły stan zdrowia oskarżonego uniemożliwia rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Powodem tej oceny była treść opinii biegłego z zakresu kardiologii, który w opinii z dnia 16 marca 2024 r. stwierdził, że obecny stan zdrowia L. P. nie pozwala mu na uczestnictwo w czynnościach procesowych w charakterze oskarżonego przez okres 6 miesięcy od dnia badania, tj. od 12 marca 2024 r. V KO 39/24 2 Jednocześnie biegły zaopiniował, że oskarżony, po podjęciu intensywnego leczenia (pod względem kardiologicznym, pulmonologicznym i diabetologicznym) i ustabilizowaniu stanu zdrowia, mógłby uczestniczyć w postępowaniu sądowym w charakterze oskarżonego - ale przed Sądem Okręgowym znajdującym się bliżej miejsca jego zamieszkania. W ocenie sądu wskazane okoliczności uzasadniają wystąpienie do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie niniejszej sprawy do Sądu Okręgowego w Bielsku - Białej, a więc sądu znajdującego się w pobliżu miejsca zamieszkania oskarżonego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W aktualnym stanie faktycznym wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stanowiący podstawę wystąpienia przepis art. 37 k.p.k. zakłada w swej istocie nadzwyczajność sytuacji warunkującej odstępstwo od zasady rozpoznania sprawy przez miejscowo właściwy sąd, nakazując upatrywanie podstaw takiego rozstrzygnięcia także w potrzebie skutecznego i sprawnego przeprowadzenia procesu. Bezspornie dobro wymiaru sprawiedliwości musi być rozumiane jako podjęcie takich działań, których efektem będzie rozstrzygnięcie sprawy w rozsądnym czasie. Osiągnięcie tego celu utrudnia długotrwała niemożność procedowania wywołana choćby stanem zdrowia oskarżonego. Rzecz jednak w tym, że z opinii biegłego, która stała się zresztą powodem zawieszenia postępowania karnego, wynika, iż obecnie w ogóle (na okres 6 miesięcy od 12 marca 2024 r.) oskarżony nie może uczestniczyć w czynnościach procesowych w charakterze oskarżonego (k. 9274). Zatem zmiana właściwości sądu obecnie nie ma żadnego znaczenia, skoro i tak, z uwagi stan zdrowia oskarżonego, proces nie może się toczyć przed żadnym sądem. Okoliczność potencjalnej zmiany właściwości sądu w kontekście możliwości sprawnego przeprowadzenia postępowania sądowego rysuje się jako relewantna dopiero po tym jak zostanie ustalony stan zdrowia oskarżonego po zakreślonym przez biegłego terminie, przy spełnieniu dodatkowego warunku, iż oskarżony będzie chciał wdrożyć intensywne leczenie wskazane przez biegłego. Obecnie więc nie ma żadnego powodu, aby dokonywać zmiany właściwości sądu w trybie art. 37 k.p.k. Wniosek w tym zakresie jest przedwczesny. V KO 39/24 3 Już na marginesie stwierdzić trzeba, że załączona do akt sprawy opinia biegłego J.K., na którą w swoim wniosku powołuje się sąd właściwy, jest opinią niepełną. Podkreślić trzeba, że biegły w swojej opinii niekategorycznie wypowiedział się co do kwestii możliwości stawiennictwa oskarżonego przed Sądem Okręgowym w Bielsku Białej czy Rybniku (por. pytanie 1 c postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 19 lutego 2024 r. k. 9258). Brak jest bowiem kategorycznego stwierdzenia biegłego, że po wskazanym przez niego terminie 6 miesięcy oraz intensywnym leczeniu kardiologicznym, pulmonologicznym i diabetologicznym oskarżony w ogóle uzyska zdolność udziału w postępowaniu karnym albo choćby jego udział będzie możliwy wówczas, gdy postępowanie sądowe toczyć się będzie przed sądem mającym siedzibę blisko jego miejsca zamieszkania. W opinii wskazano wyłącznie, że „wydaje się, iż po ustabilizowaniu schorzeń wyżej wymienionych, oskarżony mógłby uczestniczyć w charakterze oskarżonego w postępowaniu sądowym w Sądzie Okręgowym znajdującym się bliżej miejsca zamieszkania oskarżonego tj. Rybniku lub Bielsku Białej”. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 273 KKart. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy