V KO 45/22
Izba Karna2022-06-21
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sąd niższej instancji rozpoznaje zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa dotyczącego nieprawidłowości w postępowaniu przygotowawczym, które doprowadziło do wniesienia aktu oskarżenia do sądu wyższej instancji, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek sądu rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest zasadny. Instytucja ta powinna znaleźć zastosowanie, gdy skierowanie sprawy do sądu właściwego według przepisów ogólnych godziłoby w prawidłowość rozpoznania sprawy, wpływając negatywnie na dobro wymiaru sprawiedliwości. W badanej sprawie, ze względu na podrzędność instancyjną między sądem rejonowym a sądem okręgowym, społeczny odbiór rozpoznania zażalenia przez sąd rejonowy mógłby być negatywny i budzić wątpliwości co do obiektywizmu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Ł. rozpoznał zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa dotyczącego nieprawidłowości w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez CBA pod nadzorem Prokuratury Okręgowej w Ł. Postępowanie to doprowadziło do wniesienia aktu oskarżenia do Sądu Okręgowego w Ł. Sąd Rejonowy w Ł. uznał, że ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości sprawę powinien rozpoznać inny sąd równorzędny i zwrócił się z takim wnioskiem do Sądu Najwyższego na podstawie art. 37 k.p.k. Uzasadnieniem był fakt, że sąd bezpośrednio nadrzędny dla Sądu Rejonowego w Ł. to Sąd Okręgowy w Ł., a akt oskarżenia w sprawie, której dotyczyły nieprawidłowości, wniesiono właśnie do tego sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R..Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 45/22 POSTANOWIENIE Dnia 21 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 czerwca 2022 r., sprawy rozpoznania zażalenia pokrzywdzonego C. N. na postanowienie o umorzeniu śledztwa Prokuratora Prokuratury Okręgowej w B. z dnia 10 grudnia 2021 r.,sygn. akt PO I Ds. (…) w przedmiocie wystąpienia Sądu Rejonowego w Ł. o przekazanie sprawy V Kp (…) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R.. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Ł. rozpoznając zażalenie na postanowienie z dnia 10 grudnia 2021 r. w sprawie umorzenia śledztwa dotyczącego nieprawidłowości, które miały wystąpić podczas postępowania przygotowawczego prowadzonego przez CBA pod nadzorem Prokuratury Okręgowej w Ł., w wyniku którego wniesiono do Sądu Okręgowego w Ł. aktu oskarżenia, doszedł do wniosku, że ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości sprawę powinien rozpoznać inny sąd równorzędny. Sąd wydał w dniu 28 kwietnia 2022 r., V Kp (…), postanowienie, w którym zwrócił się z takim wnioskiem na podstawie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego. Uzasadnił go tym, że sądem bezpośrednio nadrzędnym jest dla Sądu Rejonowego w Ł. Sąd Okręgowy w Ł.. Tymczasem akt oskarżenia w sprawie, w której wystąpiły nieprawidłowości będące przedmiotem umorzonego śledztwa wniesiony został do Sądu Okręgowego w Ł. Taka konfiguracja procesowa może budzić wątpliwości co
2 do bezstronności Sądu Rejonowego i wpłynąć negatywnie na społeczne zaufanie co do bezstronności Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Ł. jest zasadny. W badanej sprawie umorzono śledztwo dotyczące nieprawidłowości w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez CBA pod nadzorem Prokuratury Okręgowej w Ł., które to postępowanie doprowadziło do wniesienia do Sądu Okręgowego w Ł. aktu oskarżenia. W związku z tym, że Sąd Rejonowy W Ł. jest Sądem podrzędnym w stosunku do Sądu Okręgowego w Ł., rozpoznanie przez ten Sąd zażalenia na postanowienie o umorzenie śledztwa dotyczącego tych nieprawidłowości może budzić wątpliwości co do jego obiektywizmu. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego, wykładnia art. 37 k.p.k. nie może być rozszerzająca, a nadużywanie art. 37 k.p.k. mogłoby prowadzić do podważenia zaufania do niezależności sądów i bezstronności sędziów. Niemniej jednak instytucja przewidziana w art. 37 k.p.k. powinna znaleźć zastosowanie w sytuacjach, w których skierowanie sprawy do sądu właściwego według przepisów ogólnych godziłoby w szeroko pojętą prawidłowość rozpoznania sprawy, wpływając negatywnie na dobro wymiaru sprawiedliwości. W badanej sprawie taka sytuacja zachodzi. Ze względu na podrzędność instancyjną między wymienionymi Sądami, społeczny odbiór rozpoznania zażalenia na umorzenie śledztwa przez Sąd Rejonowy w Ł. może być negatywny. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 103/19 2019-09-26Czy w sytuacji, gdy sędzia Sądu Okręgowego w K. jest podejrzewany o popełnienie przestępstwa przekroczenia uprawnień, a sąd właściwy miejscowo do rozpoznania zażalenia na umorzenie śledztwa jest sądem niższego szczebla,…
- V KO 113/22 2023-02-09Czy w sytuacji, gdy zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa dotyczy czynów przypisywanych sędziemu orzekającemu w danym sądzie, a sędziowie tego sądu pozostają w bliskich relacjach zawodowych i towarzyskich, zach…
- II KO 131/25 2025-07-11Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy postępowanie dotyczy czynów polegających na sporządzeniu nierzetelnych opinii przez bie…
- IV KO 58/25 2025-06-12Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu na postanowienie o umorzeniu śledztwa dotyczą sędziów sądu miejscowo właściwego do rozpoznania tego zażalenia, a także przełożonego tych sędziów, zachodzi podstawa do przekazania s…
- IV KO 26/13 2013-04-24Czy w sytuacji, gdy zarzuty w postępowaniu karnym dotyczą sędziów sądu wyższej instancji, a sąd właściwy do rozpoznania zażalenia na umorzenie śledztwa ma z nimi kontakty służbowe i towarzyskie, należy przekazać sprawę i…
Powołane przepisy
art. 37 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy