IV KO 103/19
Izba Karna2019-09-26
Skład orzekający: Piotr Mirek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sędzia Sądu Okręgowego w K. jest podejrzewany o popełnienie przestępstwa przekroczenia uprawnień, a sąd właściwy miejscowo do rozpoznania zażalenia na umorzenie śledztwa jest sądem niższego szczebla, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Wniosek Sądu Rejonowego w K. jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Sytuacja, w której wydano postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego, które miałoby dotyczyć sędziego Sądu Okręgowego w K. (sądu nadrzędnego nad sądem właściwym miejscowo do rozpoznania zażalenia), powoduje, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w K. Dla uniknięcia sytuacji mogącej wywoływać negatywną ocenę pracy wymiaru sprawiedliwości, celowym jest przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego, w stosunku do którego sądem wyższego szczebla nie jest Sąd Okręgowy w K.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi sprawy dotyczącej zażalenia R. P. na postanowienie o umorzeniu śledztwa. Śledztwo dotyczyło możliwości popełnienia przez sędziego Sądu Okręgowego w K. przestępstwa przekroczenia uprawnień. Sąd Rejonowy uznał, że sytuacja ta może rodzić w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w K., jako że Sąd Okręgowy jest sądem nadrzędnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 103/19 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 września 2019 r., wniosku Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 sierpnia 2019 r., sygn. akt III Kp (…), o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu p o s t a n o w i ł uwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R.. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2019 r. Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi, w trybie art. 37 k.p.k., sprawy dotyczącej zażalenia R. P. na postanowienie o umorzeniu śledztwa, zainicjowanego zawiadomieniem skarżącego o możliwości popełnienia przez sędziego Sądu Okręgowego w K. E. F. przestępstwa przekroczenia uprawnień. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w K. jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy w omawianym trybie może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać
2 uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu Rejonowego, że sytuacja w której wydano postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego, które miałoby dotyczyć sędziego Sądu Okręgowego w K., a więc sądu nadrzędnego nad sądem właściwym miejscowo do rozpoznania zażalenia, powoduje, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w K. , co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, mimo braku oparcia w systemie organizacyjnym sądownictwa powszechnego, w odbiorze społecznym nadzór orzeczniczy sądów wyższych instancji jest postrzegany jako nadzór hierarchiczny, czy też służbowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2019 r., IV KO 82/19). Stąd też, dla uniknięcia sytuacji mogącej wywoływać negatywną ocenę pracy wymiaru sprawiedliwości, celowym jest przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego, w stosunku do którego sądem wyższego szczebla nie jest Sąd Okręgowy w K.. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 58/25 2025-06-12Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu na postanowienie o umorzeniu śledztwa dotyczą sędziów sądu miejscowo właściwego do rozpoznania tego zażalenia, a także przełożonego tych sędziów, zachodzi podstawa do przekazania s…
- V KO 45/22 2022-06-21Czy w sytuacji, gdy sąd niższej instancji rozpoznaje zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa dotyczącego nieprawidłowości w postępowaniu przygotowawczym, które doprowadziło do wniesienia aktu oskarżenia do sądu w…
- IV KO 111/19 2019-10-02Czy w sytuacji, gdy postępowanie dotyczy zgłoszonego przez stronę przekroczenia uprawnień przez sędziów sądu właściwego, a sędziowie ci są znani pozostałym sędziom, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi r…
- IV KO 26/13 2013-04-24Czy w sytuacji, gdy zarzuty w postępowaniu karnym dotyczą sędziów sądu wyższej instancji, a sąd właściwy do rozpoznania zażalenia na umorzenie śledztwa ma z nimi kontakty służbowe i towarzyskie, należy przekazać sprawę i…
- I KO 4/23 2023-01-17Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziów sądu, w którym toczy się postępowanie, a także sędziów sądu wyższej instancji, a skarżąca podnosi zarzuty niedopełnienia obowiązków przez te osoby, zachodzą podstawy do przekaza…
Powołane przepisy
art. 37 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy