V KO 59/18

Izba Karna2018-08-23

Skład orzekający: Jarosław Matras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy przedmiotem oceny w ramach decyzji o odmowie wszczęcia śledztwa są okoliczności dotyczące zachowania sędziego sądu, kontrola odwoławcza tej decyzji przez ten sam sąd, w którym pełni służbę ten sędzia, może budzić wątpliwości co do obiektywności i uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi?
Ratio decidendi
Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione, gdy okoliczności sprawy mogą negatywnie oddziaływać na dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym gdy mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Dotyczy to sytuacji, w której sąd ma kontrolować decyzję prokuratora dotyczącą zachowania sędziego tego samego sądu, co może być postrzegane jako stworzenie sytuacji kreującej nieobiektywną kontrolę odwoławczą, nawet jeśli podejrzenia są niezasadne.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w P. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. Przedmiotem śledztwa miało być przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. (nadużycie władzy), którego miał dopuścić się sędzia tego sądu poprzez sfałszowanie protokołu rozprawy. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek koniecznością wyeliminowania zastrzeżeń co do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę III Kp …/18 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KO 59/18 POSTANOWIENIE Dnia 23 sierpnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie zażalenia K.B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej z dnia 29 marca 2018 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, sygn. akt PR 1Ds...2018.8 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 sierpnia 2018 r. wniosku Sądu Rejonowego w P. z dnia 2 lipca 2018 r. o przekazanie sprawy o sygn. akt III Kp …/18 innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę III Kp …/18 przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 2 lipca 2018 r. Sąd Rejonowy w P. wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. sprawy wszczętej zażaleniem K.B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej z dnia 29 marca 2018 r. o odmowie wszczęcia śledztwa (sygn. akt PR 1Ds. ….2018.8) w sprawie o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k., jakiego dopuścić się miała sędzia orzekająca w tamtejszym sądzie oraz zatrudniony tamże urzędnik. W uzasadnieniu postanowienia sąd ten wskazał, że czyn stanowiący przedmiot niniejszego postępowania miał polegać na sfałszowaniu przez sędziego treści protokołu rozprawy. Jak w dalszej części rozważań wskazał sąd występujący z wnioskiem, 2 podmiotowe uwarunkowania tej sprawy determinują konieczność przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu celem wyeliminowania jakichkolwiek zastrzeżeń, co do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek jest zasadny. Przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. winno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują okoliczności, które mogą negatywnie oddziaływać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, na dobro wymiaru sprawiedliwości. Chodzi tu zwłaszcza o tego rodzaju sytuacje, których ocena może stwarzać w opinii społecznej przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, LEX nr 549423). Istotne jest, że dokonując ocen na tej płaszczyźnie należy odwołać się do ocen powziętych przez postronnego, obiektywnego obserwatora takiego procesu. Analizując okoliczności tej sprawy trzeba przyznać rację sądowi właściwemu, że skoro przedmiotem ocen w ramach decyzji o odmowie wszczęcia śledztwa były okoliczności dotyczące zachowania sędziego Sądu Rejonowego orzekającego w sprawie tego sądu o sygn. III K …/16, to dokonanie kontroli odwoławczej tej procesowej decyzji prokuratora przez ten sąd, w którym pełni służbę sędzia, co do którego skierowano zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa może być postrzegane jako stworzenie sytuacji kreującej nieobiektywną kontrolę odwoławczą, a taka ocena może być wyrażana także u postronnego obserwatora. Wprawdzie zawiadamiający o przestępstwie, na co wskazuje wprost lektura materiału dowodowego, fakt popełnia przestępstwa przez sędziego prowadzącego postępowanie karne, w którym oskarżonym był właśnie zawiadamiający, wywodzi w oparciu o własne negatywne odczucia związane z kierunkiem i rolą procesową, jaka mu w tym postępowaniu przypadła, to istotne jest, na co wskazano powyżej, że kontrola postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa przez sąd, w którym pełni sędzia co do którego zawiadomienie złożono, może wzbudzać wątpliwości co do jej obiektywności. W celu usunięcia takich – nawet niezasadnych – podejrzeń celowe było przekazanie tej sprawy do Sądu Rejonowego w L. Z tych powodów orzeczono jak w postanowieniu. 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 231 § 1 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy