V KO 59/23

Izba Karna2023-09-07

Skład orzekający: Waldemar Płóciennik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego złożony przez skazanego osobiście, bez podpisu adwokata lub radcy prawnego, może zostać uwzględniony, a skazany może zostać zwolniony od opłaty od wniosku i wyznaczony mu obrońca z urzędu, jeśli nie wykaże swojej niezdolności do poniesienia kosztów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu ani wniosku o zwolnienie od opłaty od wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ skazany nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony z wyboru ani kosztów sądowych. Wniosek o wznowienie postępowania, złożony osobiście przez skazanego, nie spełnia wymogów formalnych, gdyż powinien być sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego.
Stan faktyczny
Skazany P. J. złożył osobisty wniosek o wznowienie postępowania karnego, wniósł także o wyznaczenie obrońcy z urzędu i zwolnienie od opłaty od wniosku. Skazany nie uzasadnił tych wniosków ani nie zareagował na wezwanie Sądu Najwyższego do uzupełnienia braków i wykazania swojej niezdolności do ponoszenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu i zwolnienie od opłaty, wzywając do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wznowienie postępowania przez sporządzenie go przez adwokata lub radcę prawnego i uiszczenie opłaty.

Pełny tekst orzeczenia

V KO 59/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie z wniosku P. J. skazanego z art. 158 § 3 k.k. o wznowienie postępowania karnego zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. akt II AKa 224/22, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 września 2023 r., wniosków skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu oraz zwolnienie od opłaty od wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 78 § 1 k.p.k. w zw. z art. 81 § 1 k.p.k. a contrario oraz art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. 2023.123 t.j. z dnia 16.01.2023 r.) p o s t a n o w i ł 1. nie uwzględnić wniosku skazanego P. J. o wyznaczenie mu w postępowaniu o wznowienie postępowania obrońcy z urzędu oraz wniosku o zwolnienie go od opłaty od wniosku o wznowienie postępowania; 2. wezwać skazanego do uzupełnienia, w terminie 7 dni od otrzymania pisma, braków formalnych wniosku o wznowienie postępowania przez sporządzenie i podpisanie tego wniosku przez adwokata albo radcę prawnego oraz uiszczenie opłaty od wniosku w wysokości 150 złotych, pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku. UZASADNIENIE V KO 59/23 2 W dniu 29 maja 2023 r., pod sygnaturą akt V KO 59/23, zarejestrowany został osobisty wniosek skazanego P. J. o wznowienie postępowania karnego zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. akt II AKa 224/22. W piśmie tym skazany wniósł także o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu oraz o zwolnienie go od kosztów sądowych – przy czym wnioski te nie zostały uzasadnione. Pismem z dnia 29 czerwca 2023 r. wezwano skazanego do wykazania w terminie 7 dni od otrzymania tego pisma, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru i uiszczenia opłaty od wniosku o wznowienie postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu, pod rygorem niekorzystnych skutków procesowych. Chociaż pismo to doręczono skazanemu w dniu 5 lipca 2023 r. ( k – 19 akt SN), do chwili obecnej nie wywołało ono żadnej reakcji wnioskodawcy. Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.k. oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby mu wyznaczono obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez istotnego uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. W związku z tym, że skazany nie podjął nawet próby wykazania, że nie jest ponieść kosztów obrony z wyboru, jego wniosek w tej mierze nie mógł zostać uwzględniony. Podobnie rzecz się ma z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, a ściślej rzecz biorąc, na tym etapie postępowania, od opłaty od wniosku o wznowienie postępowania, która jest przewidziana w art. 15 ust. 1 pkt 10 wskazanej wcześniej ustawy o opłatach w sprawach karnych. Przepis art. 17 ust. 1 tej ustawy stanowi, że do zwolnienia od opłat stosuje się odpowiednio przepisy o zwolnieniu od kosztów postępowania karnego. Odwołując się zatem do art. 624 § 1 k.p.k. stwierdzić trzeba, że sąd może zwolnić oskarżonego w całości lub w części od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, jeżeli istnieją podstawy do uznania, że uiszczenie ich byłoby dla niego zbyt uciążliwe, ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów, jak również wtedy, gdy przemawiają za tym względy słuszności. Także i w tej mierze skazany pozostawał całkowicie bierny, ponieważ swojego wniosku nie uzasadnił i nie zareagował na pismo Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2023 r. V KO 59/23 3 Zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k., wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony przez adwokata albo radcę prawnego. Osobiste pismo skazanego nie spełnia tego warunku, dlatego należało wezwać skazanego do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych tego pisma przez sporządzenie i podpisanie wniosku przez adwokata albo radcę prawnego – ustanowionego z wyboru oraz uiszczenie opłaty od wniosku w kwocie 150 złotych, pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku. (K.G.) [ł.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 158 § 3 KKart. 78 § 1 KPKart. 81 § 1 KPKart. 624 § 1 KPKart. 17 ust. 1art. 15 ust. 1art. 545 § 2 KPK§ 3§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy