V KO 61/23
Izba Karna2023-07-27
Skład orzekający: Małgorzata Bednarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy osoba wnosząca zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa jest policjantem znanym w danej miejscowości, a osoba, której dotyczy śledztwo, jest również związana z tą miejscowością, należy przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek sądu rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu zasługuje na uwzględnienie. Instytucja przekazania sprawy ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana, gdy przemawiają za tym szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Okoliczności, takie jak powiązania zawodowe uczestników postępowania z sądem miejscowo właściwym, mogą wpływać na swobodę orzekania lub budzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu sądu, nawet jeśli są one mylne.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w S. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku było to, że osoba wnosząca zażalenie jest policjantem znanym w S., a osoba, której dotyczyło śledztwo, również jest z tą miejscowością powiązana. Sąd Rejonowy uznał, że takie powiązania mogą wpływać na obiektywizm rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Rejonowego w S. i postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Łowiczu.Pełny tekst orzeczenia
V KO 61/23 POSTANOWIENIE Dnia 27 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie P.J. zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa z 16 listopada 2022 r., sygn. akt […]Ds. […] po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 lipca 2023 r. wniosku Sądu Rejonowego w S. z 19 maja 2023 r., sygn. akt II Kp 15/23 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego w S. sygn. akt II Kp 15/23 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Łowiczu UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z 19 maja 2023 r., sygn. akt II Kp 15/23 zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy P.J. w przedmiocie zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa z 16 listopada 2022 r., sygn. akt […]Ds. […] innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swój wniosek Sąd Rejonowy w S. wskazał, że P.J., który wniósł do tam. sądu zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa z 16
V KO 61/23 2 listopada 2022 r., sygn. akt […] s. […] jest znanym w S. policjantem, zaś osobą, która miała się dopuścić się przestępstwa jest (…). Na posiedzeniu wyznaczonym na rozpoznanie zażalenia skarżący złożył oświadczenie, że jego zdaniem zażalenie nie powinna być rozpoznawana przez Sąd Rejonowy w S., w uzasadnieniu stanowiska wskazując, że postępowanie przygotowawcze w sprawie nie było prowadzone przez prokuraturę właściwą miejscowo, gdyż czyny, które były przedmiotem śledztwa miały być popełnione przez (…). Sąd Najwyższy, zważył co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w S. zasługuje na uwzględnienie. Instytucja unormowana w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątku od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tego względu jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. W orzecznictwie przyjmuje się, że do okoliczności przemawiających za przekazaniem sprawy należą okoliczności, które mogą wpływać na swobodę orzekania sądu miejscowo właściwego, czy też takie, które mogą powodować w odbiorze społecznym - nawet mylne - przekonanie o niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego jej osądzenia (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10). W przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu Najwyższego zaistniały przesłanki przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Przedmiotem rozpoznania ma być sprawa, w której uczestnikami postępowania są osoby powiązane z sądem miejscowo właściwym z uwagi na konfigurację zawodową. To może wywoływać u zewnętrznych obserwatorów przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (tak: postanowienie SN z 29.03.2023 r., III KO 14/23, LEX nr 3581444). Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga więc, by zażalenie rozpoznał inny równorzędny sąd. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [MT] [as]
V KO 61/23 3
Powiązane orzeczenia
- II KO 2/12 2012-02-02Czy w sytuacji, gdy zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa dotyczy czynności procesowych sędziego sądu miejscowo właściwego do rozpoznania tego zażalenia, zachodzą uzasadnione podstawy do przekazania sprawy inne…
- I KO 28/23 2023-05-29Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziego sądu okręgowego, a zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa w jego sprawie wpłynęło do sądu rejonowego właściwego dla tego sądu okręgowego, zachodzi potrzeba przekazania sprawy i…
- IV KO 104/18 2018-12-20Czy w sytuacji, gdy stroną postępowania jest Prezes Sądu Rejonowego, a organem rozpoznającym zażalenie jest Sąd Okręgowy, istnieje potrzeba przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru spraw…
- V KO 136/25 2025-08-07Czy w sytuacji, gdy zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczy sędziego sądu właściwego miejscowo do rozpoznania zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądow…
- IV KO 58/25 2025-06-12Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu na postanowienie o umorzeniu śledztwa dotyczą sędziów sądu miejscowo właściwego do rozpoznania tego zażalenia, a także przełożonego tych sędziów, zachodzi podstawa do przekazania s…
Powołane przepisy
art. 37 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy