V KO 69/19

Sygn. akt V KO 69/19 POSTANOWIENIE Dnia 12 sierpnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie zażalenia K. N. na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego o czyny z art. 231 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 sierpnia 2019 r. wniosku Sądu Rejonowego w S. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę zażalenia K.N. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w D. z dnia 11 czerwca 2019 r., PR Ds. (…) przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w S. , postanowieniem z dnia 16 lipca 2019 r., IV Kp (…), wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, sprawy zażalenia K.N. na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego o czyny z art. 231 § 1 k.k. W uzasadnieniu postanowienia o wystąpieniu z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. wskazano, że sprawa jaką ma rozpoznać ten Sąd Rejonowy dotyczy zażalenia na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w D. z dnia 11 czerwca 2019 r., PR Ds. (…), którym odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez prokuratorów prokuratur rejonowych i okręgowych okręgu (…), oraz sędziów sądów okręgu (…) w okresie od dnia 16 grudnia 2009 r. do dnia 18 marca 2019 r., tj. przestępstwa 2 określonego w art. 231 § 1 k.k. Podkreślono, że zawiadomienie dotyczyło sędziów Sądu Okręgowego w S. (IV Wydziału odwoławczego), prokuratorów Prokuratury Rejonowej w S. oraz sędziów Sądu Rejonowego w S., orzekających zarówno w wydziale, w którym zażalenie to miałoby zostać rozpoznane, jak i z wydziałów cywilnych tego sądu. Zaznaczono przy tym, że wiele z tych osób utrzymuje ze sobą kontakty służbowe i koleżeńskie. W tej sytuacji rozpoznanie zażalenia przez sąd właściwy, z pominięciem powyższych okoliczności, mogłoby rodzić wątpliwości co do tego, czy sprawa zażalenia została rozpoznana w sposób bezstronny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przekonanie sądu występującego z wnioskiem jakoby dobro wymiaru sprawiedliwości wymagało w tej sprawie przekazania jej innemu sądowi równorzędnemu znajduje oparcie w art. 37 k.p.k. i okolicznościach tej sprawy. Skorzystanie przez Sąd Najwyższy z uprawnienia określonego we wskazanym wyżej unormowaniu, jako wyjątek od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji), może nastąpić co prawda tylko wyjątkowo – gdy występują takie okoliczności, które mogą negatywnie wpływać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, na ocenę sposobu funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, bez względu na rodzaj i treść ostatecznie wydanego orzeczenia. Dobro wymiaru sprawiedliwości może być podstawą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu między innymi w takich sytuacjach, w których postronny, obiektywnie oceniający okoliczności procesowe sprawy, obserwator postępowania, świadomy jednak podstawowych reguł rządzących procesem karnym, oraz roli i umiejscowienia organów postępowania, miałby uzasadnione wątpliwości co do tego, czy właściwy sąd jest w stanie sprawę taką w sposób obiektywny i bezstronny rozpoznać. Nie chodzi tu więc tylko o odbiór rozstrzygania sprawy przez sąd właściwy przez którąkolwiek ze stron postępowania, choć odczucie to także powinno zostać uwzględnione przy dokonywaniu szerokiej oceny badania sprawy przez taki sąd. Z takimi właśnie okolicznościami mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Osób, których dotyczyło zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, wykonywane przez nich funkcje i relacje służbowe, powodują, że sprawę zażalenia powinien rozpoznać sąd inny niż występujący z inicjatywą Sąd Rejonowy w S.. 3 Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak na wstępie i przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S..