V KO 90/19
Izba Karna2019-10-15
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa dotyczą sposobu prowadzenia postępowania przez sędziów sądu, w którym toczy się postępowanie w przedmiocie zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie zasługiwał na uwzględnienie. Przepis art. 37 k.p.k. powinien być wykładany restrykcyjnie, a okoliczności sprawy muszą dowodzić, że pozostawienie jej właściwemu sądowi nie służy „dobru wymiaru sprawiedliwości”. W niniejszej sprawie zarzuty dotyczyły sposobu prowadzenia postępowania i wykonywania obowiązków służbowych przez określone osoby, w tym sędziów Sądu Okręgowego w Ś., a ocena prawidłowości tych czynności mieści się w ramach kontroli odwoławczej właściwego sądu.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Ś. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia J.R. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek uzasadniono tym, że skarżone orzeczenie dotyczyło przestępstw popełnionych m.in. przez sędziów Sądu Okręgowego w Ś., co mogło rodzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Okręgowego w Ś. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 90/19 POSTANOWIENIE Dnia 15 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie z zażalenia J.R. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 30 maja 2019 r., PR 1Ds (…) o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 października 2019 r. wniosku Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 18 września 2019 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario. p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 września 2019 r. Sąd Okręgowy w Ś. wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania innemu sądowi równorzędnemu, w trybie art. 37 k.p.k., sprawy o sygn. akt III Kp (…), zainicjowanej zażaleniem J.R. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 30 maja 2019 r., PR 1Ds (…) o odmowie wszczęcia śledztwa. Odmowa wszczęcia śledztwa dotyczyła przestępstwa z art. 258 §1 k.k., art. 231 § 1 k.k. i in., których dopuścić się mieli funkcjonariusze publiczni, w tym m.in. funkcjonariusze z Komisariatu […] Policji w W., Komendy Miejskiej Policji w W., prokuratorzy Prokuratury Rejonowej w W., prokuratorzy oraz asesor Prokuratury Rejonowej
2 w K., prokuratorzy Prokuratury Okręgowej w Ś., sędziowie Sądu Rejonowego w W., a także sędziowie Sądu Okręgowego w Ś.. W uzasadnieniu postanowienia sąd ten wskazał, że procedowanie w przedmiocie zażalenia J.R. przez sąd właściwy, w sytuacji, gdy skarżone orzeczenie dotyczy sprawy przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków m.in. przez sędziów orzekających w tym właśnie sądzie, a także ich udziału w niesprecyzowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw, może zrodzić w opinii publicznej przeświadczenie o braku obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Przepis art. 37 k.p.k. określający możliwość odstępstwa od zasady rozpoznania sprawy przez miejscowo właściwy sąd, winien być wykładany w sposób restryktywny. Analiza okoliczności sprawy musi dowodzić, że pozostawienie tej sprawy do rozpoznania właściwemu sądowi nie będzie służyło „dobru wymiaru sprawiedliwości”. Dokonując takiej analizy okoliczności Sąd Najwyższy wystąpienia przesłanki uzasadniającej uwzględnienie wniosku nie stwierdził. Kwestia stanowiąca przedmiot rozpoznania sprawy dotyczy wyłącznie oceny zasadności postanowienia prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa m.in. o czyn z art. 258 § 1 k.k. czy 231 § 1 k.k. Rzecz w tym, że zaistnienia szeregu przestępstw na szkodę J.R., których dopuścić się mieli zarówno funkcjonariusze policji, jak i prokuratorzy czy sędziowie, zawiadamiający upatruje wyłącznie w odmiennej ocenie prawidłowości toczącego się postępowania i dokonywanych w jego ramach czynności procesowych, w sytuacji gdy weryfikacja prawidłowości takich czynności jest możliwa tylko w drodze wnoszonych środków odwoławczych. Trzeba stanowczo podkreślić, że wskazane w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa działanie wymienionych osób, nastąpiło w ramach przysługujących im kompetencji, a podejmowane czynności podlegały, w wypadku sędziów prowadzących postępowanie, czy wykonujących czynności incydentalne, kontroli merytorycznej sądu wyższego rzędu. Stawiane, w tym postępowaniu zarzuty dotyczą zatem sposobu prowadzenia postępowania, a więc wykonywania obowiązków służbowych przez określone osoby, w tym zwłaszcza sędziów Sądu Okręgowego w Ś. i ten aspekt prawny uwypuklił prokurator odmawiając wszczęcia
3 śledztwa. Kontrola odwoławcza wywołana zażaleniem winna więc ograniczyć się do ustalenia czy ten pogląd prawny jest prawidłowy. Oceny takiej może dokonać właściwy do rozpoznania zażalenia sąd, albowiem taka ocena musi mieć wymiar generalny a nie może być związana z osobami, co do których zawiadomienie złożył skarżący. Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. as
Powiązane orzeczenia
- IV KO 87/20 2020-09-29Czy w sytuacji, gdy sąd ma rozpoznać zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie popełnienia przestępstwa przez sędziego tego samego sądu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu…
- V KO 104/17 2017-12-20Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa są zarzuty dotyczące sędziów sądu właściwego lub sądu bezpośrednio nadrzędnego, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądow…
- IV KO 8/20 2020-02-05Czy w sytuacji, gdy strona złożyła zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczące zachowań sędziów, a sąd właściwy miejscowo do rozpoznania zażalenia jest sądem, w którym orzekają ci sędzio…
- III KO 136/23 2023-12-20Czy w sytuacji, gdy sąd właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o przekroczenie uprawnień przez sędziego, obawia się o postrzeganie swojej bezstronności, zachodzą podstaw…
- IV KO 178/19 2020-01-24Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy przedmiotem rozpoznania jest zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa z powodu prz…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 258 §1 KKart. 231 § 1 KKart. 258 § 1 KK§1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy