V KRN 286/68

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty (sprawozdawca).Sędziowie: S. Dąbrowski, H. Kempisty.Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Furmankiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stefana K., oskarżonego z art. 30 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434), po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prokuratora Generalnego PRL na korzyść oskarżonego od wyroku Sądu Powiatowego w Częstochowie z dnia 6 lutego 1968 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 2, 388 § 1 i 432 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary dodatkowej orzeczonej względem oskarżonego Stefana K. z mocy art. 31 § 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434) (...).Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej od prawomocnego wyroku Sądu Powiatowego w Częstochowie z dnia 6 lutego 1968 r., założona na korzyść oskarżonego Stefana K., zarzuciła temu wyrokowi na podstawie art. 371 pkt 1 k.p.k. obrazę prawa materialnego polegającą na orzeczeniu względem nieletniego Stefana K. - na podstawie art. 31 § 6 k.k. - kary dodatkowej zakazu nadania uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych, mimo że przepis art. 70 k.k. nie przewiduje takiej kary, i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary dodatkowej orzeczonej z mocy art. 31 § 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Sąd Powiatowy w Częstochowie wyrokiem z dnia 6 lutego 1968 r. uznał Stefana K. za winnego przestępstwa z art. 30 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434) polegającego na tym, że dnia 1 września 1967 r. w Z., prowadząc motocykl w stanie nietrzeźwym, najechał na stojący po prawej stronie ulicy samochód osobowy marki "Moskwicz", i za czyn ten - przyjmując, że działał on z rozeznaniem - skazał go na podstawie art. 70 i 73 § 1 i 2 k.k. na umieszczenie w zakładzie poprawczym z zawieszeniem tego umieszczenia tytułem próby na okres 2 lat i z oddaniem pod dozór odpowiedzialny rodziców. Ponadto Sąd z mocy art. 31 § 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434) orzekł zakaz nadania oskarżonemu prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat.Wyrok ten, który uprawomocnił się wobec niezaskarżenia go, jest wadliwy w części dotyczącej orzeczenia o karze dodatkowej. Oskarżony Stefan K. bowiem urodził się, jak wynika z jego danych osobowych oraz dołączonego do akt Sądu Najwyższego skróconego odpisu aktu urodzenia, który ujawniono w trybie art. 389 § 3 k.p.k., dnia 2 października 1950 r. W chwili więc popełnienia przypisanego mu czynu, a także w czasie wszczęcia postępowania karnego oskarżony nie miał ukończonych 17 lat.W tym stanie rzeczy Sąd prawidłowo skazał oskarżonego na podstawie art. 70 k.k. na umieszczenie w zakładzie poprawczym. Natomiast orzeczenie względem nieletniego kary dodatkowej przewidzianej w art. 31 § 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434) było niedopuszczalne. W razie bowiem skazania nieletniego nie orzeka się żadnych kar dodatkowych. Jedynym wyjątkiem od tej zasady są przepisy art. 76 § 2 i 77 k.k., które zezwalają na stosowanie do nieletnich wymienionych w art. 76 § 1 i 77 k.k. kary dodatkowej przewidzianej w art. 44 lit. e) k.k. Inne kary dodatkowe nie mogą być orzekane nawet względem nieletnich wymienionych w art. 76 § 1 i 77 k.k. Wynika to z tego, że kary dodatkowe są także karami, nieletnich zaś - stosownie do art. 69-78 k.k. - nie wolno karać, lecz należy do nich stosować środki poprawcze lub wychowawcze. Wyjątek od tej zasady został wprowadzony dla nieletnich wymienionych w art. 76 § 1 i 77 k.k. Jest on usprawiedliwiony ich wiekiem w dacie wszczęcia postępowania karnego (art. 76 § 1) lub rozpoczęcia wykonywania wyroku skazującego na umieszczenie w zakładzie poprawczym.Z tych względów, gdy zaskarżona część wyroku obraża wyżej wymienione przepisy prawa materialnego, należało orzec jak w sentencji.