V KRN 321/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Dąbrowski. Sędziowie: T. Krokosz (sprawozdawca), K. Wagner.Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Kozakiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana Ernesta S., oskarżonego z art. 2 § 1 w związku z art. 6 lit. b) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prokuratora Generalnego PRL na korzyść oskarżonego od wyroku Sądu Powiatowego w Miastku z dnia 18 kwietnia 1968 r., na podstawie art. 394, 396, 400 § 1, 383 pkt 1 i 2, 388 § 1 i 442 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok w odniesieniu do Jana Ernesta S. i na podstawie art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) postępowanie karne przeciwko temu oskarzonemu umorżył obciążając kosztami postępowania karnego w tej części Skarb Państwa.Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej od prawomocnego wyroku Sądu Powiatowego w Miastku z dnia 18 kwietnia 1968 r. w sprawie Jana Ernesta S., oskarżonego z art. 6 lit. b) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), założona na korzyść tegoż oskarżonego, na podstawie przepisu art. 371 pkt 1 k.p.k. zarzucała obrazę prawa materialnego przez skazanie oskarżonego Jana Ernesta S. na zasadzie art. 6 lit. b) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), mimo że przypisanego mu czynu dopuścił się on jako stróż nocny, który nie podlega wzmożonej odpowiedzialności przewidzianej w art. 2 § 1 cytowanej ustawy, poprzednia zaś jego karalność nie stanowiła podstawy do przyjęcia recydywy, i na podstawie art. 383 pkt 2, 388 § 1 zdanie pierwsze k.p.k. oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) wnosiła o uchylenie wyroku w stosunku do oskarżonego Jana Ernesta S. i o umorzenie postępowania w tej części.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jan Ernest S. prawomocnym wyrokiem Sądu Powiatowego w Miastku z dnia 18 kwietnia 1968 r. został uznany za winnego tego, że: w okresie od miesiąca sierpnia 1967 r. do 10 stycznia 1968 r. w U., będąc już przedtem karany za zagarnięcie mienia społecznego, ponownie i systematycznie dokonywał kradzieży paszy oraz skradł jednego tucznika łącznej wartości 4.200 zł, za które to mienie był odpowiedzialny z tytułu pełnionej funkcji, na szkodę Państwowego Gospodarstwa Rolnego w S., i za to z mocy art. 6 lit. b) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) skazany na karę 3 lat więzienia i 3.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na 60 dni więzienia. Równocześnie Sąd zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres tymczasowego aresztowania od dnia 15 stycznia 1968 r. do dnia 18 kwietnia 1968 r., orzekł utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 2 lat, a na podstawie art. 3311 k.p.k. zasądził od oskarżonego na rzecz Państwowego Gospodarstwa Rolnego w S. odszkodowanie w kwocie 300 zł wraz z 8% odsetkami od dnia 10 stycznia 1968 r.Słusznie zarzuca się w rewizji, że powyższy wyrok zapadł z obrazą art. 6 lit. b) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), z tym jednakże ograniczeniem, że owa wadliwość wynika tylko z braku podstaw do przyjęcia recydywy w stosunku do oskarżonego Jana Ernesta S. Oskarżony bowiem dopuścił się przypisanego mu w niniejszej sprawie przestępstwa po upływie 5 lat od odbycia kary za kradzież mienia społecznego z wyroku Sądu Powiatowego w Piszu w sprawie II Kp 287/61, skazanie zaś w sprawie Sądu Powiatowego w Słupsku II Kp 721/65 z dnia 26 sierpnia 1965 r. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) na karę 1 tygodnia aresztu za kradzież mienia społecznego wartości 74,40 zł jest skazaniem za wykroczenie.Trudno natomiast zgodzić się z wyrażonym w rewizji poglądem, że skoro oskarżony Jan Ernest S. dopuścił się zarzucanego mu czynu, "będąc zatrudniony w charakterze pracownika fizycznego - stróża nocnego", to brak było warunków do przypisania mu szczególnej odpowiedzialności z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., czyn zaś jego "należało prawidłowo zakwalifikować z art. 1 § 1 tejże ustawy".W związku z tym godzi się zauważyć, co następuje.Po pierwsze - kryteria leżące u podstaw podziału na pracowników umysłowych i pracowników fizycznych (pomijając już rozwojowe tendencje do zacierania różnic w tym zakresie) mogą co najwyżej w jakimś tylko stopniu być pomocne, ale nie decydujące w rozstrzyganiu kwestii wiążących się z kwalifikowaną postacią zaboru mienia społecznego (art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej - Dz. U. Nr 36, poz. 228).Po drugie - orzecznictwo Sądu Najwyższego co do szczególnej odpowiedzialności z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. nie daje podstaw do podzielenia stanowiska wyrażonego w rewizji nadzwyczajnej. Można by tutaj przytoczyć m. in. następujące orzeczenia: postanowienie składu 7 sędziów z dnia 25 czerwca 1955 r. II KO 8/55 (OSN z 1955 r. zesz. III, poz. 30); wyrok z dnia 28 marca 1957 r. IV KRN 126/57 (OSN z 1957 r. zesz. III, poz. 31); wyrok z dnia 24 lutego 1967 r. III KR 43/66 (OSPiKA z 1967 r. zesz. 10, poz. 242); wyrok składu 7 sędziów z dnia 27 października 1967 r. V KRN 641/67 (OSNKW z 1968 r. zesz. 2, poz. 13). Ostatnio wymieniony wyrok zawiera tezę, że "kierowca instytucji uspołecznionej przewożący towar tej instytucji za swoją zgodą bez konwoju odpowiada z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1969 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) za zabór mienia społecznego".W nawiązaniu do przedstawionych wyżej uwag trzeba stwierdzić, że Sąd Powiatowy w Miastku nie popełnił błędu, kiedy przyjął, że oskarżony S., dopuszczając się kradzieży mienia na szkodę Państwowego Gospodarstwa Rolnego w czasie i w związku ze sprawowaną w tymże PGR funkcją stróża nocnego, ponosi szczególną odpowiedzialność z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228).Skoro jednak, jak to już wcześniej wykazano, nie zachodzi tutaj wypadek recydywy z art. 6 wymienionej ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., to należało dojść do wniosku (mając na uwadze m. in. wysokość zrządzonej szkody, osobowość oskarżonego), że kara, jaką miałoby się orzec, nie powinna przekraczać dolnego progu zagrożenia sankcją pozbawienia wolności (tj. 2 lat) oraz grzywny ponad 2.000 złotych.W tych więc warunkach oraz wobec tego, że przestępstwo z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. nie jest wyłączone spod amnestii, Sąd Najwyższy na podstawie przepisów art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) orzekł jak w sentencji.