V KRN 363/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Wagner. Sędziowie: M. Budzianowski, W. Dąbrowski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Tuszyńska.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Edmunda K., oskarżonego z art. 77 § 1 u.k.s., po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy w Warszawie jako rewizyjnego z dnia 18 września 1967 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1 i 4, 383 pkt 2 i 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę Edmunda K. przekazał Sądowi Wojewódzkiemu dla m. st. Warszawy w Warszawie jako rewizyjnemu do ponownego jej rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneEdmund K. oskarżony został o to, że w latach 1959-1962 w W., będąc płatnikiem opłacającym podatki obrotowy i dochodowy w formie ryczałtowej z tytułu prowadzonego warsztatu tokarsko-ślusarskiego w W., naraził Skarb Państwa na uszczuplenie podatku dochodowego i obrotowego w postępowaniu podatkowym w kwocie 152.627 zł przez podawanie niezgodnych z rzeczywistością, tj. o czyn z art. 77 § 1 u.k.s.Sąd Powiatowy dla m. st. Warszawy wyrokiem z dnia 24 lutego 1967 r. - na zasadzie art. 2 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 174) - postępowanie karne w stosunku do Edmunda K. umorzył.Od tego wyroku odwołał się obrońca oskarżonego, który podniósł zarzuty natury merytorycznej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy wyrokiem z dnia 18 września 1967 r. utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.Od powyższego wyroku sądu odwoławczego Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego założył na korzyść oskarżonego rewizję nadzwyczajną, w której - zarzucając obrazę art. 13 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 174) przez błędne uznanie, że umorzenie postępowania przez Sąd I instancji na skutek zastosowania abolicji stanowi ujemną przesłankę procesową, przy istnieniu której niedopuszczalne jest prowadzenie jakiegokolwiek postępowania w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło Sąd Rewizyjny do zaniechania merytorycznego rozważenia zarzutów zawartych w rewizji oskarżonego - wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy oskarżonemu Sądowi Wojewódzkiemu dla m. st. Warszawy jako rewizyjnemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Powyższa rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd Wojewódzki nie rozważył podstawowych zarzutów zawartych w rewizji obrońcy oskarżonego i nie wdał się w merytoryczną ocenę istoty sprawy, lecz poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że skoro wchodzi w grę umorzenie postępowania z powodu abolicji, to niedopuszczalne było i jest prowadzenie jakiegokolwiek postępowania w niniejszej sprawie.Stanowisko to jest niesłuszne.Z treści art. 13 ust. 3 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 174) wynika, że sąd - mimo istnienia warunków abolicji - może również rozpoznać sprawę merytorycznie na rozprawie, po zamknięciu przewodu sądowego, jeżeli wcześniej nie umorzył postępowania postanowieniem. Abolicja bowiem stanowi tylko przeszkodę do wydania wyroku skazującego.Ponieważ przy rozpoznaniu sprawy po zamknięciu przewodu sądowego sąd rozpoznaje sprawę merytorycznie, oskarżonemu przysługuje prawo zaskarżenia wyroku umarzającego postępowanie i domagania się w rewizji unieważnienia go przez sąd odwoławczy. Prawo to, wynikające a contrario z treści art. 13 ust. 3 dekretu, ogranicza działanie art. 3 k.p.k. również w sądzie odwoławczym, bo sąd ten mimo abolicji będzie musiał rozpoznać sprawę co do winy, po czym albo uchyli wyrok umarzający i oskarżonego uniewinni, albo też wyrok umarzający postępowanie utrzyma w mocy i tym samym da wyraz przekonaniu o braku podstaw do uniewinnienia oskarżonego. Takie stanowisko reprezentuje SN w wyroku z dnia 25 września 1956 r. w sprawie II K 469/56 (OSN zesz. 1 z 1957 r., poz. 6).Błędna więc wykładnia art. 13 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii doprowadziła Sąd Wojewódzki do tego, że nie rozpoznał sprawy w zakresie zarzutów podniesionych w rewizji obrońcy oskarżonego, a w szczególności pod kątem słuszności merytorycznych ustaleń co do winy oskarżonego.Uchybienie to mogło mieć wpływ na treść wyroku, bo gdyby Sąd Wojewódzki rozważył wszystkie zarzuty rewizyjne, to mógłby ewentualnie dojść do przekonania o braku winy oskarżonego, co musiałoby w takim wypadku powodować wydanie wyroku uniewinniającego, a w razie stwierdzenia uchybień procesowych - przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Mając więc powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.