V KRN 429/65

WyrokIzba Karna1965-10-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 7 dekretu o amnestii z 20 lipca 1964 r. wyłącza spod jej działania przestępstwa określone w art. 3 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., w sytuacji gdy oskarżony nie ukończył 18 lat i nie był karany?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że art. 7 dekretu o amnestii z 20 lipca 1964 r. nie wyłącza spod jej działania przestępstw określonych w art. 3 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. Wbrew twierdzeniom rewizji nadzwyczajnej, z samego faktu wyłączenia przestępstwa z art. 259 k.k. spod działania amnestii nie można wnioskować o wyłączeniu innych przestępstw, które nie zostały wprost wymienione w ustawie amnestyjnej. Stosowanie analogii na niekorzyść oskarżonego jest niedopuszczalne, a ustawa amnestyjna samodzielnie określa zasięg swojego zastosowania.
Stan faktyczny
Oskarżony A.-J.S. został skazany za usiłowanie kradzieży pieniędzy podatkowych, polegające na uderzeniu sołtysa butelką w celu pozbawienia go przytomności. Sąd Wojewódzki zastosował wobec niego dekret o amnestii, łagodząc karę. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę prawa materialnego przez zastosowanie amnestii do przestępstwa niepodlegającego jej w świetle art. 7 dekretu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił rewizję nadzwyczajną Prokuratora Generalnego PRL bez uwzględnienia, utrzymując w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego w części dotyczącej zastosowania amnestii.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy A.-J.S., oskarżonego z art. 23 § 1 k.k. w zw. z art. 3 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228), z powodu rewizji nadzwyczajnej, założonej przez Prokuratora Generalnego PRL, od wyroku Sądu Wojewódzkiego, na podstawie art. 394-396, 400 § 1 k.p.k., pozostawił rewizję nadzwyczajną bez uwzględnienia.Akt oskarżenia zarzucił A.-J.S. przestępstwo z art. 23 § 1 k.k. w zw. z art. 3 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228), popełnione w ten sposób, że: "w dniu 18 maja 1964 r., w zamiarze dokonania kradzieży będących w posiadaniu sołtysa wsi - E.H. pieniędzy w kwocie około 10.000 zł, pochodzących z wpłat podatkowych od rolników, uderzył kilkakrotnie E.H. butelką od piwa w głowę, chcąc w ten sposób pozbawić go przytomności na czas odszukania i zabrania tych pieniędzy, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na stawiany mu opór przez samego E.H., a następnie interwencję J.L.".Sąd Wojewódzki uznał oskarżonego za winnego zarzucanego mu czynu, z tym że przyjął, iż stanowi on przestępstwo z art. 23 § 1 k.k. w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (poz. 228) - i na mocy powołanych przepisów skazał oskarżonego na 3 lata wiezienia i 5.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia na 331 dni więzienia. Na mocy art. 47 § 1 k.k. lit. c Sąd Wojewódzki orzekł wobec oskarżonego utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych przez 2 lata.Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. c dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii Sąd złagodził karę pozbawienia wolności do 1 roku i 6 miesięcy więzienia.Wyrok ten uprawomocnił się.Od tego wyroku na niekorzyść oskarżonego A.-J.S. założył rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL, w której zarzucił:obrazę prawa materialnego przez zastosowanie do oskarżonego art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. c dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. (Dz. U. z 1964 r. Nr 27, poz. 174), pomimo iż oskarżony skazany został za usiłowanie rabunku mienia społecznego, a więc przestępstwo nie podlegające amnestii w świetle przepisu art. 7 tegoż dekretu, oraz wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej złagodzenia orzeczonej względem oskarżonego kary na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. c dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii (Dz. U. z 1964 r. Nr 27, poz. 174), utrzymanie tegoż wyroku w mocy w pozostałej części.Uzasadnienie faktyczneW uzasadnieniu swego wyroku SN stwierdził:Rewizja nie jest zasadna.Sąd Wojewódzki był obowiązany, wobec niekaralności oskarżonego A.-J.S. i wobec tego, że w chwili popełnienia czynu przestępnego nie miał on ukończonych 18 lat, zastosować do kary pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu A.-J.S. dobrodziejstwo wypływające z przepisu art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. c dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii, gdyż - wbrew temu co się twierdzi w rewizji - przepis art. 7 tegoż dekretu amnestyjnego nie wyłącza spod działania amnestii przestępstw określonych w art. 3 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228).Z samego faktu, iż przestępstwo przewidziane w art. 259 k.k. ulega wyłączeniu spod działania amnestii w myśl art. 7 pkt 4 dekretu z 20 lipca 1964 r. o amnestii, nie można wysnuwać wniosku o tym, iż nie ma zastosowania amnestia do przestępstw określonych w art. 3 § 1 ustawy z 18 czerwca 1959 r., skoro dekret o amnestii z 20 lipca 1964 r. tego rodzaju przestępstw w sposób wyraźny spod działania amnestii nie wyłączył. Stosowanie zatem analogii w prawie materialnym na niekorzyść oskarżonego jest niedopuszczalne. Ustawa amnestyjna oznacza suwerennie zasięg swojego zastosowania i jest rzeczą niemożliwą ograniczanie tego zasięgu w drodze wykładni.Z tych więc powodów rewizja nadzwyczajna nie mogła odnieść skutku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 23 § 1 KKart. 3 § 2art. 394art. 3 § 1art. 47 § 1 KKart. 3 ust. 1art. 7art. 259 KKart. 7 pkt 4§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.