V KRN 444/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Budzianowski. Sędziowie: F. Karolus, Z. Kubec, A. Pyszkowski, M. Szczepański (sprawozdawca), W. Żebrowski (współsprawozdawca), J. Żurawski.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Zdzisława K., skazanego z art. 210 § 2 k.k. w związku z art. 60 § 1 i 3 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 1972 r. zmieniającego wyrok Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 19 listopada 1971 r.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że utrzymał w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 19 listopada 1971 r., przy czym na poczet kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu okres tymczasowego aresztowania od dnia 27 maja 1971 r. (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki dla m. Łodzi wyrokiem z dnia 19 listopada 1971 r. skazał na podstawie art. 210 § 2 k.k. w związku z art. 60 § 1 i 3 k.k. Zdzisława K. na karę 10 lat pozbawienia wolności i 3.000 zł grzywny z orzeczeniem pozbawienia praw publicznych i nadzoru ochronnego na okres 3 lat za to, że: dnia 25 maja 1971 r. w Ł., będąc już karany za umyślne przestępstwo podobne i przed upływem 5 lat od odbycia kary w rozmiarze przekraczającym 6 miesięcy pozbawienia wolności, posługując się niebezpiecznym narzędziem w postaci szklanej popielniczki o wadze 0,90 kg, przemocą, polegającą na dwukrotnym uderzeniu tą popielniczką, duszeniu i kopaniu Michała K., zabrał w celu przywłaszczenia na jego szkodę portfel z dokumentami i pieniędzmi w kwocie 2.000 zł. Po rozpoznaniu sprawy na skutek rewizji oskarżonego Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 10 kwietnia 1972 r. powyższy wyrok zmienił w ten sposób, że złagodził wymierzoną oskarżonemu karę pozbawienia wolności na 8 lat.Od wyroku Sądu Najwyższego rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego wniósł Prokurator Generalny PRL, zarzucając "obrazę art. 387 pkt 4 k.p.k., polegającą na zmianie wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 19 listopada 1971 r. przez wymierzenie oskarżonemu Zdzisławowi K. za przypisany mu czyn kary 8 lat pozbawienia wolności na skutek niesłusznego uznania za rażąco surową orzeczonej przez Sąd Wojewódzki za to przestępstwo kary 10 lat pozbawienia wolności", w konkluzji wniósł o zmianę tego wyroku przez utrzymanie w mocy wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 19 listopada 1971 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy w składzie powiększonym zważył, co następuje:Wbrew stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak podstaw do uznania kary 10 lat pozbawienia wolności za karę rażąco surową w rozumieniu art. 387 pkt 4 k.p.k. Za nietrafny należy uznać pogląd wyrażony w zaskarżonym wyroku, że w konkretnym wypadku ze względu na charakter przestępstw - obecnego i poprzedniego - zachodzi "specyficzna" postać recydywy, co - zdaniem Sądu Najwyższego - sprawia, iż brak podstaw do przyjęcia, że: "(...) przypisane oskarżonemu przestępstwo nacechowane jest tak znacznym stopniem niebezpieczeństwa społecznego, jak to ocenił Sąd Wojewódzki".Pogląd ten Sąd Najwyższy uzasadnił tym, że przestępstwo, za które oskarżony był skazany poprzednio (przewidziane w art. 235 § 1 k.k. z 1932 r.), naruszyło tylko jedno dobro chronione przez prawo, tj. zdrowie człowieka, a przypisane mu przestępstwo z art. 210 § 2 k.k. jest skierowane także przeciwko innemu jeszcze dobru (tj. mieniu) i z tych powodów brak podstaw do zaliczenia recydywy w tym wypadku do okoliczności wpływającej w sposób istotny na zaostrzenie kary. Nietrafność takiego stanowiska wynika nie tylko z tego, że nie znajduje ono oparcia w treści przepisów kodeksu karnego, lecz także - i to przede wszystkim - z tego, że brak racjonalnych podstaw do łagodniejszego traktowania przestępcy powrotnego, który dopuścił się czynu poważniejszego od poprzedniego, bo naruszającego dwa lub nawet więcej dóbr chronionych przez prawo, od sprawcy powracającego do przestępstwa o takim samym lub nawet mniejszym "ciężarze gatunkowym". Właśnie bowiem przestępca "powracający" do poważniejszego przestępstwa wymaga surowszego, a nie łagodniejszego ukarania, co przecież nie wymaga bliższego uzasadnienia.Mając na względzie powyższe argumenty, jak również znaczny stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu przypisanego oskarżonemu oraz fakt, że dopuścił się on przestępstwa w stosunku do człowieka sobie bliskiego i w podeszłym wieku (76 lat), należało uznać, że wymierzona oskarżonemu przez Sąd Wojewódzki kara 10 lat pozbawienia wolności była współmierna i że jej złagodzenie przez Sąd Najwyższy nastąpiło z obrazą art. 387 pkt 4 k.p.k. (...).