VI KZP 78/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Budzianowski. Sędziowie: J. Dziowgo, M. Szczepański (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Adama M., oskarżonego z art. 234 § 1 k.k., po rozpoznaniu przedstawionego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie postanowieniem z dnia 7 października 1970 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"1. Czy w wypadku skazania sprawcy czynu popełnionego w warunkach art. 60 § 1 k.k. przy zastosowaniu złagodzenia z art. 61 k.k. dopuszczalne jest wymierzenie innej kary niż kara pozbawienia wolności, a w szczególności czy dopuszczalne jest wymierzenie kary ograniczenia wolności?2. W razie pozytywnej odpowiedzi na pytanie pierwsze - czy w wypadku skazania sprawcy czynu popełnionego w warunkach art. 60 § 1 k.k. przy zastosowaniu złagodzenia z art. 61 k.k. na karę ograniczenia wolności dopuszczalne jest jednoczesne orzeczenie nadzoru ochronnego z art. 62 § 1 k.k.?" i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1. Wobec przestępcy powrotnego spełniającego warunki określone art. 60 § 1 lub 2 k.k. sąd orzekający obowiązany jest stosować zasady z tych przepisów wynikające, a w szczególności, gdy przestępstwo zagrożone jest karami różnego rodzaju, to: a) można orzec tylko karę pozbawienia wolności, b) karę tę należy orzekać w granicach wskazanych w tych przepisach.Dodać trzeba, że podwyższenie dolnego ustawowego zagrożenia dotyczy wyłącznie występków oraz że kara pozbawienia wolności nie może przekraczać 15 lat (art. 60 § 3 i 4 k.k.). W wypadkach wyjątkowych ("w szczególnie uzasadnionych wypadkach"), gdy z okoliczności faktycznych wiążących się z właściwościami i warunkami osobistymi sprawcy oraz jego sposobem życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowaniem się po jego popełnieniu wynika, że nawet najniższa kara pozbawienia wolności grożąca sprawcy przy zastosowaniu art. 60 § 1 lub 2 k.k. byłaby niewspółmiernie surowa, sąd może wówczas odstąpić od stosowania określonych wyżej zasad przy wymiarze kary.Użycie przez ustawę słów: "sąd może odstąpić (...) od zasad" nie może oznaczać nic innego jak tylko to, że wobec sprawcy przestępstwa powrotnego z art. 60 k.k. wskazane wyżej (pkt a i b) zasady obostrzenia wymiaru kary - tak co do rodzaju, jak i granic wymiaru kary pozbawienia wolności - nie mają zastosowania.Z tych więc względów przyjąć należy, że jeżeli zastosowany przepis części szczególnej k.k. lub ustawy karnej dodatkowej przewiduje także zagrożenie innymi karami niż pozbawienie wolności (ograniczenie wolności, grzywna), to przepis art. 61 k.k. zezwala na wymierzenie kary łagodniejszego rodzaju.Dodać trzeba, że stosowanie art. 61 k.k. odbywać się musi z zachowaniem wskazań wynikających ze zdania drugiego tego przepisu, to jest, że popełnienie przestępstwa w warunkach określonych art. 60 k.k. jest ustawową okolicznością wpływającą na zaostrzenie kary, a gdy dany przepis przewiduje zagrożenie karami różnorodzajowymi, wybór na rzecz kary rodzaju łagodniejszego od kary pozbawienia wolności musi się odbyć z zachowaniem dyrektywy zawartej w art. 52 zdanie drugie k.k.2. Stosowanie instytucji nadzoru ochronnego tak fakultatywnego (art. 62 § 1 k.k.) jak i obligatoryjnego (art. 62 § 2 k.k.) uwarunkowane jest skazaniem przestępcy powrotnego w sposób określony w art. 60 § 1 lub § 2 k.k., a więc na karę pozbawienia wolności odpowiednio obostrzoną. Sprawcy przestępstwa powrotnego skazanego przy zastosowaniu art. 61 k.k. nie można zatem uznać za skazanego w warunkach określonych w art. 60 § 1 lub § 2 k.k., a w konsekwencji nie można stosować do niego art. 62 k.k.