V KRN 211/70

WyrokIzba Karna1970-07-07

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd, odstępując od zasad zaostrzenia odpowiedzialności karnej w przypadku recydywy (art. 60 § 1 k.k.) na podstawie art. 61 k.k., może zastosować karę ograniczenia wolności zamiast kary pozbawienia wolności, nawet jeśli recydywa jest traktowana jako okoliczność wpływająca na zaostrzenie kary?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut rewizji nadzwyczajnej jest niezasadny. Zgodnie z art. 61 k.k., sąd może odstąpić od zasad zaostrzenia odpowiedzialności karnej w przypadku recydywy (art. 60 § 1 k.k.) w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Odstąpienie to dotyczy ogólnie zasad zaostrzających odpowiedzialność, a nie tylko rodzaju kary. Konsekwencją odstąpienia jest potraktowanie recydywy jako okoliczności wpływającej na zaostrzenie kary w ramach sankcji przewidzianej za dane przestępstwo, co pozwala na zastosowanie innych kar niż obligatoryjne pozbawienie wolności.
Stan faktyczny
Oskarżony Bronisław G. został skazany przez Sąd Powiatowy za przywłaszczenie powierzonego mu mienia. Sąd Wojewódzki zmienił wyrok, kwalifikując czyn jako wypadek mniejszej wagi i skazał oskarżonego na karę ograniczenia wolności. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących recydywy i domagając się wymierzenia kary pozbawienia wolności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości, uznając ją za bezzasadną.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu 7 lipca 1970 r. sprawy Bronisława G. oskarżonego z art. 204 § 1 i 3 k.k. z powodu rewizji nadzwyczajnej, założonej przez Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z 28 stycznia 1970 r. X KR 33/70, oddala rewizję nadzwyczajną, kosztami postępowania związanymi z jej wniesieniem obciąża Skarb Państwa.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w S. wyrokiem z 20 listopada 1969 r.k.p. 367/69, skazał oskarżonego Bronisława G. na mocy art. 262 § 2 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k. z 1932 r. za to, że 13 sierpnia 1969 r. w S. będąc już uprzednio skazany z art. 257 § 1 k.k. i po odbyciu kary za ten czyn, działając wspólnie z Zygmuntem G. przywłaszczył sobie powierzony im portfel, z zawartością 500 zł, na szkodę Gilberta J., ogólnej wartości 738 zł. Za czyn ten wymierzono oskarżonemu Bronisławowi G. karę 8 miesięcy więzienia, jednocześnie na zasadzie art. 42 k.k. orzekając wobec niego karę 500 złotych grzywny.Sąd Wojewódzki w K. wyrokiem z 28 stycznia 1970 r. X KR 33/70 - zmienił zaskarżone orzeczenie w stosunku do oskarżonego Bronisława G. i przyjmując, że mienie nie zostało mu powierzone i że zachodzi przypadek mniejszej wagi - na zasadzie art. 204 § 1 i 3 k.k., art. 33 § 1, art. 34 § 2 k.k. skazał go na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności, orzekając jednocześnie potrącenie 10% jego wynagrodzenia za pracę w kopalni C. na rzecz Skarbu Państwa.Od powyższego wyroku Sądu Wojewódzkiego Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego Bronisława G.Rewizja nadzwyczajna zarzuca obrazę przepisu art. 60 § 1 i art. 61 k.k., polegającą na wymierzeniu oskarżonemu Bronisławowi G. kary ograniczenia wolności, mimo iż przypisanego mu czynu dopuścił się działając w warunkach powrotu do przestępstwa, i wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w części orzeczenia o karze i wymierzenie oskarżonemu Bronisławowi G. stosownej kary pozbawienia wolności i kary grzywny w oparciu o przepis art. 36 § 3 k.k.W uzasadnieniu rewizja nadzwyczajna wyraża zapatrywanie, że skoro oskarżony Bronisław G. dopuścił się przypisanego mu przestępstwa w warunkach recydywy przewidzianej w art. 60 § 1 k.k., to mimo przyjęcia, że zachodzą szczególne okoliczności, o których mowa w art. 61 k.k., Sąd nie mógł odstąpić od wymierzenia oskarżonemu kary pozbawienia wolności. Zdaniem rewizji nadzwyczajnej wynika to "z obligatoryjnego brzmienia przepisu art. 60 § 1 k.k.", a "uprawnienia sądu odnośnie odstępstwa od stosowania przy wymiarze kary zasad określonych w art. 60 § 1 i 2 k.k. odnoszą się jedynie do wymiaru kary pozbawienia wolności, a nie do rodzaju kary zasadniczej".Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzut rewizji nadzwyczajnej jest niezasadny, a pogląd prawny wyrażony w jej uzasadnieniu nie znajduje oparcia w przepisach ustawy.Zasady zaostrzenia odpowiedzialności karnej obejmują według art. 60 § 1 k.k. ograniczenie rodzaju kary wyłącznie do kary pozbawienia wolności oraz podwyższenie dolnej i górnej granicy ustawowego wymiaru tej kary za umyślny występek.Od zasad tych Sąd może odstąpić w myśl art. 61 k.k. w szczególnie uzasadnionych wypadkach, przy czym z wyraźnego brzmienia tego przepisu wynika, że możność odstąpienia dotyczy "zasad określonych w art. 60 § 1 lub 2", a więc nie jednej zasady (jak utrzymuje rewizja nadzwyczajna), ale w ogóle "zasad" zaostrzających odpowiedzialność karną sprawcy.Z dalszej części omawianego przepisu wynika, że konsekwencją odstąpienia od tych zasad jest obowiązek sądu potraktowania recydywy jedynie jako okoliczności wpływającej na zaostrzenie kary, ale w ramach sankcji przewidzianej za dane przestępstwo (podobnie do sytuacji, o której mowa w art. 52 k.k. dotyczącym tzw. recydywy ogólnej).Przestępstwo przypisane oskarżonemu Bronisławowi G. zostało zakwalifikowane przez Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku jako wypadek mniejszej wagi (art. 204 § 3 k.k.), przy czym rewizja nadzwyczajna kwalifikacji tej nie kwestionuje ani też nie podnosi okoliczności, które miałyby świadczyć o rażącej łagodności kary wymierzonej oskarżonemu.W tej sytuacji, nie podzielając wywodów rewizji nadzwyczajnej i nie znajdując podstaw do zmiany wyroku w orzeczeniu o karze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 204 § 1art. 262 § 2 KKart. 60 § 1 KKart. 257 § 1 KKart. 42 KKart. 33 § 1art. 34 § 2 KKart. 60 § 1art. 61 KKart. 36 § 3 KKart. 52 KKart. 204 § 3 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.