VI KZP 57/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski. Sędziowie: M. Budzianowski (współsprawozdawca), K. Czajkowski, F. Karolus, S. Kotowski, Z. Nyczaj, M. Szczepański (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława K., oskarżonego z art. 186 § 1 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k., po rozpoznaniu przedstawionych w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie postanowieniem z dnia 24 lipca 1970 r. zagadnień prawnych wymagających zasadniczej wykładni ustawy, przekazanych przez skład zwykły na podstawie art. 30 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54) powiększonemu składowi Sądu Najwyższego:"1) Czy zastosowanie art. 61 k.k. daje sądowi możność warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności w stosunku do recydywisty z art. 60 § 1 lub § 2 k.k.?2) Czy zastosowanie art. 61 k.k. wkłada na sąd obowiązek wymierzenia kary pozbawienia wolności poniżej dolnej granicy zagrożenia przewidzianej w art. 60 § 1 lub § 2 k.k.?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratora uchwalił:1) na pytanie zawarte w pkt I postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie - udzielić odpowiedzi jak w pkt 1 uchwały Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1971 r. w sprawie VI KZP 61/70;2) odmówić udzielenia odpowiedzi na pytanie zawarte w pkt 2 postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie.Uzasadnienie faktyczne1. W uchwale Sądu Najwyższego w sprawie VI KZP 61/70 (OSNKW z 1971 r., nr 9, poz. 126) wyjaśnione zostało zagadnienie prawne zawarte w pkt I cytowanego wyżej postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie. Skład orzekający w niniejszej sprawie pogląd tam wyrażony podziela i dlatego udzielił odpowiedzi analogicznej, tzn. że zastosowanie art. 61 k.k. nie uchyla zakazu określonego w art. 73 § 3 k.k.2. Stosowanie art. 61 k.k. uwarunkowanie jest uznaniem, że nawet najniższa kara pozbawienia wolności wymierzona z zachowaniem zasady jej obostrzenia w myśl art. 60 § 1 lub § 2 k.k. byłaby niewspółmiernie surowa. Z tego względu uznanie, że zachodzi podstawa do zastosowania art. 61 k.k. i zarazem wymierzenie kary równej lub przewyższającej dolną granicę zagrożenia określoną w art. 60 § 1 lub 2 k.k., pozostawałoby w rażącej sprzeczności z uzależnieniem tej podstawy od stwierdzenia, że "nawet najniższa kara wymierzona na podstawie art. 60 § 1 lub 2 byłaby niewspółmiernie surowa" (art. 61 k.k.). W razie istnienia podstaw do stosowania art. 61 k.k. sąd orzekający odstępuje od zasad obostrzenia wymiaru kary.Oznacza to, że w odniesieniu do występków umyślnych zagrożonych karami pozbawienia wolności, ograniczenia wolności albo grzywny sąd może wymierzyć karę łagodniejszego rodzaju niż kara pozbawienia wolności, a w razie wyboru na rzecz kary pozbawienia wolności, jak również w odniesieniu do występków umyślnych zagrożonych wyłącznie karą pozbawienia wolności karę tę wymierza bez stosowania obostrzeń przewidzianych w art. 60 § 1 lub 2 k.k.Dodać trzeba, że stosowanie art. 61 k.k. odbywać się musi z zachowaniem dyrektyw wymiaru kary (rozdział VII k.k.) i z uwzględnieniem dyrektywy z art. 61 k.k., tzn. że fakt popełnienia występku umyślnego w warunkach określonych art. 60 § 1 lub 2 k.k. sąd obowiązany jest uwzględniać jako okoliczność wpływającą na zaostrzenie kary.Przy uwzględnieniu więc istoty podstaw stosowania art. 61 k.k. i brzmienia tegoż przepisu, należało odmówić udzielenia odpowiedzi na pytanie ujęte w pkt 2 cytowanego wyżej postanowienia.