VI KZP 84/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski. Sędziowie: M. Budzianowski, K. Czajkowski, S. Kotowski (sprawozdawca), Z. Nyczaj, A. Pyszkowski, M. Szczepański (współsprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Włodzisława G., oskarżonego z art. 257 § 1 d.k.k. w związku z art. 60 § 1 d.k.k. oraz art. 263 § 1 d.k.k., po rozpoznaniu w dniu 15 i 28 lipca 1971 r. zagadnienia prawnego przedstawionego Sądowi Najwyższemu przez Sąd Wojewódzki dla m. Łodzi postanowieniem z dnia 19 października 1970 r. i przekazanego następnie składowi powiększonemu Sądu Najwyższego, a mianowicie:"1) Czy do recydywistów określonych w art. 60 § 1 k.k. można zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary?2) W razie pozytywnej odpowiedzi na pytanie w pkt 1 - w jaki sposób należy stosować nadzwyczajne złagodzenie kary:a) czy przez wymierzenie kary pozbawienia wolności poniżej ustawowego zagrożenia za dane przestępstwo (np. przy przestępstwie z art. 203 § 1 k.k. - karę poniżej 6 miesięcy) bez zastosowania art. 60 § 1 k.k.,b) czy też należy najpierw zaostrzyć dolną sankcję ustawowego zagrożenia za dane przestępstwo w sposób określony w art. 60 § 1 k.k. (np. przy przestępstwie z art. 203 § 1 k.k. do 1 roku) i dopiero wtedy stosować nadzwyczajne złagodzenie kary w sposób określony w art. 57 § 3 k.k.,c) czy wreszcie należy najpierw złagodzić dolną sankcję ustawowego zagrożenia w sposób określony w art. 57 § 3 k.k. (np. przy przestępstwie z art. 203 § 1 k.k. od 3 miesięcy do 5 miesięcy) i dopiero potem zaostrzyć ją w sposób określony w art. 60 § 1 k.k.?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneNadzwyczajne złagodzenie kary polega na wymierzeniu kary poniżej dolnej granicy zagrożenia ustawowego albo kary łagodniejszego rodzaju w sposób określony w art. 57 § 3 k.k. W uchwale z dnia 29 lipca 1970 r. (OSNKW z 1970 r. nr 10, poz. 116) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przez ustawowe zagrożenie należy rozumieć sankcje określone w przepisach części szczególnej kodeksu karnego lub innej ustawy karnej. Analogiczny pogląd wypowiedział Sąd Najwyższy także w uchwale z dnia 29 lipca 1970 r. (OSNKW z 1970 r. nr 10, poz. 117).Artykuł 60 k.k. określa zasady wymiaru kary w stosunku do osób poprzednio karanych, które mimo odbycia kary powracają do przestępstwa w warunkach określonych tym przepisem. Wobec tych osób sąd obowiązany jest wymierzyć karę pozbawienia wolności z obligatoryjnym podwyższeniem dolnej granicy zagrożenia ustawowego. Ponieważ obligatoryjne obostrzenie kary nie zmienia ustawowego zagrożenia, przeto podstawą nadzwyczajnego złagodzenia kary nie może być dolna granica kary z art. 60 § 1 lub § 2 k.k. Zachodzi zatem potrzeba powrotu do ustawowego zagrożenia.Jeżeli więc w wypadkach wskazanych w ustawie oraz w stosunku do nieletniego odpowiadającego w myśl art. 9 § 2 k.k., którego ustawa co do nadzwyczajnego złagodzenia kary traktuje w taki sam sposób, sąd dojdzie do przekonania, że w stosunku do sprawcy określonego w art. 60 § 1 lub 2 k.k. należy zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, to może to uczynić tylko wtedy, gdy odstępuje od stosowania zasad wymiaru kary określonych w tych przepisach. Możliwość taką stwarza art. 61 k.k., (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1971 r. - OSNKW z 1971 r. nr 6, poz. 83). Stosując ten przepis, sąd powraca w ten sposób do ustawowego zagrożenia.Reasumując stwierdzić należy, że nadzwyczajne złagodzenie kary w stosunku do określonego w art. 60 § 1 lub § 2 k.k. sprawcy umyślnego występku dopuszczalne jest tylko z jednoczesnym zastosowaniem art. 61 k.k.Uchwała niniejsza nie rozstrzyga kwestii nadzwyczajnego złagodzenia kary w stosunku do młodocianych, jak również w wypadkach, o których mowa w art. 57 § 2 k.k., jako nie wiążących się ze sprawą, w której przedstawiono zagadnienie prawne.