V KRN 501/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Szamrej. Sędziowie: H. Kempisty, K. Czajkowski (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Rzeszewicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Romana B., oskarżonego z art. 236 i 233 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prokuratora Generalnego PRL na korzyść oskarżonego od wyroku Sądu Powiatowego w Przemyślu z dnia 19 maja 1970 r.,uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneProkurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej wniósł rewizję nadzwyczajną od prawomocnego wyroku Sądu Powiatowego w Przemyślu z dnia 19 maja 1970 r. na korzyść Romana B., oskarżonego z art. 236 i 233 k.k.Rewizja nadzwyczajna zarzuca temu wyrokowi obrazę art. 69 k.k. przez nieorzeczenie w stosunku do oskarżonego kary łącznej pozbawienia wolności i wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu w Przemyślu do ponownego rozpoznania w innym składzie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Rewizja nadzwyczajna słusznie zarzuca, że wyrok powyższy wydany został z obrazą art. 69 k.k.Stosownie bowiem do art. 69 k.k., w razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności sąd wymierza stosowną karę łączną pozbawienia wolności, czego Sąd Powiatowy w Przemyślu w danej sprawie - z obrazą tego przepisu - nie uczynił. Ponadto stwierdzić wypada, że orzeczenie warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności Sąd Powiatowy mógł wydać dopiero po wymierzeniu kary łącznej (por. uchwałę Sądu Najwyższego, wydaną w składzie siedmiu sędziów w dniu 19 lutego 1959 r. VI KO 35/59, OSN z 1960 r., zesz. IV, poz. 51).W myśl art. 69 k.k. sąd, w razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności, obowiązany jest wymierzyć karę łączną pozbawienia wolności, przy czym miesiąc ograniczenia wolności odpowiada 15 dniom pozbawienia wolności.Obowiązek łączenia - stosownie do art. 69 k.k. - kary pozbawienia wolności i kary ograniczenia wolności powoduje, że kara ograniczenia wolności zostaje zamieniona na karę pozbawienia wolności i jako taka wchodzi w skład kary łącznej pozbawienia wolności. Następstwem łączenia obu rodzajów wymienionych kar jest to, że wykonaniu podlega orzeczona kara łączna pozbawienia wolności oraz orzeczone kary dodatkowe i środki przewidziane w art. 71 § 1 k.k.Wyrok skazujący na karę łączną pozbawienia wolności, powstałą z połączenia takiej kary z karą ograniczenia wolności, nie może zawierać orzeczenia o środkach związanych z karą ograniczenia wolności a przewidzianych w art. 33 § 2, 34 i 35 k.k. Stosowania tych przepisów zabrania norma art. 71 § 1 k.k. Natomiast w myśl powołanego przepisu art. 71 § 1 k.k. kary dodatkowe, nadzór ochronny i środki zabezpieczające oraz umieszczenie w ośrodku przystosowania społecznego stosuje się w powyższym wypadku, gdyby je orzeczono co do jednego ze zbiegających się przestępstw obok kary pozbawienia wolności. Wyłączenie możliwości stosowania w takim wypadku środków związanych z karą ograniczenia wolności a określonych w art. 33 § 2, 34 i 35 k.k. tłumaczyć należy względami polityczno-kryminalnymi. Środki wymienione w tych przepisach mają na celu kształtowanie społecznie pożądanej postawy skazanego w drodze wykonywania pracy itd. Jeżeli kara ograniczenia wolności zostaje zamieniona na karę pozbawienia wolności i połączona z karą pozbawienia wolności, to cel resocjalizacyjny skazanego ma być osiągnięty w drodze wykonywania kary w zakładzie karnym. Cel taki może być osiągnięty także wtedy, gdy ze względu na okoliczności wymienione w art. 73 § 1 i 2 k.k. sąd dojdzie do wniosku, że wykonanie w powyższy sposób powstałej kary łącznej należy warunkowo zawiesić. W wypadku takim istnieje możliwość orzeczenia grzywny oraz środków przewidzianych w art. 75 § 2, 3 i 4, 76 i 77 k.k. Środki określone w tych przepisach zastępują wówczas te, które ustalają przepisy art. 33 § 2, 34 i 35 k.k., wyłączone z mocy art. 71 § 1 k.k. w razie orzeczenia kary łącznej stosownie do art. 69.W związku z tym nadmienić także należy, że uchwała Sądu Najwyższego (wydana w składzie siedmiu sędziów) z dnia 19 lutego 1959 r. VI KO 35/59 (OSN z 1960 r., zesz. IV, poz. 51), w myśl której w razie skazania na karę łączną pozbawienia wolności orzeczenie warunkowego zawieszenia wykonania kary może się odnosić do tej kary łącznej pozbawienia wolności, a nie do kar wymierzonych za poszczególne zbiegające się przestępstwa, ma odpowiednie zastosowanie po wejściu w życie kodeksu karnego z 1969 r. Stan prawny w tym przedmiocie nie uległ bowiem zmianie.W świetle tej uchwały Sąd Powiatowy w Przemyślu mógł wydać orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary dopiero po połączeniu kar stosownie do art. 69 k.k.Ponieważ Sąd Powiatowy wymierzył kary z naruszeniem przepisu art. 69 k.k. oraz art. 71 § 1 k.k., a rozstrzygnięcie sprawy co do istoty w obecnym stanie naruszałoby prawa oskarżonego do obrony, przeto Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.