V KRN 800/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty.Sędziowie: J. Pustelnik, K. Grzebuła (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Rother.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Konrada B., oskarżonego z art. 4 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prokuratora Generalnego PRL na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 26 kwietnia 1966 r. i utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Powiatowego w Rybniku z dnia 19 października 1965 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1, 383 pkt 2, 385 i 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w części dotyczącej oskarżonego Konrada B. i w tym zakresie przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania w instancji rewizyjnej.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Rybniku wyrokiem z dnia 19 października 1965 r. uznał m. in. Konrada B. za winnego przestępstwa z art. 4 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), polegającego na tym, że dnia 6 marca 1965 r. w B. nabył on od konwojenta Bartłomieja P. 200 kg dwuchromianu sodu wartości 2 680 zł, wiedząc o tym, że dwuchromian ten został zagarnięty na szkodę przedsiębiorstwa uspołecznionego, i za ten czyn skazał oskarżonego na karę 1 roku więzienia i 4 000 zł grzywny. Wyrok ten, zaskarżony przez oskarżonego, Sąd Wojewódzki w Katowicach utrzymał w mocy w dniu 26 kwietnia 1966 r.Od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 26 kwietnia 1966 r. i utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Powiatowego w Rybniku z dnia 19 października 1965 r. w sprawie Konrada B., oskarżonego z art. 4 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), Prokurator Generalny PRL założył rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego Konrada B.Wyrokom powyższym na podstawie art. 371 pkt 1 k.p.k. zarzucił obrazę prawa materialnego, polegającą na skazaniu oskarżonego na podstawie art. 4 § 1 cytowanej ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) zamiast z art. 7 § 1 tej ustawy, mimo że oskarżony dopuścił się przypisanego mu czynu w ciągu 5 lat od dnia prawomocnego skazania go za zagarnięcie mienia społecznego.Podnosząc ten zarzut na zasadzie art. 383 pkt 2 i 388 § 1 zdanie pierwsze k.p.k., Prokurator Generalny PRL wnosił o uchylenie zaskarżonych wyroków w części dotyczącej oskarżonego Konrada B. i skazanie go za przypisany mu czyn na podstawie art. 7 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) na odpowiednią karę pozbawienia wolności i grzywny oraz karę utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizję, zarzucającą zaskarżonym wyrokom obrazę wymienionych wyżej przepisów prawa materialnego, należy uznać za słuszną.Jak stwierdzają dane z rejestru skazanych, Konrad B. karany był wyrokiem Sądu Powiatowego w Rybniku z dnia 17 sierpnia 1964 r. z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) na 1 rok więzienia - z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na 4 lata - i 3 000 zł grzywny. Okoliczność tę potwierdzają akta sprawy sygn. II Kp 259/64.Ze względu na powyższą karalność Sąd obowiązany był skazać oskarżonego Konrada D. za przypisany mu w niniejszej sprawie czyn na podstawie art. 7 § 1 cytowanej ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., wobec czego niezastosowanie tego przepisu nastąpiło z obrazą prawa materialnego.Sąd Najwyższy nie orzekł mimo to co do istoty sprawy, albowiem uznał za zasadny podniesiony przez obrońcę pozarewizyjny zarzut obrazy art. 381 k.p.k.Jak wynika z akt sprawy, oskarżony Konrad B. nie został zawiadomiony o terminie rozprawy rewizyjnej, gdyż zawiadomienie o tym terminie zostało wysłane oskarżonemu pod niewłaściwym adresem i dlatego zostało zwrócone Sądowi Wojewódzkiemu z adnotacją organu doręczającego, że adresat pod wskazanym adresem "nie mieszka".Skoro zatem Sąd Wojewódzki - jako rewizyjny - rozpoznał sprawę, chociaż oskarżony nie był na niej obecny z powodu niezawiadomienia go w terminie, to tym samym naruszył przepis art. 381 § 2 k.p.k.Stwierdzić przy tym należy, że w postępowaniu rewizyjnym przysługuje oskarżonemu - jeżeli się stawił - prawo zabrania głosu i składania wyjaśnień co do każdego przeprowadzonego dowodu przed sądem rewizyjnym, a także co do dowodów przeprowadzonych przed sądem I instancji, również wtedy, gdy przemawiał jego obrońca. Przewodniczący rozprawy ma obowiązek pouczenia o tym oskarżonego. Przepis bowiem art. 295 k.p.k. stosuje się w postępowaniu rewizyjnym, jeżeli uzupełnia się przewód sądowy pierwszej instancji (art. 382 k.p.k.), w sprawie zaś niniejszej Sąd Wojewódzki przeprowadzał - jak wynika z protokołu rozprawy - dowód z akt II Kp 271/64 i II Kp 131/66 Sądu Powiatowego w Rybniku.Oskarżony więc, będąc nieobecny na rozprawie rewizyjnej z powodu niezawiadomienia go o jej terminie, był tym samym pozbawiony swego prawa do obrony.Stwierdzając powyższe uchybienia, Sąd Najwyższy uchyli zaskarżony wyrok co do oskarżonego Konrada B. i orzekł jak w sentencji.