V KRN 819/65

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia E. Binkiewicz (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Chełmicki, J. Dankowski.Prokurator Generalnej Prokuratury: M. Warman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Edwarda P. i Apoloniusza N., oskarżonych z art. 2 § 3 lit. c) dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL założonej na niekorzyść oskarżonych od postanowienia Sądu Powiatowego w Gryficach z dnia 2 marca 1965 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 2 i 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu w Gryficach do merytorycznego rozpoznania.Akt oskarżenia sporządzony w grudniu 1957 r. zarzucał m.in. Edwardowi P. i Apoloniuszowi B. popełnienie przestępstwa z art. 1 § 3 lit. c) dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), polegającego na tym, że w nocy na 20 września 1957 r. w M., działając wspólnie, dokonali kradzieży z włamaniem do miejscowego baru Miejskiej Spółdzielni Zaopatrzenia i Zbytu, skąd zabrali napoje alkoholowe oraz inne przedmioty wartości 2.767,96 zł.Wyrok Sądu Powiatowego w Gryficach z dniach 20 lutego 1958 r. skazujący Edwarda P. i Apoloniusza N. za czyn zarzucany aktem oskarżenia z art. 1 § 3 lit. c) cytowanego dekretu na kary po 2 lata więzienia oraz kary dodatkowe utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 2 lat - został uchylony w części ich dotyczącej wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 5 grudnia 1958 r. i sprawa w tym zakresie została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Powiatowemu w Gryficach.Sprawa, wielokrotnie odraczana z powodu trudności w ustaleniu miejsca pobytu oskarżonych względnie świadków, toczyła się przez kilka lat i do 1964 r. nie została prawomocnie zakończona.Po wejściu w życie dekretu o amnestii z dnia 20 lipca 1964 r. Sąd Powiatowy w Gryficach, na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lipca 1964 r. w obecności prokuratora, wydał dwa odrębne postanowienia, mocą których umorzył postępowanie przeciwko Edwardowi P. i Apoloniuszowi N. na zasadzie art. 5 cytowanego dekretu o amnestii.Na skutek rewizji nadzwyczajnej wniesionej na niekorzyść obu oskarżonych Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 22 października 1964 r. uchylił oba postanowienia i przekazał sprawę do merytorycznego rozpoznania Sądowi Powiatowemu w Gryficach.Sąd ten w dniu 8 grudnia 1964 r. odroczył wyznaczoną rozprawę na inny termin wobec niestawiennictwa świadków oskarżenia. Na następnym wyznaczonym terminie Sąd Powiatowy w Gryficach w dniu 2 marca 1965 r., przed rozpoczęciem przewodu sądowego, umorzył na wniosek prokuratora postępowanie przeciwko Edwardowi P. i Apoloniuszowi B. na zasadzie art. 49 k.p.k., przy czym uzasadnił to postanowienie w ten sposób, że "szkodliwość społeczna czynów zarzucanych oskarżonym znacznie zmniejszyła się, długi upływ czasu wszelako od chwili popełnienia czynu wyłącza bezpośrednią możliwość reedukacji i ostrze represji karnej nie odniesie spodziewanego skutku".Postanowienie to wobec niezaskarżenia go uprawomocniło się w dniu 9 marca 1965 r.Od powyższego postanowienia Prokurator Generalny PRL założył rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonych, zarzucając mającą istotny wpływ na treść tego postanowienia błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za jego podstawę, polegającą na niesłusznym uznaniu, że długi okres, jaki upłynął od chwili popełnienia zarzucanego oskarżonym czynu, zmniejszył znacznie szkodliwość społeczną tegoż czynu, wyłączając zarazem bezpośrednią możliwość reedukacji, w związku z czym przewidywana represja karna nie mogłaby odnieść właściwego skutku - co w rezultacie doprowadziło do bezzasadnego umorzenia postępowania w sprawie na zasadzie art. 49 k.p.k. przy braku wymaganych po temu warunków.Rewizja nadzwyczajna wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Powiatowemu w Gryficach do merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Rewizja jest zasadna.Zaskarżone postanowienie, jako zapadłe w wyniku mającej istotny wpływ na jego treść błędnej oceny okoliczności faktycznych przyjętych za jego podstawę, wymaga uchylenia.Czyn zarzucony oskarżonym, tj. kradzież z włamaniem do baru uspołecznionego, skąd zabrali oni alkohole i pieniądze łącznej wartości przeszło 2.700 zł, stanowiące mienie społeczne - w żadnym razie nie może być oceniony jako czyn przedstawiający znikomą szkodliwość społeczną. Jest to bowiem zagarnięcie mienia w szczególnie obciążających okolicznościach, przedstawiające wysoki stopień niebezpieczeństwa społecznego, skoro ustawodawca przewidział karę w rozmiarze co najmniej 2 lat więzienia. Upływ czasu w żadnym razie nie może wpłynąć na odmienną, łagodniejszą ocenę tejże społecznej szkodliwości.Sąd Powiatowy w Gryficach nie przeprowadzając przewodu sądowego i bez zapoznania się z całokształtem materiału dowodowego, nie miał przy tym żadnej podstawy do poczynienia odmiennych ustaleń np. co do wartości zagarniętego mienia, co mogłoby mieć ewentualny wpływ na wymiar przewidywanej kary. Sąd nie miał także żadnej podstawy do poczynienia jakichkolwiek ustaleń co do stopnia zawinienia oskarżonych, który mógłby ewentualnie rzutować na represję karną.Ocenę Sądu, jakoby sam upływ czasu i wynikające stąd konsekwencje w zakresie wychowawczego wpływu kary mogły przesądzić o znikomości niebezpieczeństwa społecznego zarzuconego oskarżonym przestępstwa, uznać należy w tych warunkach za błędną i pozbawioną podstaw.W tym stanie rzeczy zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Powiatowemu w Gryficach do merytorycznego rozpoznania.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji