V KRN 897/66

SentencjaSN po rozpoznaniu sprawy Eugeniusza S. oskarżonego z art. 257 § 1 k.k. z powodu rewizji nadzwyczajnej, założonej przez Ministra Sprawiedliwości (S. III. R. 856/66) od wyroku S. Woj. w B. z 17 I 1966, VI Kr 394/65, a nadto w trybie art. 386 k.p.k. sprawy Brunona P. skazanego z art. 257 § 1 k.k. na podstawie art. 394-396, 400, 383 p. 3, 385, 386, 388 § 1 i 439 k.p.k. oraz art. 9 i 17 d. o o.s.k. - 1) uchyla zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżonego Eugeniusza S. z art. 257 § 1 k.k. i uznaje go za winnego tego, że 8 IX 1965, w N. zabrał rower damski w celu posłużenia się nim, a następnego dnia podrzucił go, przez co zmusił Józefa M. do zaniechania korzystania z roweru i znoszenia tego stanu rzeczy i na zasadzie art. 251 k.k. skazuje oskarżonego Eugeniusza S. na karę 3 miesięcy aresztu z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres lat dwóch; zasądza od skazanego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania karnego i 150 zł tytułem opłat sądowych na wszystkie instancje; 2) na podstawie art. 386 k.p.k. przyjmując, iż oskarżony Brunon P. nie działał w celu przywłaszczenia roweru, lecz jedynie w celu posłużenia się nim, przez co zmusił Edmunda M. do zaniechania korzystania z roweru i znoszenia tego stanu rzeczy, zmienia zaskarżony wyrok co do kwalifikacji prawnej tak przypisanego czynu z art. 257 § 1 k.k. na art. 251 k.k.Uzasadnienie faktyczneS. Pow. w W. po rozpoznaniu m. in. sprawy Eugeniusza S. oskarżonego o to, że: I) dnia 8 IX 1965 r. w N. zabrał w celu przywłaszczenia rower damski o wartości 800 zł na szkodę Józefa M., tj. o czyn przewidziany w art. 257 § 1 k.k.; II) w tym samym czasie i miejscu po spożyciu 1/2 l wódki oraz 4 jasnych dużych piw jechał rowerem po drodze publicznej na trasie K.-W. do N, i z powrotem, tj. o czyn z art. 28 ustawy z 10 XII 1959 (Dz. U. Nr 69, poz. 434) - wyrokiem z 19 X 1965, Kp. 504/65, uznał oskarżonego za winnego dokonania występku opisanego w punkcie II i na mocy art. 28 § 2 cyt. ustawy z 10 XII 1959 skazał go na 2.000 zł grzywny, natomiast z zarzutu dokonania czynu opisanego w punkcie I oskarżonego Eugeniusza S. uniewinnił.Po rozpoznaniu sprawy na skutek rewizji prokuratora S.Woj. w B. wyrokiem z 17 I 1966 uchylił powyższy wyrok w części uniewinniającej oskarżonego, uznał go za winnego dokonania czynu opisanego wyżej w punkcie I i skazał go za to na mocy art. 257 § 1 k.k. na 6 miesięcy więzienia.Wyrok S. Woj. w B. zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, zarzucając rażącą niewspółmierność kary wymierzonej Eugeniuszowi S. za czyn z art. 257 § 1 k.k. wskutek niezastosowania warunkowego zawieszenia jej wykonania mimo istnienia przesłanek z art. 61 § 2 k.k. i wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku przez warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej Eugeniuszowi S. kary więzienia na stosowny okres czasu, z jednoczesnym oddaniem pod dozór ochronny przewidziany w art. 62 § 1 k.k.W rewizji nadzwyczajnej Minister Sprawiedliwości wywodzi m. in., że "powyższy wyrok nie jest zasadny w części dotyczącej wymiaru kary. Jeśli się zważy, że oskarżony Eugeniusz S. w dacie czynu miał nie ukończone 19 lat, do zabrania roweru przyznał się, rower ten zwrócono pokrzywdzonemu w krótkim czasie po zabraniu (14 IX 1965); dotychczas oskarżony cieszył się dobrą opinią, dolegliwość kary niewątpliwie odczuł, albowiem przez okres od 11 IX do 20 X 1965 przebywał w areszcie tymczasowym, a wreszcie przypisanego mu czynu dopuścił się niewątpliwie pod wpływem starszego i bardziej doświadczonego współoskarżonego Brunona P., to okoliczności te wskazują, iż istniały pełne podstawy do przyjęcia prognozy, że oskarżony Eugeniusz S. - mimo niewykonania wymierzonej mu kary - nie powróci na drogę przestępstwa (art. 61 § 2 k.k.)".Uzasadnienie prawneS.N. zważył, co następuje.Ustalony w zaskarżonym wyroku stan faktyczny nie dawał podstawy do przyjęcia, iż oskarżony Eugeniusz S., zabierając rower, uczynił to w zamiarze przywłaszczenia go.Jak wynika ze zgodnych z materiałem dowodowym ustaleń faktycznych, oskarżony Eugeniusz S. po wypiciu 8 IX 1965 r. ze współoskarżonym Brunonem P. większej ilości alkoholu, zamierzał wrócić do domu taksówką. Gdy okazało się, że taksówka jest zepsuta, usiłował wrócić autobusem, do którego jednak nie wpuszczono go z powodu opilstwa. Wówczas za namową współoskarżonego, który zabrał jeden rower, wsiadł na drugi i odjechał. Po spędzeniu nocy w polu, pojechali z kolegą do W. i tam rower pozostawili obok stacji PKP, sami zaś udali się autobusem do domu. W tych warunkach jeśli się nadto zważy, że oskarżony Eugeniusz S. ma własny rower i motocykl, należało przyjąć, iż działał on w celu posłużenia się rowerem, nie zaś w celu przywłaszczenia go, za czym przemawia również sposób wykorzystania go i miejsce, gdzie nazajutrz pozostawił (dworzec PKP). Wobec odrzucenia przez S.N. zamiaru przywłaszczenia, odpadła podstawa do zakwalifikowania czynu oskarżonego Eugeniusza S. z art. 257 § 1 k.k.Samowolne użycie przez sprawcę roweru, będące przemocą skierowaną bezpośrednio w stosunku do rzeczy, ogranicza zarazem w sposób dotkliwy swobodę właściciela korzystania ze swego roweru. A skoro to ograniczenie jest nieuchronnym następstwem zaboru roweru (nieuchronność zaś nastąpienia skutku oznacza dolus directus), przeto należało przyjąć, iż działanie oskarżonego wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 251 k.k. (podkr. red.).Zmiana kwalifikacji prawnej pociągnęła za sobą potrzebę wymierzenia kary innego rodzaju (areszt zamiast więzienia) i w znacznie niższej wysokości.Przytoczone zaś w rewizji nadzwyczajnej względy, a w szczególności młody wiek (w chwili czynu 18 lat), dotychczasowa niekaralność, dobra opinia, szczere przyznanie się do popełnienia czynu, dokonanie go pod wpływem starszego i zdemoralizowanego kolegi oraz odczucie dolegliwości kary (przebywał ponad 5 tygodni w areszcie tymczasowym) - w pełni uzasadniają warunkowe zawieszenie jej wykonania.2) Wobec zakwalifikowania czynu przypisanego oskarżonemu Eugeniuszowi S. z art. 251 k.k., należało również - w trybie art. 386 k.p.k. - zmienić wyrok w stosunku do oskarżonego Brunona P., co do kwalifikacji prawnej z. art. 257 § 1 k.k. na art. 251 k.k., ponieważ obaj ci oskarżeni działali w podobny sposób i w takim samym zamiarze.Mimo zmiany kwalifikacji prawnej na łagodniejszą, S.N. nie złagodził oskarżonemu Brunonowi P. kary ze - względu na to, że uznał ją za współmierną do stopnia szkodliwości społecznej przypisanego mu czynu. Oskarżony ten, w przeciwieństwie do oskarżonego Eugeniusza S., był już kilkakrotnie karany w 1962 r. z art. 28 § 1 ust. z 10 XII 1959 na 3.000 zł grzywny i z art. 264 § 1 k.k. na 7 miesięcy więzienia, w 1963 r. z art. 257 § 1 k.k. na 6 miesięcy więzienia i w 1965 r. z art. 257 § 1 k.k. na 8 miesięcy więzienia i 1.000 zł grzywny.Nie bez znaczenia też jest dla oceny stopnia szkodliwości społecznej czynu fakt, że oskarżony Brunon P. był inicjatorem przestępstwa i że do popełnienia przestępstwa namówił młodszego kolegę.