V KRN 962/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Ostrowski (sprawozdawca).Sędziowie: I. Kazimierczak, T. Majewski.Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Tuszyńska.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Edwarda K., oskarżonego z art. 236 § 1 lit. a) k.k., po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prokuratora Generalnego PRL na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Powiatowego w Częstochowie z dnia 20 czerwca 1967 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k.1. przyjmując, że oskarżony Edward K. dopuścił się przypisanego mu czynu w ciągu 5 lat od odbycia kary orzeczonej poprzednio za przestępstwo tego samego rodzaju, uchylił zaskarżony wyrok co do kwalifikacji prawnej i kary i za przypisany w zmienionej postaci czyn skazał oskarżonego Edwarda K. - z mocy art. 236 § 1 lit. a) k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k. - na karę 1 roku więzienia (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Częstochowie wyrokiem z dnia 20 czerwca 1967 r. skazał Edwarda K. z art. 236 § 1 lit. a) k.k. za to, że dnia 23 marca 1967 r. w C. pobił nie ustalonym bliżej narzędziem po głowie i twarzy Jerzego K., który doznał licznych ran tłuczonych twarzy, powodujących rozstrój zdrowia i naruszenie funkcji żucia na okres dłuższy niż 20 dni - na karę 7 miesięcy więzienia z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat, oraz zasądził od Edwarda K. na rzecz Jerzego K. z tytułu powództwa cywilnego kwotę 120 zł.Wobec niezaskarżenia wyroku przez strony wyrok ten uprawomocnił się w I instancji w dniu 27 czerwca 1967 r.Od tego wyroku założył Prokurator Generalny PRL - w terminie przewidzianym w art. 397 k.p.k. - rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego, zarzucając obrazę przepisów prawa procesowego, w szczególności zaś art. 8 i 260 k.p.k., polegającą na nieprzeprowadzeniu przez Sąd stosownych dowodów w celu ustalenia, czy oskarżony Edward K., karany poprzednio za podobne przestępstwo, odbył orzeczoną karę pozbawienia wolności, co w rezultacie doprowadziło do niesłusznego skazania Edwarda K. bez zastosowania przepisu art. 60 § 1 k.k., mimo że dopuścił się on przypisanego mu czynu w ciągu 5 lat od odbycia kary orzeczonej przedtem za przestępstwo tego samego rodzaju.Podnosząc ten zarzut, rewizja nadzwyczajna wniosła:1)o uchylenie zaskarżonego wyroku;2)o uznanie, że Edward K. dopuścił się zarzucanego mu czynu z art. 236 § 1 lit. a) k.k. w ciągu 5 lat od odbycia kary, orzeczonej poprzednio za przestępstwo tego samego rodzaju;3)o skazanie go z art. 236 § 1 lit. a) k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k. na znacznie surowszą karę i bez stosowania warunkowego zawieszenia jej wykonania;4)o zasądzenie od oskarżonego na rzecz Jerzego K. z tytułu powództwa cywilnego kwoty w dotychczasowej wysokości.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Zaskarżony wyrok należało uchylić tylko w części dotyczącej kwalifikacji prawnej i kary, gdyż oskarżony działał w warunkach recydywy określonej w art. 60 § 1 k.k. W części dotyczącej powództwa cywilnego wyrok ten pozostał nie zmieniony.Edward K., jak to wynikało z ujawnionej na rozprawie karty karnej, był poprzednio trzykrotnie karany za przestępstwa z art. 23 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434) karami pozbawienia wolności: 10 miesięcy więzienia, 1 roku więzienia i 8 miesięcy więzienia.Wytyczne Połączonych Izb Karnej i Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 1967 r. w sprawie postępowania i orzekania kary względem recydywistów VI KZP 19/66 OSNKW, z 1967 r. zesz. I, poz. 48) wyraźnie wskazały - w ustępie IV - na konieczność każdorazowego badania przez sąd orzekający, czy zarzucony oskarżonemu czyn nie stanowi powrotu do przestępstwa. Podkreślano przy tym, że nie wystarcza poprzestanie na danych o karalności z rejestru skazanych, lecz że często dopiero zaznajomienie się z wyrokiem skazującym w poprzedniej sprawie, lub nawet z aktami sprawy, może dostarczyć podstawy do ustalenia recydywy (np. ze względu na identyczność pobudek działania sprawcy).W niniejszej sprawie przeprowadzenie takich dowodów dla ustalenia, czy Edward K. popełnił przypisane mu w poprzednich sprawach karnych przestępstwa z tych samych pobudek lub czy były one przestępstwami tego samego rodzaju co przypisany mu czyn przestępny z art. 236 § 1 lit. a) k.k., nie nastręczało żadnych trudności, skoro poprzednio był on karany przez ten sam Sąd Powiatowy w C.Jak wynika z załączonych akt Sądu Powiatowego w C. (ujawnionych w trybie art. 389 § 3 k.p.k.), Edward K. był skazany wyrokiem tegoż Sądu z dnia 28 stycznia 1966 r. (sygn. akt V Kp 1613/65) z art. 23 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434) w związku z art. 60 § 1 k.k. za bicie i znęcanie się w stanie nietrzeźwości nad swą żoną Ireną K. na karę 8 miesięcy więzienia, z zaliczeniem na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 29 października 1965 r. do dnia wyroku. Po uprawomocnieniu się wyroku Edward K. odbywał nadal tę karę i koniec jej przypadał na dzień 29 czerwca 1966 r.Przestępstwo z art. 23 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434), polegające na znęcaniu się w stanie nietrzeźwości nad członkami rodziny albo osobami pozostającymi w stosunku zależności od sprawcy, jest skierowane przeciwko temu samemu dobru, tj. życiu i zdrowiu człowieka, co i czyn z art. 236 § 1 lit. a) k.k.W tym stanie rzeczy Edward K., dopuszczając się w dniu 23 marca 1967 r. ciężkiego pobicia Jerzego K., popełnił ten czyn w warunkach recydywy z art. 60 § 1 k.k. w ciągu 5 lat od odbycia kary orzeczonej poprzednio za przestępstwo tego samego rodzaju.Nieprzeprowadzenie przez Sąd orzekający wskazanych wyżej dowodów miało istotny wpływ na treść wyroku, doprowadziło bowiem do niesłusznego skazania oskarżonego Edwarda K. z art. 236 § 1 lit. a) k.k. bez stosowania art. 60 § 1 k.k., przy czym z oczywistą obrazą art. 61 § 3 k.k. Sąd warunkowo zawiesił wykonanie kary, pomimo że w stosunku do Edwarda K., jako recydywisty, nie wolno było stosować tego dobrodziejstwa.Przy należytym uwzględnieniu wspomnianej wyżej kilkakrotnej karalności oskarżonego oraz jego ujemnej opinii w miejscu zamieszkania (Edward K. jest nałogowym alkoholikiem, utrzymuje kontakty z elementami chuligańskimi i przestępczymi, nie ma stałej pracy) uznać także należało karę wymierzoną oskarżonemu nieomal w dolnej granicy zagrożenia z art. 236 § 1 k.k. za karę niewspółmiernie łagodną w stopniu rażącym.Przy wymiarze oskarżonemu kary nie można było pominąć korzystnej w znacznym stopniu dla niego okoliczności, że działał on w uniesieniu wywołanym widokiem żony siedzącej na kolanach Jerzego K., co do którego wiedział, iż łączą go bliższe stosunki z jego żoną. Ta okoliczność wpłynęła na wymierzenie oskarżonemu kary w umiarkowanej wysokości.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.